o‘zbekiston tuproqlari

PPT 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1652989929.ppt powerpoint presentation o‘zbekiston tuproqlari reja: 1. tuproqlar geografiyasi. 2. o‘zbekiston tuproqlari. 3. balandlik mintaqasi tuproqlari. 4. cho‘l mintaqasi tuproqlari. 1. tuproqlar geografiyasi yer yuzidagi barcha tuproqlar o‘ziga xos geografik zonada ma’lum tabiiy qonun asosida tarqalgan. tuproqlarning tekislikda ekvatordan qutbga tomon tarqalishi gorizontal zonallik va tekislikdan (dengiz satxidan) tog‘likka qarab ko‘tarilishi (asta-sekin o‘zgarib borishi) vertikal zonallik deb ataladi. muayyan sharoitda mahalliy omillar ta’sirida bir zonada tarqalgan tuproqlar orasida boshqa tipdagi tuproqlarning uchrashi esa introzonallik deb yuritiladi. masalan: podzol tuproqlar zonasida suv yer yuzasiga yaqin joylashgan botqoq tuproqlar uchraydi. yoki bo‘z tuproqlar zonasida sho‘rxoklar uchraydi. demak, bu holda botqoq (tuproq) va sho‘rxoklar introzonal tuproqlar hisoblanadi. yer yuzining tekislik qismida qutbdan ekvatorga tomon quyidagi gorizontal tuproq zonalari mavjud: 2. o‘zbekiston tuproqlari. o‘zbekistonning relyefi juda xilma-xil. chunonchi, janubiy va sharqiy tomonlari tog‘ tizmalari bilan o‘ralgan, g‘arbi-shimoliy tomonlari past tekisliklar qizilqum sahrosi, ustyurt va orol dengizi bilan tutashib ketgan. tekisliklar asosan amudaryo, zarafshon va …

maydonini alohida qimmatga ega bo‘lgan sug‘oriladigan unumdor yerlar tashkil qiladi yoki ular 9,6 % (foizni) tashkil qiladi. respublika bo‘yicha lalmi ekin yer maydoni 743 ming gektarini tashkil etadi. lalmi ekin yerlarning maydoni kichik bo‘lishiga qaramay, ba’zi xo‘jaliklarda ularni ishlab chiqarish quvvati ancha kattadir. lalmi yerlarda qo‘shloq xo‘jalik ekin turlarini yetishtirish tuproq qatlamida yog‘ingarchik davrida yig‘ilgan namlik hisobiga bo‘lganlingi sababli, respublikada lalmi ekinlar o‘rtacha yillik yog‘ingarchilik 200 mm dan yuqori bo‘lgan xududlarda joylashgan. bo‘z yerlar maydoni 80,7 ming gektar, shuningdek sug‘oriladigan 46,5 ming gektar, lalmi 34,2 ming gektarni tashkil qiladi. respublikaning ko‘pchilik qismini ( 22151,3 ming gektarini yaylov tashkil etib, chorvachilikning asosiy ozuqa manbai hisoblanadi. suv bilan ta’minlangan yer 19449,2 ming gektar yoki 87 % ni tashkil etadi. o‘zbekiston tuproqlar gegrafiyasining hududlari bu quruq iqlimli, asosan past tekisliklardan iborat cho‘l mintaqasi. bu hudud umumiy maydonning 71,7% ini tashkil etadi iqlim sharoiti yumshoqroq va namli, tog‘ oldi va tog‘liklardan iborat cho‘l-dasht mintaqasi …

a, sirdaryo, jizzax, buxoro, xorazm viloyatlari va qoraqalpog‘istonning bir qismi yerlari 7. to‘q tusli o‘tloqi allyuvial tuproqlar: toshkent viloyatining o‘rta chirchiq va quyi chirchiq tumanlarida tarqalgan 8. och tusli bo‘z tuproqlar: sirdaryo, jizzax, namangan, andijon, farg‘ona, qashqadaryoning bir qism yerlari. 9. o‘tloqlashib yoki o‘tloqdan och tusli bo‘z tuproqlarga aylanayotgan yerlar: sirdaryo, jizzax, surxondaryo, qashqadaryo, andijon viloyati yerlarining bir qismi 10. bo‘z qo‘ng‘ir tuproqlar: navoiy, buxoro, qashqadaryo, namangan viloyatlari va qoraqalpog‘iston yerlarining bir qismi 11. saxro-qumoq tuproqlar: navoiy, buxoro, qashqadaryo, xorazm viloyatlari va qoraqalpog‘iston yerlarining bir qismi o‘zbekiston tuproqlari tipi va tipchalari т.р. tuproqlar maydoni ming gektar hisobida umumiy maydonga nisbatan foiz hisobida i. balandlik (vertikal) mintaqasining tuproqlari 1. och qo‘ng‘ir tusli baland tog‘ tuproqlari 540 1.2 2. jigarrang va qo‘ng‘ir o‘rta tog‘ tuproqlari 1660 3.7 3. to‘q tusli bo‘z tuproqlar 1050 2.4 4. tipik bo‘z to‘proqlar 3050 6.8 5. och tusli bo‘z tuproqlar 2590 5.8 6. o‘tloqi - bo‘z va …

proqlar mintaqasi o‘tloqi tuproqlari och qo‘ng‘ir tusli baland tog‘ tuproqlari och tusli qo‘ng‘ir tuproqlar dengiz sathidan 3000-3300 m balandlikdan boshlanib, baland tog‘larda tarqalgan. ular ko‘proq elyuviy va delyuviy yotqiziqlaridan rivojlangan, eroziyaga uchragan va yirik skeletli bo‘lib, yer yuzasiga chiqib qolgan ona tog‘ jinslari bilan birgalikda uchraydi. mayda zarrachali - toshloq qatlamining qalinligi odatda kichikroq, 2 m dan kam holatlarda ortadi. chirindi (gumus) qatlami 30-60 sm. shimoliy qiyalikdagi (ekspozitsiya) mayda zarrachali tuproqlarning chimli qatlamida gumus miqdori 4-6 % gacha yetadi, janubiy qiyaliklardagi shag‘alli tuproqlarda chim qatlami uchramaydi. yuqori qatlamlaridagi gumus miqdori 2-3 % dan oshmaydi. bu yerlar yozgi chorvachilik yaylovlari sifatida foydalaniladi. iqlimning o‘ta noqulayligi bois dehqonchilik uchun yaroqsiz. jigarrang va qo‘ng‘ir o‘rta tog‘ tuproqlari jigarrang tuproqlar asosan o‘rta va past balandlikdagi tog‘larda dengiz sathidan 1200-1600 m balandlikda tarqalgan. ular elyuvial, delyuvial va tosh - shag‘al prolyuvial yotqiziqlarda rivojlangan. mayda tuproqli yoki tosh - mayda tuproqli qatlamining qalinligi bir necha metrga …

to‘q tusli bo‘z tuproqlar dengiz sathidan 700-1000 s dan 1400-1600 m gacha bo‘lgan maydonlarda tog‘ oldi tekisliklarining yuqori qismida keng tarqalgan. bu tuproq asosan adirlik, past tog‘lik va past balandliklarning yuqori qismini ishg‘ol etgani uchun deyarli sug‘orilmaydi. bu tuproqlarda gumus qatlamining qalinligi 70-80 sm gacha boradi. chirindi miqdori yuqori qatlamda 0,8-3.0 % ni tashkil etib, pastki qatlamlarda keskin kamayadi. o‘ta murakkab relyefli sharoitda bu tuproqlar har-xil darajada eroziya jarayonlariga moyil. bu tuproq tarqalgan yerlar bahorgi-kuzgi yaylovlar sifatida foydalaniladi, sokin relyefli yerlarda lalmikor (ta’minlanganlalmikor yerlar) dehqonchilik yaxshi rivojlangan. lalmi dehqonchilikni kelajakda kengaytirish, relyefning noqulayligi va tuproqqa mexanizatsiyalashgan ishlov berishning noqulayligi sababli imkon bermaydi. asalarichilikni rivojlantirish, dorivor giyoxlar yetishtirish va yovvoyi mevali o‘simliklar o‘stirish uchun qulay sharoitlar mavjud. bu mintaqa o‘rmon nihollari va mevali daraxtlarning ayrim turlarini o‘stirish uchun qulay. tipik bo‘z to‘proqlar tipik bo‘z tuproqlar murakkab relyefli tog‘ oldi, tog‘ osti tekisliklarida va daryolarning yuqori terassalarida 350-1000 m dengiz sathidan balandlikda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston tuproqlari"

1652989929.ppt powerpoint presentation o‘zbekiston tuproqlari reja: 1. tuproqlar geografiyasi. 2. o‘zbekiston tuproqlari. 3. balandlik mintaqasi tuproqlari. 4. cho‘l mintaqasi tuproqlari. 1. tuproqlar geografiyasi yer yuzidagi barcha tuproqlar o‘ziga xos geografik zonada ma’lum tabiiy qonun asosida tarqalgan. tuproqlarning tekislikda ekvatordan qutbga tomon tarqalishi gorizontal zonallik va tekislikdan (dengiz satxidan) tog‘likka qarab ko‘tarilishi (asta-sekin o‘zgarib borishi) vertikal zonallik deb ataladi. muayyan sharoitda mahalliy omillar ta’sirida bir zonada tarqalgan tuproqlar orasida boshqa tipdagi tuproqlarning uchrashi esa introzonallik deb yuritiladi. masalan: podzol tuproqlar zonasida suv yer yuzasiga yaqin joylashgan botqoq tuproqlar uchraydi. yoki bo‘z tuproqlar zonasida sho‘r...

Формат PPT, 1,1 МБ. Чтобы скачать "o‘zbekiston tuproqlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston tuproqlari PPT Бесплатная загрузка Telegram