transport va uning ahamiyati

DOC 65 pages 801.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 65
кириш маърузалар матни кириш юксак даражада тараққий этган ҳозирги замон транспортисиз ривожланган жамият асосини яратиб бўлмайди. чунки транспорт ҳар қандай мамлакат ишлаб чиқарувчи кучларининг муҳим таркибий қисмидир. бизнинг мустақил ўзбекистонимизда ҳам транспорт алоҳида муҳим аҳамиятга эга. бинобарин, ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий, таъбир жоиз бўлса, ҳам психологик аҳамият касб этади. транспортнинг яхши ишлашини белгиловчи муҳим омиллардан бири унинг юк ва пассажирларни ташиш мунтазамлигидир. зарур маҳсулот, хом ашё, эҳтиёт қисмлар, ёнилги ўз вақтида ва мунтазам ташилгандагина уларнинг омборлардаги заҳиралари энг кам миқдорда бўлиши ва ишлаб чиқаришни узлуксиз ташкил этиш имкони яратилади. табиат бойликларидан фойдаланиш ва уларни ташишда ҳам транспорт, айниқса, автомобил транспорти алоҳида ўрин тутади. агар замонавий транспорт воситалари ва ривожланган йўллар бўлмаса, табиат бойликларидан самарали фойдаланиш қийин бўлади. аҳолини бир ердан иккинчи ерга ташишда транспортнинг аҳамияти йилдан-йилга ошиб бормоқда. бу ишни асосан пассажир транспорти амалга оширади. пассажир транспортининг асосий вазифаларидан бири, кишиларни ўз вақтида иш жойига ва ишдан уйларига элтиб қўйиш, …
2 / 65
рур жойларга белгиланган вақтда ва сифатли даражада етказиб бериш ҳамда аҳолининг пассажир транспортига бўлган эҳтиёжини мунтазам қондиришни ташкил этиш, транспорт воситаларидан самарали фойдаланиш ва уларни тўгри танлаш кўникмаларини ўргатишдан иборатдир. 1-маъруза: транспорт воситалари транспорт воситаси дейилганда юк ва пассажирларни ташишга мўлжалланган ишлаб чиқариш жиҳози тушинилади. автомобил транспорти воситалари икки гуруҳга бўлинади: а) ўзиюрар, яъни ҳаракатлантирувчи двигатели бор автомобиллар ва тягачлар; б) ўзиюрармас, яъни автомобиллар ва тягачлар уланмасида ишловчи тиркама (прицеп) ва ярим тиркамалар. автомобил транспорти воситаларининг аниқ шароитида самарали фойдаланилишини белгиловчи бир қанча эксплуатацион хусусиятлари мавжуд. автомобилларнинг асосий эксплуатацион хусусиятларига қуйидагилар киради: динамиклиги, ёнилги тежамкорлиги, бошқарилувчанлиги, тургунлиги, ўтагонлиги, ҳаракатланиш равонлиги, сигдира олишлиги, мустаҳкамлиги, чидамлилиги, техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлашга мослиги, ортиш-тушириш ишларини бажаришга мослиги. автомобилнинг динамиклиги дейилганда унинг маълум йўл шароитларида юк ва пассажирлар билан биргаликда иложи борича максимал ўртача тезлик билан ҳаракатлана олиши тушинилади. автомобилнинг динамиклиги канча яхши булса, ташиш учун зарур вақт шунча кам бўлади, бинобарин автомобилнинг иш …
3 / 65
ўналишини ўзгартира олиш хусусияти. автомобилнинг бошқарилувчанлиги унинг ҳаракат хавфсизлиги даражасига кўп жиҳатдан таъсир этади. автомобилнинг тургунлиги дейилганда унинг сирганиб кетиш, сирпаниш ва агдарилишга қарши тура олиши тушунилади. автомобилнинг тургунлиги унинг тормозланиш динамикаси ва бошқарилувчанлиги билан бир қаторда ҳаракат хавфсизлигини таъминлайди. автомобилнинг тургунлиги, айниқса, сирганчиқ йўл шароитлари ва юқори тезлик билан ҳаракатланишда катта аҳамиятга эга. автомобилнинг ўтагонлиги унинг огир йўл шароитлари ва йўлдан ташқарида (қорли ёки қумли кўрикларда, балчиқ жойларда) ҳаракатлана олиш хусусиятидир. ўтагонликнинг аҳамияти экинзон, ўрмонзор, қонлар ва бошқа йўлсизлик шароитларида ёки йўл шароити огир бўлган жойларда ишловчи автомобиллар учун ниҳоятда каттадир. автомобилнинг ҳаракатланиш равонлиги дейилганда унинг нотекис йўлларда катта тезлик билан ҳаракатланишида кузови (салони)нинг тебранмаслиги тушинилади. ўртача ҳаракат тезлиги даражасига, ташилаётган юклар сифатини бузилмаслигига, ҳайдовчи ва пассажирлар толиқиб қолмаслигини ҳисобга олганда ҳаракатланиш равонлигининг аҳамияти каттадир. автомобилнинг сигдира олиш хусусияти ундаги бир вақтда ташиладиган юклар миқдори ёки пассажирлар сони тушинилади. юк автомобилининг сигдира олиш хусусияти унинг юк кўтарувчанлиги ва кузовининг …
4 / 65
томобилнинг юк ортиш-тушириш (ёки пассажирларни олиш ва ташириш)га мослиги дейилганда, бундай операцияларни бажаришга кам меҳнат ва вақт сарфи тушинилади. автомобилнинг эксплуатацион хусусиятларини назарий жиҳатдан таҳлил этишдан пировард мақсад транспорт воситаларининг иш унумини ошириш ва ташиш таннархини арзонлаштириш бўлиб, улар биргаликда автомобилларда юк ва пассажирлар ташиш фанининг асоси ҳисобланади. бундай мақсадга эришиш учун қуйидаги масалаларнинг самарали ечимларига эришиш лозим: · автомобилнинг техник ҳаракат тезлигини ошириш; · ёнилги солиштирма сарфини камайтириш; · автомобил транспорти ҳаракат хавфсизлигини таъминлаш; · автомобил ҳайдовчиси ва пассажирлар учун энг қулай шарт-шароитни таъминлаш. транспорт воситалари таснифи транспорт воситалари бажарадиган вазифаларига кўра уч гуруҳга бўлинади: юк автомобиллари, пассажир автомобиллари ва махсус автомобиллар. давлат стандартига биноан умум фойдаланиш йўлларида ишлатишга мўлжалланган автомобиллар икки а ва б гуруҳга бўлинади. а гуруҳдаги автомобил ва автопоездлар учун бир ўқдан йўлга тушувчи энг кўп огирлик 100 кн дан ортиқ бўлмаслиги лозим. бунда ёнма-ён ўқлар орасидаги масофа камида 2,5 м бўлади. бундай автомобиллар йўл қопламаси …
5 / 65
ллардан ташқари ёки карьер автомобиллари» номи билан юритилади. бундай автомобиллар қаторига белаз, catterfillar, yuclid кабилар киради. барча автомобиллар, ўз навбатида юк ёки пассажирлар ташувчи транспорт автомобилларига ва транспорт автомобиллари бўлмаган махсус автомобилларига бўлинади. махсус автомобилларга ўт ўчирувчи, коммунал хизмат (сув сепувчи, супурувчи, ахлат ва бошқа чиқиндилар ташувчи ва х.қ) этувчи, автокранлар санитария автомобиллари, тиббий тез ёрдам автомобиллари, техник ёрдам ва устига устахона ўрнатилган спрот автомобиллари ва шу кабилар киради. транспорт автомобил ва автопоездлари ўз навбатида юк ва пассажир ташувчи хилларга бўлинади. пассажир автомобиллар автобус ва енгил автомобилларга бўлинади. юк тушувчи, автобус ва енгил автомобиллар ўз конструктив схемаларига биноан яна бўлинадилар. юк автомобиллари ўз навбатида бир бўгинли автомобилларга ва икки ва ундан ортиқ бўгинли автопоездларга бўлинади. автопоездлар автомобил-тягач тиркама ёки эгарли ярим тиркамали бўлишлари мумкин. олдинги даврларда бир бўгинли ва икки (ундан ҳам ортиқ) бўгинли автопоездлар учун қуввати юқори автомобиллар яратилган бўлса, ҳозирги кунда бундай автомобиллар оқилона ҳисобланмайди. ҳозирги давр жадал …

Want to read more?

Download all 65 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport va uning ahamiyati"

кириш маърузалар матни кириш юксак даражада тараққий этган ҳозирги замон транспортисиз ривожланган жамият асосини яратиб бўлмайди. чунки транспорт ҳар қандай мамлакат ишлаб чиқарувчи кучларининг муҳим таркибий қисмидир. бизнинг мустақил ўзбекистонимизда ҳам транспорт алоҳида муҳим аҳамиятга эга. бинобарин, ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий, таъбир жоиз бўлса, ҳам психологик аҳамият касб этади. транспортнинг яхши ишлашини белгиловчи муҳим омиллардан бири унинг юк ва пассажирларни ташиш мунтазамлигидир. зарур маҳсулот, хом ашё, эҳтиёт қисмлар, ёнилги ўз вақтида ва мунтазам ташилгандагина уларнинг омборлардаги заҳиралари энг кам миқдорда бўлиши ва ишлаб чиқаришни узлуксиз ташкил этиш имкони яратилади. табиат бойликларидан фойдаланиш ва уларни ташишда ҳам транспорт, айниқса, автомобил транспорти алоҳи...

This file contains 65 pages in DOC format (801.5 KB). To download "transport va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: transport va uning ahamiyati DOC 65 pages Free download Telegram