metallarning qattiqligini brinell va rokvell usullarida aniqlash

DOCX 7 стр. 313,5 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 313,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

mavzu:metallarning qattiqligini brinell va rokvell usullarida aniqlash. ishni bajarishdan maqsad. metallarning qattiqligini brinell va rokvell usulida aniqlashni amalda o’rganish. umumiy tushuncha. har qanday metallning sirtiga shu metallarning qattiqroq jismning botishiga qarshilik ko’rsata olish xususiyati uning qattiqligi deb ataladi. metallarning qattiqligini aniqlashning bir necha usuli bor. bu usullar ichida brinell va rokvell usullari keng qo’llaniladi. brinell usuli toblanmagan metallarning, rangli metallar va ular asosidagi qotishmalarning qattiqligini aniqlashda qo’llaniladi. qattiqligi aniqlanishi kerak bo’lgan metallarning xili va uning qalinligiga qarab diametri 2,5; 5 va 10 mm li toblangan po’lat sharcha sinaluvchi namunaga 1,875; 2,5; 5,0; 7,5; 10 va 30 kn kuch bilan ma’lum vaqt 10, 30 va 60 sek ichida asta-syokin botiriladi, natijada sinalayotgan metall yuzasida po’lat sharchaning izi qoladi, bu izning diametriga qarab metallning qattiqligi aniqlanadi. 15-rasmda brinell usuliga ko’ra metall qattiqligini aniqlash sxemasi keltirilgan. metallning brinell bo’yicha qattiqligi "hb", sharchani sinaluvchi metallga botuvchi "r" kuchining shu kuch ta’siridan sinaluvchi metall sirtida …

2 / 7

ligi bilan birga uning afzalligi ham bor. ular pressning soddaligi va bu usulda aniqlangan qattiqlik (hb) miqdori bilan cho’zilishdagi mustahkamlik chegarasi (v) miqdorining yaqinligidir ya’ni: v k hb 15 - rasm. namunadagi po’lat sharchaning izi. bu formulada k - o’lchamsiz koeffitsienti bo’lib, u tajribadan aniqlanadi. po’lat uchun k = 0,34 0,36 gacha bo’ladi. odatda, namuna sinalishdan ilgari uning sinaladigan sirti silliqlanib, tyokis holatda keltiriladi. standart sinashda 10 mm diametrli shar uchun yo`qlanish doimo 30 kh (3000 kg) qilib olinadi. materialning brinell bo’yicha qattiqligini standart aniqlash shartlari 5-jadvalda keltirilgan. brinell bo’yicha sinash shartlarida nagruzka, shar diametri va nagruzka tasir ettirish vaqti keltiriladi. masalan, hb 10 (3000) 10-2500 yozuvidagi 1-chi raqam (10) sharning diametri, 2-chi raqam (3000) yo`qlanish, 3-chi raqam (10) nagruzka ta’sir ettirish vaqti, 4-chi raqam (2500) esa brinell bo’yicha qattiqlikni ifodalaydi. sinaladigan namuna yoki detal pressning stolchasi (1) ga qo’yilib, vint 9 yordamida stolcha undagi namuna sharcha 2 ga tekkuncha …

3 / 7

$ldirgan izning yuzasi bilan emas, balki namuna botirilgan olmos konus yoki toblangan shar qoldirgan izning chuqurligi bilan aniqlanadi. undan tashqari rokvell usuliga namunaga ta’sir etuvchi kuchlanishni keng chegarada ixtiyoriy o’zgartirish mumkin. 5 - jadval material brinell bo’yicha qattilik m n\m2 (kg k\mm2) sinaladigan namunaning qalinligi kg/ mm2 shar dia-metri, mm yo`qla-nish r kn (kg) yo`qlanish ta’sirida tutib turish vaqti, sek qora metallar 1400-4500 (140-450) 6-3 4-4 2dan ort. 30 10,1 5,0 2,5 30(3000) 7,5(750) 1,87(165,5) 10 10 10 1400 dan ortiq (140) 6 dan ort. 6-3 3dan kam 10 10,0 3,0 2,5 10(1000) 2,5(250) 0,62(162,3) 10 10 10 rangli metallar 1300 dan ortiq (30) 6-3 4-2 2 dan kam 30 10,0 3,0 2,5 30(3000) 7,5(750) 1,87(187)5 30 30 30 350-1300 (35-130) 9-5 6-3 3dan kam 10 10,0 5,0 2,5 10(1000) 2,5(250) 0,62(162,5) 30 30 30 80-350 (8-35) 6dan ort. 6-3 3dan kam 10,0 2,5 2,5 5,5 2,5 (250) 0,52(62,5) 0,15(25,5) …$

4 / 7

ladi. 16 - rasm. brinell pressining sxemasi. konus yoki sharchani botirish 5-6 sek davom etadi, shundan keyin asosiy yo`qlanish dasta 5 ni teskari tomonga burash yo’li bilan olinadi. bunda indiqatorning katta strelkasi qattiqlik qiymatini ko’rsatadi. namunani bo’shatish uchun dastlabki yo`qlanish (10 kg) ni chambarak 1 ni teskari tomonga burash yo’li bilan olish kerak. sinalayotgan namunaga kuchlanish ketma-ket ikki bosqichda ta’sir ettiriladi. birinchi bosqichda ta’sir ettiriladigan kuchlanish (dastlabki yo`qlanish - r0) doimo 100 n ga, ikkinchi bosqichda ta’sir ettiriladigan kuchlanish (asosiy yo`qlanish - r1) esa toblangan po’lat shar bo’lganda 900 n ga, olmos konus bo’lganda esa 1400 n ga teng bo’ladi. shunday qilib, umumiy kuchlanish (r) dastlabki kuchlanish (r0) bilan asosiy kuchlanish (r1) ning yig’indisiga teng, ya’ni: r = ro + ri 17-rasm. rokvell pressining umumiy ko’rinishi. namunani sinash vaqtida uchlikning (po’lat shar yoki olmos konusning) namunaga botish sxemasi 18-rasmda tasvirlangan. namunaning qattiqligi namunaga asosiy kuchlanish (r1) ta’sir ettirilganda hosil bo’lgan …

5 / 7

byeriladi, bu esa maxovikni kichik strelka qizil nuqta ro’parasiga kelguncha aylantirish bilan belgilanadi. bu holda katta strelka vertikal vaziyatda joylashadi. shundan keyin tsifyerblat aylantirilib, (19 - rasm) qora shkalaning nol bo’linmasi katta strelka ro’parasiga keltiriladi. agar namunaga po’lat shar botiriladigan, ya’ni hisob qizil shkala bo’yicha yuritiladigan bo’lsa, bunda ham strelkani nolga qo’yish uchun qora shkaladan foydalaniladi. 19 - rasm. rokvell pressining indiqator shkalasi. nihoyat krivoship (5) ishga tushirilgach, asosiy yo`qlanish avtomatik ravishda uchlikni namunaga botiradi. natijada tsifyerblat strelkasi ham burila boradi va to’xtaydi. unda namunaning qattiqligi aniqlanadi. shkalaning har bir bo’linmasi qattiqlikning bitta birligiga teng bo’ladi va uchlikning 0,002 mm botishiga to’g’ri keladi. shkalada 100 ta bo’linma bo’lib uchlikning namunaga botish chuqurligi 0,2 mm bo’lganda, qattiqlik 0 ga teng bo’ladi. uchlikning botish chuqurligi nol bo’lganda qattiqlik 100 birlikka teng, chunki tsifyerblatdagi sonlar strelkaning aylanishiga teskari qo’yilgan. uchlikning botish chuqurligi hisoblash qiymatiga teskari proportsional bo’ladi. shuning uchun ham sinalayotgan metallning (namunaning) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "metallarning qattiqligini brinell va rokvell usullarida aniqlash"

mavzu:metallarning qattiqligini brinell va rokvell usullarida aniqlash. ishni bajarishdan maqsad. metallarning qattiqligini brinell va rokvell usulida aniqlashni amalda o’rganish. umumiy tushuncha. har qanday metallning sirtiga shu metallarning qattiqroq jismning botishiga qarshilik ko’rsata olish xususiyati uning qattiqligi deb ataladi. metallarning qattiqligini aniqlashning bir necha usuli bor. bu usullar ichida brinell va rokvell usullari keng qo’llaniladi. brinell usuli toblanmagan metallarning, rangli metallar va ular asosidagi qotishmalarning qattiqligini aniqlashda qo’llaniladi. qattiqligi aniqlanishi kerak bo’lgan metallarning xili va uning qalinligiga qarab diametri 2,5; 5 va 10 mm li toblangan po’lat sharcha sinaluvchi namunaga 1,875; 2,5; 5,0; 7,5; 10 va 30 kn kuch bilan ma’lum ...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (313,5 КБ). Чтобы скачать "metallarning qattiqligini brinell va rokvell usullarida aniqlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: metallarning qattiqligini brine… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram