hayot faoliyati xavfsizligi

DOC 772 sahifa 7,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 772
# # o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o.r.yuldashev, sh.g.jabborova hayot faoliyati xavfsizligi o 'zjbekiston respublikasi oliy va o 'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent-2011 1yuldashev o.r., jabborova sh.g. hayot faoliyati xavfsizligi (darslik). t., â« â», 2011, 468 bet. darslikka xavfsizlikni ta'minlashning asosiy va zamonaviy vositalari, elektr xavfsizligi masalalari, favqulodda hodisalar va fuqaro muhofazasi hamda yong'in xavfsizligi masalalari kiritilgan. darslikdan hamma texnika yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlari bakalavrlari, shuningdek, ishlab chiqarish korxonalarida xavfsizlikni ta'minlash masalalari bilan shug'illanayotgan mutaxassislar ham foydalanishlari mumki taqrizchilar: abdurahmonov q.h. - i.f.d., prof., gazinazarova s.- t.f.n., dots., sattarov.s.a.so’z boshi insoniyat taraqqiyotining xx nchi asri o’tib, xxi nchi asriga qadam qo’ydik. o’tgan asrda yuz bergan ijobiy o’zgarish ilm-fan taraqqiyotining yuqori bosqichlarga ko’tarilganligi, yangi texnika va texnologiyalarning paydo bo’lganligidir. ma’lumki, fan-texnikaning rivojlanishi birinchi navbatda ishlab chiqarish kuchlarini qayta taqsimlashga olib keladi. yangi texnologiya bilan ishlab chiqarish samaradorligi oshadi, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sifati yaxshilanadi, …
2 / 772
da universitet va institutlarda bakalavrlar tayyorlash yo’lga qo’yildi, nihoyat oxirgi bosqich magistrlar ya’ni yo’nalish bo’yicha yetuk mutaxassislar tayyorlash bilan natijalanadi. bu ishlarni amalga oshirishda ikkita katta muammo paydo bo’ladi. bulardan birinchisi bu tayyorlov bosqichlarini amalga oshirishlari kerak bo’lgan mutaxassis kadrlar va ikkinchisi o’quv-uslubiy ko’rsatmalar va darsliklar masalasidir. hozirgi vaqtda bu masalalarni hal qilishga birmuncha ahamiyat berilayotgan bo’lsa ham, o’zbek tilida darsliklar yaratish masalasi yetarlicha oldinga siljiyotgani yo’q. hattoki o’quv tizimining quyi bosqichlarida ham darsliklar masalasi hal qilingan emas. oliy o’quv yurtlarida o’zbek tili davlat tili deb e’lon qilingan vaqtdan beri, darslar o’zbek tilida olib borilayotgan bo’lsa ham, foydalanilayotgan darsliklar eski ittifoq zamonida chiqarilgan rus tilidagi darsliklardan iborat. o’zbek tilida dars olib borilgandan keyin, rus tilidagi adabiyotlar tavsiya qilish, shubhasiz noqulay ahvol hisoblanadi. yana shuni ham ta’kidlash kerakki, rus tilidagi adabiyotlarning texnika sohasiga tegishli hollarda atamalar (terminlar) masalasi ham ancha murakkab. shuning uchun talabalar bu masalalarni o’zlaricha hal qiladilar deb o’ylash …
3 / 772
faza qilish va fuqarolar muhofazasi fanlari bo’lib, avvallari bu fanlar mustaqil o’qitilganligi sababli, har biri o’z uslubiy qo’llanmalari, darsliklari va tajriba o’tkazish hamda amaliyotdan masala va misollar to’plamlariga ega. tabiiyki, bularning hammasi rus tilida nashr etilgan o’quv qurollari va darsliklarridan iborat. bu fanlarning asosini tashkil qilgan “mehnatni muhofaza qilish” fani ilgaridan o’qitilib kelingan. bu sohada texnika universiteti masshtabida adabiyotlar yaratilmagan bo’lsa ham, o’zbek tilida chiqarilgan yaxlit adabiyot bo’lmasa ham, ayrim bo’limlar o’quv bo’limlar o’quv qo’llanma va ma’ruzalar to’plami sifatida nashr etilgan. shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish bo’yicha birmuncha masalalar hal qilingan. shuni alohida ta’kidlash lozimki, mthnatni muhofaza qilish fanining sanoat sanitariyasi bo’limi bilan atrof-muhitni muhofaza qilish fanlari o’rtasidagi uyg’unlikni qurollanmagan ko’z bilan ham ko’rish mumkin. lekin shu davrga qadar toshkent davlat texnika unversitetida bu fanlar mustaqil fan sifatida faoliyat ko’rsatganligi sababli, ularni ajratib atmosfera havosiga chiqarib yuborilayotgan zararli moddalar va changlarga qarshi kurash mehnatni muhofaza qilish darsliklarda berilsa, sanoat korxonalari oqova …
4 / 772
hishi, kosmosdan metioritlarning yer qariga o’tishi bilan yonishdan hosil bo’lgan changlar va boshqalar tabiiy changlar sirasiga kirgizilsa, bu albatta, inson faoliyati bilan bog’liq bo’lmagan hodisa hisoblanadi, ammo inson faoliyati natijasida orolning qurishi va uning ostida to’plangan minglab tonna tuzlarning atmosferaga xuddi shu to’zon sifatida ko’tarilishi va shuningdek, o’zlashtirilgan yerlarda ularni sug’orish bilan yer osti suvlarining ko’tarilishi hamda yerlarning sho’rlanishi natijasida tuproqlarning erroziyaga uchrashi oqibatida bular ham to’zonlar butunlay bunday hodisalardan yiroq bo’lgan serhosil yerlarga borib tushishi oqibatida, yerlarni ham halokat yoqasiga olib kelishi mumkinki, buning natijasida butun bir o’lka ekologik muvozanati buzilishi mumkin bo’lgan bu hodisani tabiiy chang oqibati ekanini, agr chuqurroq qaralsa, inson faoliyati natijasida kelib chiqqan sun’iy chang ekanligi tushiniladi. bunday misollarni ko’plab keltirish mumkin. shuning uchun ham mehnatni muhofaza qilish, tashqi muhitni muhofaza qilish va fuqaro muhofazasi fanlarini birlashtirishga ehtiyoj tug’ildi. bu fan inson faoliyatining ishlab chiqarish jarayonidagi faoliyati bilan chegaralanmasdan, uning yashash muhiti, har xil bo’lishi …
5 / 772
s. insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlarida bu muammolar har turli qirralari bilan ko’rinish berib kelgan. masalan, o’rta asr boshlarida jahonning kattaa shaharlarida isitish uchun va boshqa maqsadlar uchun tosh ko’mirdan foydalanish boshlangan kezlarda bu shaharlarda tutunning ko’payib ketishi natijasida odamlarning tutunga qarshi kurash e’lon qilingani haqida ma’lumotlar bor. keyingi vaqtlarda, ya’ni asrimizning 30-yillarida jahon miqyosida po’lat ishlab chiqarishga ehtiyoj ortganligi munosabati bilan, bunday korxonalar zich joylashgan yevropa hududidagi angliya va belgiya davlatlaridagi ba’zi bir shaharlarda tutunning ko’payib ketishi aholi o’rtasida kasallanish ko’payganligi kuzatilgan. bunday noxush voqealarni metallurgiya sanoati rivojlangan rossiya federatsiyasining magnitogorsk va chelyabinsk shaharlarida hozirgi kunda ham kuzatish mumkin. asrimizning 50 nchi yillaridan boshlab avtomobilsozlikning rivojlanishi tufayli avtomobil dvigatellarida yonishdan hosil bo’lgan gaz dunyo miqyosida eng xavfli ekologik muvozanatni buzilishiga olib keladigan omilga aylandi. dunyo axborot agentliklarining ma’lumotlariga qaraganda planetamiz hududidagi katta shaharlarning deyarli hammasida avtomobillar chiqargan gazlar muammosi ko’ndalang turibdi. shuni ham ta’kidlash muhimki, avtomobillarga qarshi kurash ochishning imkoniyati …
6 / 772
iqyosida ajralib chiqayotgan zararli moddalar miqdorini ko’z oldimizga keltirishga to’g’ri keladi. axborotnomalarda berilishicha, amrika qo’shma shtatlari issiqlik elektr stsnsiyalarida toshko’mir yoqish natijasida hosil bo’ladigan changlarni tozalash qurilmalaridan keyin atmosferaga chiqarib yuborilayotgan miqdori yiliga 180.000.000 tonnani tashkil qiladi. metallurgiya sanoatida ajraladigan chang miqdori 000 tonna deb keltirilgan. yog’ochsozlik sanoatida esa bu miqdor 000 tonnani tashkil qiladi. bu keltirilgan ma’lumotlar 1985-90- yillarga tegishli. endi oddiy hisob yo’li bilan olsak,eski ittifoq aqsh dan kam elektr energiyasi ishlab chiqarmagan. demak, yoqilgan ko’mir va changlar miqdori taxminan yuqorida keltirilgan miqdorlar atrofida, yevropadagi rivojlangan davlatlar energetikasi va boshqa sanoat tarmoqlari yana shuncha miqdorda chang chiqarishi, shuning bilan bir qatorda xitoy, yaponiya, rivojlanayotgan janubiy-sharqiy osiyo davlatlarida ajralayotgan changlar ham qo’shilsa, bu miqdor bir necha milliardlab tonnani tashkil qilishini tasavvur qilish mumkin. har qanday davlatning rivojlanish darajasini unda ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasi va sanoat korxonalarida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarining sifati hamda dunyo bozoridagi raqobatbardoshligini belgilaydi. bu oddiy haqiqatni tushinib …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 772 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hayot faoliyati xavfsizligi" haqida

# # o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o.r.yuldashev, sh.g.jabborova hayot faoliyati xavfsizligi o 'zjbekiston respublikasi oliy va o 'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent-2011 1yuldashev o.r., jabborova sh.g. hayot faoliyati xavfsizligi (darslik). t., â« â», 2011, 468 bet. darslikka xavfsizlikni ta'minlashning asosiy va zamonaviy vositalari, elektr xavfsizligi masalalari, favqulodda hodisalar va fuqaro muhofazasi hamda yong'in xavfsizligi masalalari kiritilgan. darslikdan hamma texnika yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlari bakalavrlari, shuningdek, ishlab chiqarish korxonalarida xavfsizlikni ta'minlash masalalari bilan shug'illanayotgan mutaxassislar ham foydalanishlari mumki taqrizchilar: abdurahmonov q.h. - i.f.d., prof...

Bu fayl DOC formatida 772 sahifadan iborat (7,2 MB). "hayot faoliyati xavfsizligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hayot faoliyati xavfsizligi DOC 772 sahifa Bepul yuklash Telegram