tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari

DOCX 1.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1669661636.docx tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari reja: 1. gat haqida umumiy tushunchalar va ushbu fan sohasining vazifalari 2. tuproqshunoslikda gatning roli 3. gat haqida umumiy ma’lumotlar 4. asosiy atamalar va tushunchalar 5. gatdan turli xil sohalarda foydalanish 6. geomatika tushunchasi va uning tizim tarkibidagi roli 7. geologik kodlash 1. gat haqida umumiy tushunchalar va ushbu fan sohasining vazifalari geoinformatika va gat fan sohasining qaror topishida so’zsiz ravishda, birlamchi eng ulkan muvafaqqiyatlardan biri - bu kanada geografik axborotlar tizimining (cgis - canada geographic information system) ishlab chiqilishi bilan bog’liq hisoblanadi. 1960-yillarda yaratilgan ushbu yirik ko’lamdagi gat hozirgi kunga qadar funksiya bajarishi va takomillashtirilishi davom ettirilmoqda. kanada miqyosida gat asoschisi - rodjer tomlinson (roger tomlinson) hisoblanadi, ushbu tadqiqotchi rahbarligi ostida gat yo’nalishida ko’plab konseptual va texnologik masalalar ishlab chiqilgan va amaliyotda joriy qilingan. kanada miqyosida gat funksiyasi - kanada er resurslarini hisobga olish xizmati (canada …
2
rafiya, masofadan turib zondlash, statistika, kadastr va meteorologik ma‟lumotlarni qayta ishlash, dala-ekspeditsiya tadqiqotlarini amalga oshirish, burg’ulash ishlari natijalari va suv ostida zondlash ishlarini amalga oshirish kabi yo’nalishlarda, global, hududiy va mahalliy ko’lamda foydalanilishi qayd qilinadi. «tuproqshunoslikda gat» fan sohasining maqsadi - bakalavr yo’nalishida ta‟lim oluvchi talabalarda zamonaviy geoaxborot tizimlaridan tuproqshunoslik sohasida foydalanish haqidagi umumiy tushunchalarni xosil qilish, talabalar tomonidan zamonaviy geoaxborot texnologiyalari (gat) uslublarining o’zlashtirilishi, geoaxborot sohasida modellashtirish bo’yicha mukammal bilimlar va amaliy ko’nikmalarni xosil qilish, shuningdek tuproq resurslarining funksionalekologik sifat darajasini baholash ko’nikmalarni qaror toptirishdan tashkil topadi. bu maqsadni ro’yobga oshirish uchun, quyidagi vazifalarni bajarish talab qilinadi: · geoaxborot texnologiyalaridan (gat) foydalanib, makonda joylashgan koordinatsiyalar haqidagi ma‟lumotlarni majmuaviy tahlil qilish bo’yicha tizimlashtirilgan nazariy bilimlar va amaliy ko’nikma- malakalarga ega bo’lish; · tadqiqotchilik, axborot-tahliliy, oldindan bashorat qilish (prognozlash) va baholash mazmuniga ega masalalarni hal qilishning ishchi variantlarini geoaxborotlar sohasiga oid atamalar asosida shakllantirish ko’nikmalarini qaror toptirish; · relefning raqamli formatga …
3
tuproq qoplamini differensiatsiyalash (tarkibiy qismlarga ajratish) asosini relefning hal qiluvchi roli va uning morfometrik tavsiflarini tasdiqlash tashkil qiladi. relefning ekologik nuqtai nazardan ahamiyati -nishabliklarning ekspoziyasi va tikligi, relefning bo’linganlik darajasi, mutloq va nisbiy balandlik qiymati kabi topografik omillarning ta‟siri bilan ifodalanadi. tuproq xosil bo’lishida o’zining botanik tarkibi va yog’ingarchilik miqdori bilan tavsiflanuvchi - o’simliklar qoplami muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. shuningdek, tuproq xosil bo’lishi jarayoni bilan u yoki bu darajada aloqadorlikka ega bo’lgan - yoritilganlik darajasi, harorat, tuproq tarkibi va havoning namlik darajasi, tuproq suv oqimlari va albatta, tog’ ona jinsi kabi bilvosita ta‟sir ko’rsatuvchi bir qator omillarni ham ajratib ko’rsatish mumkin. tuproqshunoslikda tadqiqotlarning dala sharoitida amalga oshiriluvchi bosqichining asosiy vazifalaridan biri - bu qazish nuqtalari deb nomlanuvchi sinov namunalarini olish joyining tanlab olinishi bilan bog’liq hisoblanadi. hozirgi vaqtda bu maqsadda tadqiqot olib borilayotgan hududning alohida tarkibiy qismlar bo’yicha o’rganilishi uchun, o’rganilayotgan hududga ko’p marta takroriylikda chiqishlar amalga oshirilishiga to’g’ri keladi. …
4
o’p miqdorda vaqt va sarf-harajatlar talab qilinishi yaqqol ko’zga tashlanadi. geoaxborot texnologiyalarining (gat) ishlab chiqilishi va rivojlanishi yuqorida sanab o’tilgan va shuningdek, boshqa ko’p sondagi vazifalarni bir so’z bilan aytganda «kassa oldidan ketmay turib hisoblab chiqish» tavsifida hal qilish imkonini beradi. jumladan, gatdan foydalanish tuproqshunoslikda amalga oshiriluvchi tadqiqotlarni sezilarli darajada soddalashtiradi va dala sharoitida, shuningdek xona sharoitida amalga oshirilishi belgilangan ishlarni amalga oshirishni tezlashtirish imkonini beradi. tahlil qilinayotgan hudud er yuzasini aniq modellashtirish imkoniyatlari mavjudligi belgilangan ishlarning amalga oshirilishi muddatlari va hajmini sezilarli darajada qisqartirish va o’z navbatida, moddiy sarfharajatlarni kamaytirish imkonini beradi. shunday qilib, tuproqshunoslikda tuproq qatlamini o’rganish jarayonida nazariy va shuningdek, amaliy nuqtai nazardan geoaxborot texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi etarlicha darajada yaqqol o’z ifodasini topadi. qayd qilib o’tish kerakki, ya‟ni tuproqshunoslikda ma‟lumotlarni yig’ish, tahlil qilish, modellashtirish va ko’rgazmali tavsifda taqdim etishda gatdan foydalanish imkoniyatlari ma‟lumotlar ustida ishlashning boshqa uslublaridan foydalanishni to’liq holatda yo’qqa chiqarmaydi. 3. gat haqida umumiy ma’lumotlar …
5
urslar haqida umumiy ma‟lumotlarni yig’ish va siz to’plagan materiallar asosida, ushbu tabiiy resurslarning kelajakdagi zahirasi holatini oldindan prognoz qilish topshirig’ini bajarish vazifasi yuklatilgan bo’lsin. tabiiyki, bu ko’rinishdagi topshiriqni bajarish davomida siz etarlicha darajada ishonchli materiallarni yig’ishingiz talab qilinadi, bunda ko’p sondagi mutaxassislar tomonidan amalga oshirilgan tadqiqotlarning qog’ozda qayd qilingan shakldagi natijalaridan foydalanishga to’g’ri keladi. qo’shimcha ravishda, siz ushbu belgilangan ishlarni bajarishingiz uchun ko’p vaqt sarflashingiz talab qilinadi. siz ushbu ishlarni bajarishingiz uchun avtomatlashtirilgan tavsifga ega tizimdan foydalanishingiz talab qilinadi. bu tavsifdagi tizim mavjud emasligi dastlab aynan, geografik axborotlar tizimi yo’nalishida faoliyat olib boruvchi mutaxassislar tomonidan qayd qilingan. m.n.demers. fundamentals of geographic information systems (geografik axborot tizimlari asoslari) // new mexico state university. – 1999. – p.4–5. dasturlar ma‟lumotlar uslublar qurilma-vositalar 3.1-rasm. gat strukturasining umumiy ko’rinishi geografik axborotlar tizimi haqida mutlaqo ma‟lumotga ega bo’lmagan kishi - «nima uchun men geoinformatika nimaligi haqida bilishim kerak?», deb savol berishi tabiiy holat hisoblanadi. haqiqatdan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari"

1669661636.docx tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari reja: 1. gat haqida umumiy tushunchalar va ushbu fan sohasining vazifalari 2. tuproqshunoslikda gatning roli 3. gat haqida umumiy ma’lumotlar 4. asosiy atamalar va tushunchalar 5. gatdan turli xil sohalarda foydalanish 6. geomatika tushunchasi va uning tizim tarkibidagi roli 7. geologik kodlash 1. gat haqida umumiy tushunchalar va ushbu fan sohasining vazifalari geoinformatika va gat fan sohasining qaror topishida so’zsiz ravishda, birlamchi eng ulkan muvafaqqiyatlardan biri - bu kanada geografik axborotlar tizimining (cgis - canada geographic information system) ishlab chiqilishi bilan bog’liq hisoblanadi. 1960-yillarda yaratilgan ushbu yirik ko’lamdagi...

DOCX format, 1.5 MB. To download "tuproqshunoslikda geografik axborot tizimlari (gat) asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqshunoslikda geografik axb… DOCX Free download Telegram