xo'ja 9 -sinf

PPT 467.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1632468175.ppt презентация powerpoint 9-sinf adabiyot fani darsligi asosida 5-mavzu xoja (1480—1547) xojaning to‘liq ismi poshshoxoja ibn abdulvahhobxoja bo‘lib, millatimiz tarixida davlat va din arbobi, lirik va epik janrlarda birdek barakali ijod qilgan betakror adib sifatida alohida o‘rin tutadi. toshkentlik mashhur avliyo zangi ota avlodlaridan. 1480- yilda ashxobod yaqinidagi qadim niso shahrida shayxulislom abdulvahhobxoja oilasida tug‘ilgan. dastlab otasidan, so‘ng e’tiborli murabbiylardan tahsil olgan poshshoxoja yigitlik bo‘sag‘asidayoq davlat xizmatiga kirishadi, ya’ni 16 yoshida temuriylar saroyida ishlay boshlaydi. keyinchalik shayboniylar hukmronligi davrida nisoga tegishli darun viloyatiga hokim, karmana hokimi jonibek sulton hukumatida saroy mulozimivazifalari da ishlaydi. 1529- yilning kuzidan navoiyning kindik qonito‘kilgan hirotning, 1534- yildan esa balx shahrining shayxulislomi vazifasiga tayin etiladi. umrining so‘nggi yillarida davlat ishlaridan iste’fo bergan adib buxoroga qaytadi va butun borlig‘ini badiiy ijodga, xalqning ma’naviy tarbiyasiga bag‘ishlaydi. xoja 1547- yilda buxoroda vafot etadi va bahouddin naqshband qabri yonida dafn qilinadi. xoja xii asrda buxoroda abduxoliq g‘ijduvoniy asos solgan mashhur …

b, she’r ilmini, insho (yozishma san’ati)ni mukammal bilganini xabar qiladi. jumladan, podsholikning chet ellarga jo‘na-tiladigan xatlarini ham ko‘pincha shu kishi yozgan ekan. adabiy merosi. nisoriy uning turkcha va forscha devon tartib qilganini xabar beradi. biroq bu devonlar bizgacha yetib kelgan emas. taqdiri noma’lum. nisoriy keltirgan turkiy va forsiy baytlar, haqiqatan ham, xojaning iste’dodli shoirlardan bo‘lganini ko‘rsatadi. xususan, bir g‘azalini zahiriddin boburga yuborganini va she’r unga ma’qul bo‘lib, maqtaganini qayd etib o‘tadi. mana o‘sha she’r: kunduz avqotim sening hajringda nolon kechadur, kecha ham zulfung kabi holim parishon kechadur. anbarin zulfung xayolidin ko‘zumga, ey pari, yil-u oy-u soat-u kun bori yakson kechadur. ulki, jondin kechadur, sham’i visolingni ko‘rub. vah, na xush vaqt-u na xush soat na oson kechadur. ravshan o‘lg‘ay davlati vaslida hijron oqshomi, gar gunohimdin bilib, ul mohi tobon kechadur. xoja yanglig‘ nola qil, zulfi g‘amidin kechalar kim, mahali nola-vu faryod-u afg‘on kechadur. darhaqiqat, she’r yuksak san’atkorlik bilan yozilgan. shoir so‘zlarning …

limni parishon qilgan kecha (tun)dir. ot so‘z turkumiga mansub “kecha” so‘zi misraning boshi va oxirida ega va ot kesim munosabatida takror qo‘llanyapti. shu misraning ikkinchi ma’nosi: kechasi mening holim zulfing kabi parishonlikda o‘ta (kecha)di. misra boshidagi “kecha” – ot so‘z turkumi, misra oxiridagi so‘z esa – fe’l, ega va fe’l kesim munosabatida. misrani boshqacharoq, ya’ni kechasi holim zulfing kabi parishonlikda o‘tadi ma’nosida talqin qilsak, bu so‘zlar orqali hol va fe’l kesim munosabati yuzaga keladi. bu yerda zulf so‘zi o‘ziga salmoqli badiiy yukni olmoqda: qora zulf kabi kecha qorong‘u, yoyilgan zulf kabi oshiq holi parishon. radif bo‘lib kelayotgan “kechadur” so‘zlari orqali yuzaga keltirilayotgan badiiy san’atlarga e’tibor bering: bu so‘z ifodalayotgan ikkala misradagi birin chi ma’nolar ham, ikkinchi ma’nolar ham o‘zaro shakldosh bo‘lib, tajnis san’atini yuzaga keltirmoqda. aynan bir so‘zni ifodalagan birinchi va ikkinchi ma’nolarda esa takrir san’ati hosil qilingan. ikkinchi baytning birinchi ma’nosi: ey pari, anbar hidli qop-qora sochlaring xayolida yil, …

aro odilga bag‘ishlangan “gulzor” asarlari yetib kelgan. “miftoh ul-adl” 1508–1510- yillarda, “gulzor” 1538- yilda yozil gan. har ikkisining birgalikda muqovalangan bir necha nus xasi saqla nib qolgan bo‘lib, ular o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalar fondida saqlanadi. 1962- yilda ulardan ayrim namunalar chop etilgan. bir podshoh bor edi. bisyor odil erdi. bir kun vazirina aydi: – haj tavof qilmoqg‘a borurman, san borurmusan? vazir aydi: – ey podshohim, taxtni bo‘sh qo‘yub, ka’bag‘a borsangiz, el-xaloyiq boshtoq bo‘lmasmu?! – tedi. podshoh aydi: – boshtoq bo‘lmas, yo‘q ersa, manga haj qilg‘on hojining savo- bin sotg‘un olib bering, qiyomatda hojilar birla turgayman. vazir: “podshoh uchun haj sotg‘un olmoq kerak” — deb istab yurur erdi, bir kimarsag‘a yo‘luqti. ul kishi aydi: – falon yerda bir zohid borturur. yigirma qatla ka’bag‘a yayog‘ boribturur va taqi haj qilibturur va hech kishining oshin yemas, anga boring. ul bir haj sotsa, podshoh uchun oling. borib ul zohidni podshohg‘a olib …

m aydilar: san so‘zingni arz qilding, emdi yeldin so‘rag‘aylukkim, ul ne so‘z der. yelni chaqirdilar. yel kelgach, pashsha qochib ketti, har necha qaradilar, mavjud bo‘lmadi. sulaymon alayhissalom aydilar: adolat qoidasi butururkim, dodxoh3 muddai-yu muddao alayh ikkisini barobar turg‘uzub so‘romoq kerakdur, har so‘zlari bo‘lsa bir-bir aytg‘oylar, to hokim alarning so‘zin bilib hukm qilg‘oy. g‘azal bo‘l adolat masnadi uzra sulaymoni zamon, toki sandin mustafid o‘lg‘ay bari ahli jahon. gar sulaymondek bo‘lub xalq ichida qilsang maosh, bilki, farmoningda bo‘lur olam ichra ins-u jon. gar rafiq o‘lsa bu tavfiq-u muyassar bo‘lsa adl, shaksiz, o‘lur ul kishining manzili bog‘i jinon. yaxshi avsof ila qil ushbu jahon ichra suluk, to saning avsofing o‘lg‘ay olam ichra doston.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xo'ja 9 -sinf"

1632468175.ppt презентация powerpoint 9-sinf adabiyot fani darsligi asosida 5-mavzu xoja (1480—1547) xojaning to‘liq ismi poshshoxoja ibn abdulvahhobxoja bo‘lib, millatimiz tarixida davlat va din arbobi, lirik va epik janrlarda birdek barakali ijod qilgan betakror adib sifatida alohida o‘rin tutadi. toshkentlik mashhur avliyo zangi ota avlodlaridan. 1480- yilda ashxobod yaqinidagi qadim niso shahrida shayxulislom abdulvahhobxoja oilasida tug‘ilgan. dastlab otasidan, so‘ng e’tiborli murabbiylardan tahsil olgan poshshoxoja yigitlik bo‘sag‘asidayoq davlat xizmatiga kirishadi, ya’ni 16 yoshida temuriylar saroyida ishlay boshlaydi. keyinchalik shayboniylar hukmronligi davrida nisoga tegishli darun viloyatiga hokim, karmana hokimi jonibek sulton hukumatida saroy mulozimivazifalari da ishlaydi. 1...

PPT format, 467.5 KB. To download "xo'ja 9 -sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: xo'ja 9 -sinf PPT Free download Telegram