shахtа vа yer оsti qurilishi vа uning yer qа’rini o’zlаshtirishdаgi ahаmiyati. аsоsiy tushunchа vа аtаmаlаr

DOC 349.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695814155.doc shахtа vа yer оsti qurilishi vа uning yer qа’rini o’zlаshtirishdаgi ahаmiyati. аsоsiy tushunchа vа аtаmаlаr reja: 1. tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari 2. bog’langan mustahkam tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari 3. sochiluvchi tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari tog’ jinslari mexanikasi — bu tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari va konchilik ishlari jarayonida sodir bo’layotgan hodisalar to’g’risidagi umumiy ma’lumotdir. bu hodisalarga quyidagilar kiradi: tog’ jinslarining kuchlanish holati, tog’ jinslarining ochilgan yuzasi turg’unligi, ularning yemirilish turlari va miqdori, kon bosimining nomoyon bo’lishi va boshqalar. bu hodisalar tavsifi, konchilik ishlari sharoiti va turlariga hamda tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlariga bog’liqdir. mineral deb - tog' jinslarining tarkibini tashkil qiluvchi bir yoki bir necha elementlarning fizik - kimyoviy sharoitlarda paydo bo'lgan birikmasiga aytiladi. tog' jinsi deb - bir yoki bir necha minerallarning tabiiy birikmasiga aytiladi. tog’ jinslari o’zining paydo bo’lish jarayonlari bo’yicha: magmatik, metamorfik va cho’kindi turlariga bo’linadi. tog’ jinslari strukturasi (ichki tuzilishi), bog’lanish (mexanik tuzilishi) …

turlarga bo’linadi. bir mineralli tog’ jinslariga ohaktosh, marmar, toshtuz, toshko’mir, ko’p mineralli tog’ jinslariga esa granit, slanets, sienit, gabbro va boshqalarni misol keltirishimiz mumkin. tog’ jinslarini aniqlovchi belgilari – bu ularning mineral tarkibi va tuzilishidir. tog’ jinslarining mineral tarkibi har bir mineralning foiz (%) miqdori bilan belgilansa, tuzilishi esa struktura va teksturasi bilan belgilanadi. tog’ jinsini tashkil qiluvchi mineral agregatlari holati, o’lchami va mineral zarrachalari shakliga tog’ jinsi strukturasi deyiladi. tog’ jinslari strukturasi bo’yicha kristalli, oynasimon, porfirli va siniq bo’lakchali turlarga bo’linadi. tog’ jinslarini tashkil qiluvchi minerallarning bir-biriga nisbatan joylashishi tog’ jinslari teksturasi deyiladi. tog’ jinslari teksturasi bo’yicha yaxlit(massivli), g’ovakli va qatlamli bo’ladi. tog’ jinslarining tuzilishi, mineral tarkibi paydo bo’lish sharoitiga bog’liq bo’lib, bu tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlariga ya’ni g’ovakligi, zichligi, mustahkamligi, qayishqoqligi, yumshanuvchanligi, eruvchanligi, issiqlik o’tkazuvchanligi va boshqa xususiyatlariga bog’liqdir. cho’kindi tog’ jinslarining mustahkamligi, bog’lovchi sement tarkibi bilan aniqlanadi. bog’lovchi sementlar kremneyli (juda mustahkam), karbonatli, loyli, loyli-gipsli bo’ladi. loyli …

ivi juda murakkab va xilma xildir. shuning uchun tog’ jinslarining fizikmexanik xususiyatlari to’liq o’rganilishi talab qilinadi. tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari asosan kon lahimining turg’unligi, mustahkamlagichning yuklama qabul qilib olish qobiliyati, lahim o’tish usullarining qo’llash sharoitlari va samaradorligini to’g’ri baholash imkonini beradi. tog’ jinslarining eng muhim fizik-mexanik xususiyatlari bu ularning g’ovakligi, zichligi, hajmiy og’irligi va namligidir. bog’langan mustahkam tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari tog’ jinslarining solishtirma og’irligi. tog’ jinslarining solishtirma og’irligi deb - tog’ jinsi og’irligining uning qattiq fazadagi hajm birligiga aytiladi. bu yerda: -tog’ jinsining solishtirma og’irligi, g/sm3; -tog’ jinsi namunasining qattiq fazasi og’irligi, g; -tog’ jinsi namunasining qattiq fazasi hajmi, sm3; tog’ jinsining solishtirma og’irligi, tog’ jinsi tarkibidagi minerallar yig’indisiga teng. bu yerda: - tog’ jinsining solishtirma og’irligi, g/sm3 -tog’ jinsi tarkibidagi minerallar soni; -mineralni solishtirma og’irligi, g/sm3; -tog’ jinsi umumiy hajmidagi mineral egallagan nisbiy hajmi zichlik. tog’ jinsi zichligi deb uning vaznini hajm birligi nisbatiga aytiladi. bu yerda: ρ-tog’ …

taladi. bo’shliq o’lchami bo’yicha quyidagi turlarga bo’linadi: · o’ta kapillyar, o’lchami 0,1mm va undan katta. o’ta kapillyar bo’shliqlarda bir xil suyuqlik harakati asosan og’irlik kuchi yoki bosim ta’sirida gidrodinamikaning oddiy qonuni bo’yicha amalga oshadi. · kapillyar, o’lchami 0,0002mm dan 0,1 mm gacha. bu bo’shliqlarda suyuqlik og’irlik kuchi qarshiligini yengib, yuza molekulyar kuch ta’sirida harakat qiladi. · eng mayda kapillyar, tirqish o’lchami 0.0002mm dan kam. bu bo’shliqlar suyuqlik o’tkazmaydi, chunki suyuqliklar bo’shliq devorlari bilan chambarchas bog’langan. tog’ jinslarining umumiy g’ovakligi (o’lcham birligi bo’lmagan) g’ovaklik koeffitsiyenti bilan baholanadi. bu koeffitsiyent bo’shliqlar hajmining tog’ jinsi qattiq qismi nisbatiga teng: bu yerda: n- g’ovaklik koeffitsiyenti ∆v -tog’ jinsi umumiy bo’shliqlar hajmi, sm3 v1 - tog’ jinsi qattiq qismi hajmi, sm3 g’ovaklik koeffitsiyentining miqdori quyidagicha: ohaktosh va qumtoshlar uchun 0,1-0,15; qumlar uchun 0,3-0,5; loylar uchun (tuproq uchun ham) 0,7-1,0. g’ovaklik tog’ jinsi xususiyatlarining asosiy ko’rsatkichlaridan biri hisoblanadi. g’ovaklik koeffitsiyenti tog’ jinslarining fizik, mexanik, issiqlik, gidravlik …

anuvchanlik koeffitsiyenti -yumshatilgan tog’ jinsi hajmi, m3 -tog’ jinsining massivdagi hajmi, m3 tog’ jinslarining asosiy mexanik xususiyatlariga tog’ jinslari mustahkamligi va buziluvchanligi ham kiradi. tog’ jinslarining mustahkamligi - bu ularninig yemirilishga (burg’ilash, portlatish, kesish va hakozo) bo’lgan qarshiligidir. tog’ jinslarining mustahkamligi - mustahkamlik koeffitsiyenti bilan aniqlanadi. konchilik ishlarida keng qo’llanadigan tasnif professor m.m. prodotyakonov tomonidan 1910-yili ishlab chiqilgan tog’ jinslarini parchalanishiga oid tasnif hisoblanadi va u (f) bilan belgilanadi. f – bu tog’ jinslarining birlikka qabul qilingan boshqa tog’ jinsiga nisbatan mustahkamlik ko’rsatkichi. tog’ jinslarining mustahkamligi ularning g’ovakligi, yoriqligi, bog’langan va namligiga bog’liq bo’ladi. katta zarrachali va g’ovakli tog’ jinslarining mustahkamligi mayda zarrachali tog’ jinslariga nisbatan pastroq bo’ladi. tog’ jinsining ichki bo’shliqlaridagi suv uning mustahkamligini pasaytiradi. tog’ jinslari siqilganda yuqori mustahkamlikka ega bo’ladilar (r2) va cho’zilishga esa mustahkamligi pastroqdir (r1). tog’ jinslarining bir o’q bo’ylab, ikki o’q bo’ylab va uch o’q bo’ylab siqilish kuchlanishi holatlarida bo’ladi. ikki o’q bo’ylab siqilishni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shахtа vа yer оsti qurilishi vа uning yer qа’rini o’zlаshtirishdаgi ahаmiyati. аsоsiy tushunchа vа аtаmаlаr"

1695814155.doc shахtа vа yer оsti qurilishi vа uning yer qа’rini o’zlаshtirishdаgi ahаmiyati. аsоsiy tushunchа vа аtаmаlаr reja: 1. tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari 2. bog’langan mustahkam tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari 3. sochiluvchi tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari tog’ jinslari mexanikasi — bu tog’ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari va konchilik ishlari jarayonida sodir bo’layotgan hodisalar to’g’risidagi umumiy ma’lumotdir. bu hodisalarga quyidagilar kiradi: tog’ jinslarining kuchlanish holati, tog’ jinslarining ochilgan yuzasi turg’unligi, ularning yemirilish turlari va miqdori, kon bosimining nomoyon bo’lishi va boshqalar. bu hodisalar tavsifi, konchilik ishlari sharoiti va turlariga hamda to...

DOC format, 349.5 KB. To download "shахtа vа yer оsti qurilishi vа uning yer qа’rini o’zlаshtirishdаgi ahаmiyati. аsоsiy tushunchа vа аtаmаlаr", click the Telegram button on the left.

Tags: shахtа vа yer оsti qurilishi vа… DOC Free download Telegram