yetuklikning psixologik xususiyatlari

DOCX 9 стр. 34,3 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 34,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

17-bob. yetuklikning psixologik xususiyatlari. 1.yetuklik davrining birinchi bosqichida shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davri inson ontogenezining eng uzoq davom etadigan va boshqa davrlardan har tomonlama mukammalligi bilan farq qiladigan davrdir. yetuklik davrining birinchi bosqichiga 28-35 yoshlardagi kishilar jamoasini kiritishimiz mumkin. bu davrdagi yetuk shaxslar o‘zlarini har tomonlama yetuklik cho‘qqisida ko‘rish uchun astoyidil harakat qilishadi. yetuklik ba’zan shaxsning to‘liq gullab-yashnashi, inson o‘zining barcha imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishi, hayotning barcha sohalarida eng katta muvaffaqiyatlarga erishishi mumkin bo‘lgan davri hisoblanadi. bu kasbiy yoki ijtimoiy faoliyatda ham, avlodlarning uzluksizligi nuqtai nazaridan ham inson hayotining rivojlanish vaqti sanaladi. yetuklik davridagi kishining rivojlanishi uning psixologik yoshi dinamikasi bilan chambarchas bog‘liq. 28-35 yosh oralig‘i odamlarning ijtimoiy va psixologik xususiyatlarini o‘rganish, ular rivojlanayotgan hayot bosqichida qanday o‘zgarishlar yuz berishini tushunishga yordam beradi. bu davrda odamlar ko‘plab ichki va tashqi o‘zgarishlarga duch keladi. analizatorlariga bog‘liq o‘zgarishlar ham sezilarli darajada yuzaga kelib, bu davrda insonning sezgi organlari (vizual, eshitish, ta’m, hid va …

2 / 9

ish, muhim signalni boshqa shovqinlardan farqlash, kommunikatsiya jarayonida, masalan, odamlarning nutqini anglash, yuqori darajada bo‘lib, bu esa mehnat faoliyatida aniq va samarali aloqalarni o‘rnatishda yordam beradi. ta’m analizatori shaxsning ta’mga bo‘lgan ehtiyojlarini va didini belgilashga yordam bersa, hid bilish analizatori atrof-muhitni anglashda muhim rol o‘ynab, o‘z his-tuyg‘ularini boshqarish va stressni kamaytirishga yordam beradi. hid sezgisining rivojlanishi orqali ular atrof-muhitni yanada yaxshi tushunishi va sezgirlikni oshishi ko‘pincha umumiy ruhiy holatni yaxshilashga, kayfiyatni ko‘tarishga yordam beradi. teri orqali sezish ham yosh yetuklikda muhim rol o‘ynaydi. bu davrda shaxs o‘zining motor harakatlari va texnik ko‘nikmalarini yanada yaxshilaydi. u o‘z tanasini boshqarishda aniqroq va samaraliroq bo‘lib, turli muhitlarga moslashishda yuqori ko‘nikmalarga ega bo‘lib, raqs yoki jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanishda shaxs o‘z harakatlarini yanada muvofiqlashtiradi va sinxronlashtiradi. yetuklikning birinchi bosqichida tafakkur va xotira qobiliyatlari yanada rivojlanadi. bu rivojlanishda shaxslarning analitik fikrlash, muammolarni hal qilish va mantiqiy xulosalar chiqarish samaradorligida, aqliy qobiliyatlar va tafakkur jarayonlarining tezligi …

3 / 9

— 25-30 dan 40 gacha, ba’zan hatto 50 yil yoki undan ko‘proq bo‘lishi ham mumkin. ba’zi odamlar uchun yetuklik davri umrining oxirigacha davom etadi va biologik yoshiga qaramay, qarilik bilan almashtirilmaydi. fiziologik balog‘at barcha tana tizimlari optimal ishlashi mumkin bo‘lganda paydo bo‘ladi. huquqiy va ijtimoiy kamolotga kelsak, inson ijtimoiy qoidalar va me’yorlarga rioya qila olganda, muayyan ijtimoiy yutuqlarga (ta’lim, kasb, ijtimoiy jamoalarda ildiz otish va boshqalar) ega bo‘lganida, u kattalar ya’ni yetuk yoshdagi kishilar deb hisoblanadilar. yetuklikning ikkinchi bosqichidagi kishilar quyidagi shaxsiy xususiyatlarga ega bo‘ladi: 1) qaror qabul qilish va javobgarlikni o‘z zimmasiga olish qobiliyati; 2) tashkiliy qobiliyat va hokimiyatga ega bo‘lish istagi; 3) boshqa odamlarni intellektual va hissiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash qobiliyati; 4) maqsadga intilish va o‘ziga ishonch; 5) falsafiy umumlashtirishga moyillik; 6) o‘z qadriyatlari va tamoyillarini himoya qilish qobiliyati, o‘z irodasi orqali haqiqatda yuzaga keladigan muammolarni hal qilish qobiliyati; 7) shaxsning shakllanishi turmush tarzi; 8) dunyoga u yoki bu …

4 / 9

xususiyatdir, undan tashqari ulardagi maqsadlariga intilish va o‘zlariga bo‘lgan ishonch hissining ortishi, o‘zlariga va o‘zgalarga beradigan bahosining aniqligi va o‘zgartirilmasligi ham yoshlariga xos xususiyatdir. yetuklik davri barqarorlik va beqarorlik davri bo‘lib tuyulsa-da, bu davrda, boshqalar singari, ba’zi qarama-qarshiliklar mavjud. barqarorlik tuyg‘usini boshdan kechirish bilan bir qatorda, kattalar ham o‘zlarining haqiqiy hayotiy maqsadlarini to‘g‘ri tushunish va amalga oshirish to‘g‘risida shubhalar bilan ajralib turadi. bu davr ham o‘zining murakkabligi bilan farq qiladi. 3. yetuklikning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari. yetuklik – bu insonning hayotidagi muhim bosqichi bo‘lib, o‘zlikni anglash, ijtimoiy va emotsional rivojlanishning yuqori darajasiga erishish davridir. bu jarayon shaxsiy va ijtimoiy o‘zgarishlar bilan bog'liq bo‘lib, ular turli tajribalar va qarorlarni qabul qilishni talab qiladi. yetuklikda inson o‘zining shaxsiy identifikatsiyasini va hayotdagi maqsadlarini aniq tushunishga intiladi. bu davrda inson o‘zligini chuqurroq anglab, kimligini va dunyoda o‘z o‘rnini topishga harakat qiladi. inson o‘z hayotini boshqarishda mustaqil bo‘lishga, qarorlar qabul qilishda mas'uliyatni o‘z zimmasiga olishga intiladi va …

5 / 9

rida shaxsiy-kasbiy rivojlanish. yetuklik davrida hayotning asosiy jihatlari bo‘lmish kasbiy faoliyat va oilaviy munosabatlarning rivojlanish davridir. yoshlik davrida u tanlangan kasbni egallashni va hayotiy sherigini tanlashni (oila qurishni) o‘z ichiga olgan bo‘lsa, yetuklikda bu o‘zini namoyon qilish, kasbiy faoliyat va oilaviy munosabatlardagi muvaffaqiyatini to‘liq ochib berish holati sanaladi. yetuklik davrda odamlar oilaviy rollarga moslashishadi, masalan, ota-ona bo‘lish, guruhidagi munosabatlar, ya’ni do‘stlik va yaqinlikning ahamiyati oshadi. ko‘p hollarda, odamlar hayotlarida chin do‘stlar va ishonchli sheriklarni izlashadi va ijtimoiy mas’uliyatni his qilishadi. ular jamiyatga foyda keltirish uchun ko‘proq faoliyatlar bilan shug‘ullanishadi.insonning yetuklik davrida rivojlanishi uning ijtimoiy ishlab chiqarish sohasiga faol qo‘shilishi bilan bevosita bog‘liq. rivojlanishning asosiy vazifalari: oilaviy munosabatlarni saqlash, bolalarni tarbiyalash, martaba yutuqlari, bo‘sh vaqt va sevimli mashg‘ulot shakllarini rivojlantirish, tanadagi o‘zgarishlarni qabul qilish va ularga moslashish, qarigan ota-onalar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olish yetuklik davridagi eng muhim sifatidir. bu yoshda ko‘plab odamlar ijtimoiy yoki siyosiy faoliyatga qiziqish bildiradilar. o‘zlarining hayotini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yetuklikning psixologik xususiyatlari"

17-bob. yetuklikning psixologik xususiyatlari. 1.yetuklik davrining birinchi bosqichida shaxsning psixologik xususiyatlari yetuklik davri inson ontogenezining eng uzoq davom etadigan va boshqa davrlardan har tomonlama mukammalligi bilan farq qiladigan davrdir. yetuklik davrining birinchi bosqichiga 28-35 yoshlardagi kishilar jamoasini kiritishimiz mumkin. bu davrdagi yetuk shaxslar o‘zlarini har tomonlama yetuklik cho‘qqisida ko‘rish uchun astoyidil harakat qilishadi. yetuklik ba’zan shaxsning to‘liq gullab-yashnashi, inson o‘zining barcha imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishi, hayotning barcha sohalarida eng katta muvaffaqiyatlarga erishishi mumkin bo‘lgan davri hisoblanadi. bu kasbiy yoki ijtimoiy faoliyatda ham, avlodlarning uzluksizligi nuqtai nazaridan ham inson hayotining rivojlanish v...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (34,3 КБ). Чтобы скачать "yetuklikning psixologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yetuklikning psixologik xususiy… DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram