jinsga bog‘langan belgilar

DOCX 5 pages 126.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 126.5 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu № 12. odamlarda jinsga bog‘langan belgilarni o’rganish. jinsni aniqlash muddatlari. hayvonlar va o’simliklarda erkak va urg’ochi organizmlar nisbati 1:1, ya’ni erkak va urg’ochi organizmlar soni va urg’ochi organizmlar soni taxminan bir-biriga teng bo’ladi. sitologik tekshirishlar natijasida urg’ochi va erkak organizmlar bir-biridan ayrim xromosomalari bilan farqlanishi aniqlangan. erkak va urg’ochi organizmlarning bir-biridan farq qiluvchi xromosomalari jinsiy xromosomalar deyiladi. urg’ochi va erkak organizmlar kariotipini sitogenetik analiz qilib ularning faqat bir jufti farq qilishi aniqlangan. bunday xromosomalar geteroxromosomalar deyiladi va lotincha x va y harflari bilan belgilanadi. ko‘pchilik turlarda urg‘ochi organizmda bir xil xx jinsiy xromosomalar, erkak organizmida esa har xil - xy xromosomalar kuzatiladi. qolgan hamma xromosomalar autosomalar deyiladi. (ular erkak va urg’ochi organizmlarda bir xil bo‘ladi). urg’ochi jins kariotipida jinsiy xromosomalar bir xil bo‘ladi, ular bir xil gametalarni hosil qilgani uchun gomogametali deyiladi: 2axx ax ax erkak jinsiy jinsiy xromosomalari har xil bo‘lib, ikki xil gametalarni hosil qilganligi uchun geterogametali …

2 / 5

___________________________________________ __________________________________________________________________ 2. geterogametali va gomogametali organizmlar genotiplari yozuvda qanday ifodalanadi? ____________________________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________3. gemizigotalikning mohiyati nimadan iborat? ________________________________________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________ 4. jinsga bog‘liq belgilar deb nimaga aytiladi? ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 2-topshiriq. jinsni aniqlash usullarini yozing. jinsni aniqlash muddatlariga ko’ra organizmlarni uchta guruhini yozing. 3-topshiriq. jinslar nisbati odatda uchta davrda aniqlanadi. shu davrlarni yozing. jinslar nisbati davrlari 4-topshiriq. rasmda qaysi kasallikning irsiylanishi ko’rsatilgan? bu kasallikning irsiylanishi tipini ayting. 1. ________________________________________________________ 5-topshiriq. mavzuga doir masalalarni yeching. 1. normal rang ajratish geni (dominant) va dal'tonizm geni (resessiv) x xromosomaga joylashgan. daltonik erkak kishi sog‘lom ayolga uylanganda oilada daltonik qiz tug‘ildi. ota-ona genotipini aniqlang. 2. y xromosomaga bog‘liq bo‘lgan gipertrixoz belgisi bola 17 yoshga to‘lganidan keyin yuzaga chiqadi. ixtiozning bir shakli resessiv belgi bo‘lib, x xromosoma bilan bog‘liq. har ikkala belgi bo‘yicha normal ayol bilan gipertrixoz erkak oilasida ixtioz belgisiga ega bo‘lgan o‘g‘il tug‘ilgan. shu bolada gipertrixoz belgisi bo‘lishi mumkinmi? ikkita belgi bo‘yicha normal farzand tug‘ilishi mumkinmi? …

3 / 5

sessiv belgilardir. daltonizm geni x xromosomada, kar-saqovlik geni autosomada joylashgan. daltonik va kar-soqov erkak sog‘lom ayolga uylanganda oilada bitta o‘g‘il daltonik, kar-soqov, bitta qiz daltonik, lekin normal eshitadigan bo‘lib tug‘ilgan. bu oilada ikkala belgisi bo‘yicha ham kasal qiz tug‘ilishi mumkinmi? 4. odamlarda katarakta va polidaktiliya autosomaga joylashgan dominant gen tomonidan yuzaga chiqariladi. bu genlar o‘zaro to‘liq bog‘langan (krossingover kuzatilmaydi). ikkala belgi bo‘yicha geterozigotali ayol va erkak nikohidan fenotip va genotip bo‘yicha qanday avlod kutish mumkin? 5. odamda rezus-omil geni bilan eritrotsitning shaklini belgilaydigan gen birikkan holda nasldan-naslga o'tadi. ularning orasidagi masofa 3 morganidaga teng. rezus-musbat va elliptotsitoz (eritrotsitning ellips shaklida bo'lishi) ga nisbatan geterozigotali bo'lgan erkak rezus-manfiy va normal eritrotsitli ayolga uylangan. farzandlarning genotipi va fenotipi foizini aniqlang. test topshiriqlari 1.jinsga birikkan genlar - bu: a. autosoma genlari. b. geteroxromosoma genlari. c.yirik autosomalarga joylashgan genlar. d. yo‘ldoshli xromosomalarda joylashgan genlar. e. nomayon bo‘lishi jinsiy xromosomalarga bog‘liq genlar. 2.qanday holatlarda daltonik …

4 / 5

a va b javoblar to‘g‘ri. 6.x va y xromosomalar gomolog hisoblanadimi? a. ularda gomologik qismlar ham, nogomologik qismlar ham mavjud. b. xa. c. yoq. d. gomologik qismlar nogomologik qismlarga nisbatan ko‘p. e. gomologik va nogomologik qismlari bir hil. 7.qon ivishi normal bo‘lgan ota-onalardan gemofilik o‘g‘il tug‘ilishi mumkinmi? a. yoq. b. hamma holatlarda mumkin. c.agar ona patologik genning tashuvchisi bo‘lsa mumkin. d.agar ota geterozigotali bo‘lsa mumkin. e.c va d javoblar to'g'ri 8.jinsiy xromosomalarda gen dozasi kompensatsiyasi qanday amalga oshiriladi? a.x xromosomalardan birining nofaollashishi orqali. b.y xromosomaning nofaollashishi orqali. c. y xromosomaning faollashishi orqali. d. x xromosomalar ikkalasining bir xil faollashishi orqali. e.a va b javoblar to‘g‘ri. 9.odamning jinsiy xromosomalarga bog‘liq belgilarini ko‘rsating: a.sindaktiliya, gipertrixoz, polidaktiliya. b. dal'tonizm, sindaktiliya, gipertrihoz. c.daltonizm, o‘naqaylik. d.gemofiliya, gipertrihoz, chapaqaylik e.gemofiliya, mushak distrofiyasi, tish emali qorayishi. 10.morganida - bu: a. mutatsiya birligi. b.. genlar orasidagi masofani o‘lchash birligi. c. rekombinatsiya birligi. d. transkripsiya birligi. e. morgan tomonidan …

5 / 5

chi organizmda bir xil xx jinsiy xromosomalar, erkak organizmida esa har xil - xy xromosomalar kuzatiladi. qolgan hamma xromo somalar autosomalar deyiladi. (ular erkak va urg’ochi organizmlarda bir xil bo‘ladi). urg’ochi jins kariotipida jinsiy xromosomalar bir xil bo‘ladi, ular bir xil gametalarni hosil qilgani uchun gomogametali deyiladi: 2axx ax ax erkak jinsiy jinsiy xromos omalari har xil bo‘lib, ikki xil gametalarni hosil qilganligi uchun geterogametali deyiladi: 2axy ax ay jinsiy xromosomalar bir - biridan kattaligi, shakli va genlarning tarkibi bilan farq qiladi. x xromosoma y - xromosomaga nisbatan ancha katta, shuning uc hun uning ko‘p genlarning y xromosomada allellari yo’q. jinsiy xromosomaga joylashgan genlar orqali nasldan - naslga beriluvchi belgilar jinsga bog‘liq belgilar deyiladi. hozirgacha asosan x xromosomaga bog‘liq belgilar yaxshi o‘rganilgan. odamda x xromosoma bog‘liq belgilarga daltonizm, gemofiliya (resessiv), tish emali q o‘ng‘ir rangda bo‘lishi (dominant) misol bo‘la oladi. y xromosomaga bog‘liq belgilar kamroq. ularga gipertrixoz, sindaktiliya misol bo'la …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jinsga bog‘langan belgilar"

mavzu № 12. odamlarda jinsga bog‘langan belgilarni o’rganish. jinsni aniqlash muddatlari. hayvonlar va o’simliklarda erkak va urg’ochi organizmlar nisbati 1:1, ya’ni erkak va urg’ochi organizmlar soni va urg’ochi organizmlar soni taxminan bir-biriga teng bo’ladi. sitologik tekshirishlar natijasida urg’ochi va erkak organizmlar bir-biridan ayrim xromosomalari bilan farqlanishi aniqlangan. erkak va urg’ochi organizmlarning bir-biridan farq qiluvchi xromosomalari jinsiy xromosomalar deyiladi. urg’ochi va erkak organizmlar kariotipini sitogenetik analiz qilib ularning faqat bir jufti farq qilishi aniqlangan. bunday xromosomalar geteroxromosomalar deyiladi va lotincha x va y harflari bilan belgilanadi. ko‘pchilik turlarda urg‘ochi organizmda bir xil xx jinsiy xromosomalar, erkak organizmida esa...

This file contains 5 pages in DOCX format (126.5 KB). To download "jinsga bog‘langan belgilar", click the Telegram button on the left.

Tags: jinsga bog‘langan belgilar DOCX 5 pages Free download Telegram