demokrit va pifagor maktablari to'g'risida ma'lumotlar

DOC 7 стр. 57,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 57,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

9-мавзу: онг хакидаги психологик тасаввурларнинг пайдо бўлиш тарихи режа: 1. афлотун психология ҳақида 2. арасту таълимотида жон тушунчаси 3. психика-онг-идрок ҳақида юнон олимларининг қарашлари демокрит (эр.ав.460-370) левкиппдан кейин оламнинг атомистик моделини яратди. бутун коинотда, кенгликда, бутун оламда ўзгармас қонунларга биноан шарсимон бўлинмас ўт атомлари ҳаракатдадир, қайсики улар қалбни яратади. шундай қилиб қалб моддалар ичида унинг бир туридир. тарқалиш, йўқолиш ҳақидаги физик қонун танага тегишлидир, шунга кўра демокрит қалбнинг барҳаётлигини тан олмайди. бу йўналишларга қарши қалбни барҳаётлигини ёки бошқа қалбга айланишини афсонавийликка яқинлигини ёқлаб бир неча мактаблар чиқди. қадимги римда икки мактаб пифагор ва платон мактаблари. бу мактаблар қалбни доим барҳаётлигини, доимо айланиб юришини, яъни диний томондан ҳам таъкидлашар эди. буларни фикрича қалб танага бир жазо сифатида маҳкамлаб қўйилган. оламни яратилиши пифагор томонидан шундай таърифланади: олам нарсалардан эмас, балки арифметик-геометрик структурага эга. ер юзида барча нарсалар - ҳаракатдаги нарсаларни ҳаммаси рақамли ҳолатларни, қиёфани кўрсатади. қалб ҳам-гармония-танача қарама- қаршилик гармониясидир. пифагор мактаби …

2 / 7

ини ўз юриш-туришини анализ қилишни тушунтириб беришни тушунган эди. суқрот фикрига кўра, инсонни ўз-ўзига муносабати интеллектуал ахлоқий сифатларни намоён қилади. платон (эр.ав. 428-348) қалбни янгича талқинини яратди. платон материализмга қарши қарашлари фалсафий қарашларида сиёсий тус олган. ёшлар материализмдан худосизликка йўлиқди ва жамият дарз кетади деб таъкидлар эди. платон ҳақидаги бир неча асарлар тўлиғича етиб келмаган. платон асос солган фалсафий ғоя бошқа заминда ривожланди. платон академиясига киришда шундай сўзлар ёзилган эди. «г еометрияни билмайдиган бу ерга кирмайди». г еометрик фигуралар бир томонда сезилади, ҳис қилинади ва кўрилади. платон ўз устози суқрот ўлимидан кейин суқрот юртига жанубий италияга саёҳат қилди. суқрот мактабларида бўлиб диалектик метод суҳбат қилишни ўрганди. ғоялар биринчидан қайсики инсон яшаётган воқеаликда, иккинчидан реал эмас. ғоя-инсон ақл - заковати меваси эмас, балки ақл - заковати ғояга тақлид қилади. платон фикрича: ғоялар, фикрлар фазовий онгга қарашлидир, қалб олами эса буларни ҳаммасини - ғоялар ва материяларни бирлаштиради. аристотель (эр.ав. 384-322) платоннинг шогирди …

3 / 7

амоқ учун аристотель издошлари куратттитттди. бу изланишлар қадимги римда фалсафий-психологик таълимотларда катта ишлар қилинишига сабаб бўлди. энг катта ютуқлардан бири психологик ҳодисаларни тушунтиришда аристотель биопсихологияси катта ютуққа эгадир, қайсики у ўзида учта йўналишни бирлаштирди: г ераклит, демокрит, анаксагор. аристотель жонли табиатни организмни турли даражада ривожланишига ўхшатди. демокритни шогирди, издоши эпикур демокритга тушунча, қалбни, умумбиологик ҳодисадан психологик ҳодисаларни бир-биридан ажратиб берди. қалб 4 элементдан ташкил топган. уларни ҳар бирини ўз вазифаси бор. олов-иссиқлик манбаи буғланиш-ҳаракат шамол-совуққонлик номсиз элемент-қалб булар ҳаммаси психологик фаолиятни намоён қилади. эпикур шогирди лукреций номсиз материяни номлаш учун термин топди. бу-руҳ қалбдан фарқ қилади. бу тушунчани лукреций «аёллар табиати ҳақида» асарида ҳаракат турини, фарқини бир бутун «атомли» дунёда тушунтириб берди. «қалб» лукреций таърифи бўйича: актив фаолиятли танани ўзига бўйсундира олади унинг бундан идрок келиб чиқади. кейинги қадамлардан бири бу «онг» тушунчасининг келиб чиқиши. римлик врач гален онг тушунчасини ҳар томонлама тушунтириб беришга ҳаракат қилди. нерв-психологик фаолиятни анализида бизга …

4 / 7

озирги замон тили билан гапирганда психология физикани бир қисми деб тушунилган. инсонни фазо билан узлуксиз боғлиқлиги қуйидаги тушунчани аниқлар эди. психика-онг-идрок. хотира зеҳн эмас, бу эсталиклар холос, балки қалбни олдинги ўзини ҳаракатларини эслашдир. лекин қалб бажарган ҳаракатларни эслашга эга эмас. қалбга ҳозир бажариладиган вазифалар, сезиш ва интеллектуал ҳаракатлар ҳам хосдир. шу билан бирга платоннинг фикрича, афсоналар биз учун қимматлидир. бизга психология тарихи курсидан маълум бўлишича, қадимги грек- римликлар ҳаёт тарзи секин-аста ишлаб чиқариш революцияси муносабати билан уларни онги ривожлана борган сари турли ўзгаришлар содир бўла бошлади. афсоналарга ишониш эса бир қатор табиий фанлар билан танишиш уларни онгини янада ўстиришдир. ҳар бир даврнинг ўзига хос файласуф ва олимлари бўлгани туфайли, мана шу даврда демокрит, гиппократ, анаксиманлар изланишлари катта аҳамиятга эга бўлди. бундан ташқари платон ва аристотель илмий асарларида фалсафий психологик фикрлар системаси инсон фикрини ўсишига фикрлари алоҳида, аниқ инсонларда ер юзида бўладиган ҳодисаларда юзага келади деган фикрлар мавжуд эди. «психология фан …

5 / 7

. унинг таъкидлашича руҳ намини умумий логос қонунлари билан белгиланади. бу фикр билан гераклит барча психик ҳодисалар моддий дунё қонунларига буйсунишини таъкидламоқчи бўлади. детерминизм принципини жуда содда кўринитттда. таърифламоқчи бўлади. лекин унинг ғоялари психик ҳаётни ҳамма эшикларни очишга калит бўла олмас эди. г ераклит ўзидан олдин ўтган милет мактаби файласуфлари фалес, анаксимандр, анасименларнинг руҳ бўлинмаслиги тўғрисидаги фикрларини издоши хисобланади. гераклитдаги руҳ учқунлари кейинчалик демокрит (эр.ав.400-370)нинг таълимотида «оловли атомларга» айланди. демокрит ва унинг устози левкипп (эр. ав. 500-440) атомик материализм назариясини илгари сурдилар. унга кўра барча нарсалар 2 та асосдан - бўлинмас ҳаракатчан, шарсимон ва енгил атомлардан ва бўшлиқлардан пайдо бўлади. бу атомнинг энг ҳаракатчанлари, яъни олов атомлари руҳни ҳосил қилади. яна бир грек мутафаккири анаксагор (эр. ав. 500-428)нинг барча нарсалар гамеомерий номли майда моддалардан ташкил топганлиги ва уларнинг ақл билан ва яъни руҳ билан бошқарилиши тўғрисидаги фикри ҳам демокритнинг атомик қарашларига ўхшайди. сочилиб кетишидан иборат физик қонунни тана учун ҳам …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "demokrit va pifagor maktablari to'g'risida ma'lumotlar"

9-мавзу: онг хакидаги психологик тасаввурларнинг пайдо бўлиш тарихи режа: 1. афлотун психология ҳақида 2. арасту таълимотида жон тушунчаси 3. психика-онг-идрок ҳақида юнон олимларининг қарашлари демокрит (эр.ав.460-370) левкиппдан кейин оламнинг атомистик моделини яратди. бутун коинотда, кенгликда, бутун оламда ўзгармас қонунларга биноан шарсимон бўлинмас ўт атомлари ҳаракатдадир, қайсики улар қалбни яратади. шундай қилиб қалб моддалар ичида унинг бир туридир. тарқалиш, йўқолиш ҳақидаги физик қонун танага тегишлидир, шунга кўра демокрит қалбнинг барҳаётлигини тан олмайди. бу йўналишларга қарши қалбни барҳаётлигини ёки бошқа қалбга айланишини афсонавийликка яқинлигини ёқлаб бир неча мактаблар чиқди. қадимги римда икки мактаб пифагор ва платон мактаблари. бу мактаблар қалбни доим барҳаётлиги...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOC (57,0 КБ). Чтобы скачать "demokrit va pifagor maktablari to'g'risida ma'lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: demokrit va pifagor maktablari … DOC 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram