tavakkaсhlik va bozor iqtisodiyoti

DOCX 21 sahifa 379,4 KB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 379,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

8-мавзу. бозор ва таваккалчилик 1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. 1. таваккалчиликни ўлчаш. 1. таваккалчиликка бўлган муносабатлар. 1. тавакалчиликни пасайтириш йўллари. таваккалчиликни пасайтиришда диверсификациянинг ўрни ва аҳамияти. 1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. шу вақтгача биз барча кўрсаткичлар (нарх, истеъмолчи даромади, ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдори, олинадиган фойда, харажатлар) аниқ берилган деб келдик. лекин, реал ҳаётда бозор субъектлари томонидан қабул қилинадиган қарор ноаниқликлар билан боғлиқ. маълумки, тўғри қарор қабул қилишнинг асосий шарти - бу ахборот. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш деганда, тўлиқ ахборот бўлмаганда қарор қабул қилиш тушунилади. бирор воқеа ёки ҳодиса тўғрисида ахборот тўлиқ бўлмаса, қабул қилинган қарор салбий оқибатларга, яъни маълум йўқотишларга олиб келади. ушбу йўқотишлар таваккалчиликни билдиради. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилишда таваккалчилик (йўқотиш) даражасини билиш, уни олдини олиш учун, таваккалчилик даражасини камайтириш учун, чора тадбирлар кўришга имкон беради. “risk and profit in a real, dynamic economy the future is not predictable; …

2 / 21

ка қўйиш ёки таваккалчилик (йўқотиш эҳтимоли кўпроқ бўлган) юқори бўлган, лекин шу билан бирга юқори дивиденд олиш мумкин бўлган тижорат фондларга қўйиш тўғрисида қарор қабул қилишни келтириш мумкин. худди шундай ноаниқлик шароитида истеъмолчилар томонидан ҳам, ишлаб чиқарувчилар томонидан ҳам, сотувчи ва харидорлар томонидан қарор қабул қилишга тўғри келади ва бу қабул қилинган қарорлар албатта, маълум даражадаги таваккалчилик (йўқотишлар) билан боғлиқ бўлиши мумкин. ноаниқлик чекланган ресурсларни самарасиз тақсимланишига, ортиқча сарфларга, вақтни йўқотишга олиб келади. таваккалчиликни ўлчаш. таваккалчиликни ўлчашнинг асоси эҳтимол тушунчаси билан боғлиқ. америкалик олим ф.найт (1885-1974) эҳтимолни икки турга бўлади: математик, яъни олдиндан аниқлаш мумкин бўлган эҳтимол ва статистик эҳтимол. биринчи тур эҳтимолга танганинг рақам ёки герб томонини тушиш эҳтимоли га тенглиги ёки ўйнайдиган олти қиррали тошнинг олтита рақамидан биттасини тушиши эҳтимолининг га тенглиги мисол бўлиши мумкин. иккинчи турдаги эҳтимолни эмпирик, яъни фараз қилиш йўли орқали аниқлаш мумкин. масалан, корхонага хом ашёни вақтида етиб келмаслик эҳтимоли фараз қилинганда, ушбу фараз …

3 / 21

рса, субъектив эҳтимол олиниши мумкин бўлган натижаларнинг ўзгарувчанлик мезонини аниқлашга ёрдам беради. таваккалчиликни миқдорий аниқлаш учун бирор воқеа ёки ҳодисанинг олиб келиши мумкин бўлган оқибатларини ва бу оқибатларнинг эҳтимолини билиш керак бўлади. кутиладиган миқдор - бу мумкин бўлган барча натижаларнинг ўртача ўлчанган қийматлари. бу ерда ҳар бир натижанинг эҳтимоли ушбу мос қийматларнинг такрорланиш частотаси ёки ўлчови. , бу ерда - мумкин бўлган натижа; - ушбу натижанинг пайдо бўлиш эҳтимоли, . масалан, корхона янги маҳсулот ишлаб чиқармоқчи, агар корхонанинг янги маҳсулоти бозорда муваффақиятга эришса, ҳар бир акцияга 1000 сўм олиш мумкин, агар муваффақиятга эришмаса, бир акция учун 100 сўм олинади. корхона маҳсулотининг бозорда муваффақиятга эришиш эҳтимоли 0,6 га тенг бўлса, кутиладиган дивиденд қиймати қуйидагича аниқланади: сўм/акция. четланиш - бу ҳақиқий натижа билан кутиладиган натижа ўртасидаги фарқ бўлиб, у таваккалчиликдан (йўқотишдан) дарак беради. ушбу фарқ қанча катта бўлса йўқотиш, яъни таваккалчилик ҳам шунча юқори бўлади. масалан, сизни ишга жойлашишингиз учун икки вариант …

4 / 21

сўм)+0,01(6000 сўм)=4500 сўм. лекин, иккала иш жойи учун ҳам мумкин бўлган натижаларнинг ўзгарувчанлиги ҳар хил. ушбу ўзгарувчанликка кўра таваккалчиликни таҳлил қилиш ва унинг катта ёки кичиклиги тўғрисида гапириш мумкин. бундай мезонга кўра, ҳақиқий натижа билан кутиладиган натижа ўртасидаги фарқ (у мусбат ёки манфий бўлишидан қатъий назар) қанча катта бўлса, бундай четланиш шунча катта таваккалчилик билан боғлиқ эканлигидан дарак беради. қуйидаги жадвалда иккита иш жойи учун ҳақиқий натижаларнинг кутиладиган натижлардан четланиши келтирилган. жадвал 2. ҳақиқий натижаларни кутиладиган натижалардан четланиши. (кутиладиган натижа 4500 сўм) (сўмда). иш жойи 1-натижа четланиш 2-натижа четланиш биринчи 6000 +1500 3000 -1500 иккинчи 4510 +10 3510 -990 энди ҳар бир иш жойи учун ўртача четланишни ҳисоблаймиз. биринчи иш жойи учун: ўртача четланиш=0,5(1500 сўм)+0,5(1500 сўм)=1500 сўм иккинчи иш жойи учун: ўртача четланиш=0,99(10 сўм)+0,01(990 сўм)=9,9+9,9=19,8 сўм. демак, биринчи иш жойидаги таваккалчилик, яъни кутиладиган йўқотиш, иккинчи иш жойидагига қараганда кўпроқ. нима учун деганда, биринчи иш жойидаги ўртача четланиш 1500 сўм, иккинчи …

5 / 21

камроқ таваккалчиликка (йўқотишга) эга. 8.2. таваккалчиликка бўлган муносабат юқоридаги мисолда кўрдикки, иккала иш жойида ҳам кутиладиган даромад 4500 сўмни ташкил қилади. демак, ким таваккалчиликка боришга мойил бўлмаса, иккинчи иш жойига боради, нима учун деганда бу иш жойида кутиладиган даромад камроқ таваккалчилак билан боғлиқ. энди фараз қилайлик, биринчи иш жойидаги ҳар бир натижага 200 сўмдан қўшайлик. унда кутиладиган натижа 4500 сўмдан 4700 сўмга ошади. қуйидаги 3-жадвалда янги даромаднинг натижалари келтирилган. биринчи иш жойи учун: кутиладиган даромад=4700 сўм. дисперсия=2250000 сўм. иккинчи иш жойи учун: кутиладиган натижа=4500 сўм. дисперсия=9900 сўм. жадвал 3. иш жойи 1-натижа квадратик четланиш 2-натижа квадратик четланиш биринчи 6200 2250000 3200 2250000 иккинчи 4510 100 3510 980100 биринчи иш жойида кутиладиган даромад иккинчи иш жойидагидан юқори, лекин у юқори таваккалчилик (йўқотиш) билан боғлиқ. қайси иш жойи устунроқ деганда, бу саволнинг ечими танловчи шахснинг ўзига боғлиқ. тадбиркор шахслар юқори таваккалчиликга эга бўлса ҳам кутиладиган даромад юқорироқ бўлган иш жойини танлайди, консервативроқ …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tavakkaсhlik va bozor iqtisodiyoti" haqida

8-мавзу. бозор ва таваккалчилик 1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. 1. таваккалчиликни ўлчаш. 1. таваккалчиликка бўлган муносабатлар. 1. тавакалчиликни пасайтириш йўллари. таваккалчиликни пасайтиришда диверсификациянинг ўрни ва аҳамияти. 1. бозор иқтисодиёти даврида таваккалчилик ва унинг вужудга келиши. шу вақтгача биз барча кўрсаткичлар (нарх, истеъмолчи даромади, ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдори, олинадиган фойда, харажатлар) аниқ берилган деб келдик. лекин, реал ҳаётда бозор субъектлари томонидан қабул қилинадиган қарор ноаниқликлар билан боғлиқ. маълумки, тўғри қарор қабул қилишнинг асосий шарти - бу ахборот. ноаниқлик шароитида қарор қабул қилиш деганда, тўлиқ ахборот бўлмаганда қарор қабул қилиш тушунилади. бирор воқеа ёки ҳодиса тўғрисида ахборот тў...

Bu fayl DOCX formatida 21 sahifadan iborat (379,4 KB). "tavakkaсhlik va bozor iqtisodiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tavakkaсhlik va bozor iqtisodiy… DOCX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram