kompyuter tarmoqlari

DOCX 5 pages 492.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 492.5 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1-ma’ruza. kirish. kompyuter tizimi va tarmoqlar tushunchasi. reja: 1. kompyuter tarmoqlarining tarixi. 2. kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalarning haqida umumiy tushunchalar. tayanch iboralar: kompyuter tarmoqlari, paketni qayta ishlash, uzatish liniyalari, ko’p terminalli tizimlar – tarmoq prototipi, terminallar, kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalar 1.kompyuter tarmoqlarining tarixi hisoblash texnikasi va telekommunikatsiyalari ushbu kursda o’rganiladigan kompyuter tarmoqlari, insoniyat sivilizatsiyasi tomonidan yaratilgan yagona tarmoq emas. hatto qadimgi rimning suv quvurlari ham katta hududlarni qamrab oladigan va ko'plab mijozlarga xizmat ko'rsatadigan eng qadimiy tarmoqlardan biri sifatida qaralishi mumkin. boshqa, yana ham ekzotik misol – elektr tarmoqlari. ularda har qanday hududiy kompyuter tarmog'ining tarkibiy qismlarining o'xshashliklarini topish oson: elektr stantsiyalari - ma'lumot manbalariga, yuqori voltli elektr uzatish liniyalari - magistrallarga, transformator podstansiyalariga - ulanish tarmoqlariga, yorug'lik va maishiy elektr jihozlari - mijoz terminallariga mos keladi. kompyuter tarmoqlari, shuningdek ma’lumot uzatish tarmoqlari deb ham nomlanadi, zamonaviy sivilizatsiyaning ikki muhim ilmiy va texnik sohasi – hisoblash …

2 / 5

va telekommunikatsion texnologiyalar chegarasida kompyuter tarmoqlarining rivojlanishi. paketni qayta ishlash tizimlari avvalo kompyuter tarmoqlarining kompyuter ildiziga murojaat qilaylik. 1950 yillarning dastlabki kompyuterlari - katta, qo’pol va qimmat bo’lib, juda kam sonli foydalanuvchilar uchun mo'ljallangan edi. ko'pincha bu qurilmalar butun binolarni egallab olishgan. bunday kompyuterlar foydalanuvchilarning interfaol ishlashi uchun mo'ljallanmagan, paketlarni qayta ishlash rejimida ishlatilgan. paketni qayta ishlash tizimlari odatda – kuchli va ishonchli meynfreymlar asosida qurilgan. foydalanuvchilar ma’lumotlar va dastur buyruqlaridan tarkib topgan perfokartalarni tayyorlashgan va ularni hisoblash markaziga yuborishgan (1.2-rasm). bir nechta foydalanuvchilarning vazifalari bajarishga qabul qilingan paketga guruhlangan. meynfreym operatori maksimal ish faoliyatini bajarish uchun protsessor va kiritish-chiqarish qurilmalarini vazifalar o’rtasida taqsimlashni optimallashtirib, ishlarni ko'p dasturiy rejimda qayta ishlaydigan kompyuterga paket kartalarini joylashtirgan. foydalanuvchilar odatda chop etilgan natijalarni faqat keyingi kun olishgan. shu bilan birgalikda, bitta noto’g’ri to’dirilgan karta kamida sutkalik kechikishga olib kelagan. albatta, foydalanuvchilar uchun o’zlarining ma’lumotlarini qayta ishlash jarayonini terminal orqali tezkorlik bilan boshqarish mumkin …

3 / 5

lanuvchilarning manfaatlarini hisobga olishga imkon berdi. vaqtni taqsimlashning interfaol terminallari ishlab chiqila boshladi (1.3-rasm). bunday tizimlarda har bir foydalanuvchi kompyuter bilan muloqot qila oladigan o'z terminaliga ega bo'ldi. kompyuter bilan bir vaqtning o'zida ishlaydigan foydalanuvchilar soni uning quvvati bilan aniqlandi: hisoblash tizimining reaktsiya vaqti yetarlicha kichik bo'lishi kerak edi, shunda foydalanuvchi boshqa foydalanuvchilarning kompyuter bilan parallel ishlashi juda sezgir bo'lmas edi. 1.3-rasm. ko’p terminalli tizim – hisoblash tarmog’ining prototipi. terminallar hisoblash markazidan tortib, butun tashkilot bo’ylab taqsimlangan. hisblash quvvati to’liqligicha markalashgan holda qildi, ma’lumotlarni kiritish va chiqarish kabi ba’zi funksiyalar taqsimlangan ravishda bo’ldi. bunday ko’p terminalli markazlashgan tizimlar tashqi ko’rinishdan mahalliy hisoblash tarmoqlariga juda o’xshash edi. haqiqatdan ham, oddiy foydalanuvchilar meynfreym terminalini hozirgi kunda internet tarnog’iga ulangan shaxsiy kompyuterda ishlash kabi qabul qilishgan. foydalanuvchi umumiy fayllarga va pereferiya qurilmalaridan foydalana olgan, bunday holda foydalanuvchi o’ziga kerakli bo’lgan istalgan dasturni yuklay olganligi va deyarli darhol natija olganligi uchun unda kompyuterga to’liq …

4 / 5

chun uzatiladigan ma’lumotlar o’lchami, ularning formati, nazorat qilish usullari bo’yicha moslashtirilgan standartlar qabul qilinishi kerak. 1.4-rasmda o’zaro ishlashning uchta pog’onasi keltirilgan bo’lib, ulardan har biri ikki turdagi: o’z kompyuteridagi past va qo’shni yuqori pog’onalar bilan o’zaro ishlashni hamda boshqa kompyuterning o’xshash pog’onalari bilan o’zaro ishlash interfeyslarini ko’zda tutadi. bu ikki tushuncha mos ravishda protokol va interfeys deyiladi. boshqacha aytganda, protokollar tarmoqning turli bog’lamalarida (kompyuterlarida) bir pog’onadagi modullarning o’zaro ishlash qoidalarini, interfeyslar esa - bitta bog’lamadan bo’lgan qo’shni pog’onalarning qoidalarini belgilaydi. а боғлама в боғлама 3а-3в protokol 3в 2а 2в 1а 1в 2а-2в protokol 1а-1в protokol 2в-3в interfeys interfeys 1в-2в 2а-3а interfeys 1а-2а interfeys 1.4-rasm. bog’lamalar o’rtasida o’zaro aloqa tartibi 3а shunday qilib, tarmoq arxitekturasida muhim elementlardan biri kommunikasion protokol - tarmoq bog’lamalarining o’zaro ishlash qoidalarining rasmiylashtirilgan to’plami hisoblanadi. protokol doimo bir rangdagi (pog’onadagi) bog’lamalar orasida o’zaro ishlash qoidasi hisoblanadi. iyerarxik tashkil etishga mos ravishda turli pog’onalar uchun tarmoq bog’lamalarining o’zaro …

5 / 5

kommunikatsiyalari 3. ma’lumot uzatish tarmoqlari 4. ko’p terminalli markazlashgan tizimlar 5. kommunikasion protokollar image1.png image2.png

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari"

1-ma’ruza. kirish. kompyuter tizimi va tarmoqlar tushunchasi. reja: 1. kompyuter tarmoqlarining tarixi. 2. kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalarning haqida umumiy tushunchalar. tayanch iboralar: kompyuter tarmoqlari, paketni qayta ishlash, uzatish liniyalari, ko’p terminalli tizimlar – tarmoq prototipi, terminallar, kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalar 1.kompyuter tarmoqlarining tarixi hisoblash texnikasi va telekommunikatsiyalari ushbu kursda o’rganiladigan kompyuter tarmoqlari, insoniyat sivilizatsiyasi tomonidan yaratilgan yagona tarmoq emas. hatto qadimgi rimning suv quvurlari ham katta hududlarni qamrab oladigan va ko'plab mijozlarga xizmat ko'rsatadigan eng qadimiy tarmoqlardan biri sifatida qaralishi mumkin. boshqa, yana ham e...

This file contains 5 pages in DOCX format (492.5 KB). To download "kompyuter tarmoqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari DOCX 5 pages Free download Telegram