qoraqalpog‘iston respublikasi taraqqiyoti

DOCX 14 pages 38.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.7 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

6-mavzu: mustaqillik yillarida qoraqalpog‘iston respublikasi taraqqiyoti reja: 1.qoraqolpogiston insoniyat sivilizatsiyasi qadimgi ochoqlaridan biri 2. qoraqalpoqlar chor rossiyasi va sovet mustamlakachilgi davrida 3.mustaqillik yillarida qoraqalog`iston respublikasi taraqqiyoti 1.miloddan avvalgi 5-ming yillik – 2-ming yillik boshlarida aholi, asosan, amudaryo deltasi va orol, kaspiy dengizlari yon atroflaridagi choʻllarda joylashgan. miloddan avvalgi 2-ming yillik oxirida bu hududda sugʻoriladigan dehqonchilik paydo boʻlgan. miloddan avvalgi –6-asrlarda qoraqalpogʻiston hududida qad. davlatchilik markazlari yuzaga kelgan. miloddan avvalgi 4-asrda ahamoniylar saltanati tarkibidan ajralib chiqqach, yagona qad. xorazm davlati tashkil topdi. qoʻyqirilgan-qalʼa, oyboʻgʻir va burliqalʼa shaharlari xarobalarini qazish vaqtida qad. yozma yodgorliklar (miloddan avvalgi 4-asrga oid), qoʻyqirilganqalʼa va oqshoxonqalʼada qad. tasviriy sanʼat va haykalta-roshlik yodgorliklari topildi. xorazmshoxdarning tuproqqalʼa (milodiy 3– 4-asr boshlari) saroyi soʻnggi antik dav. rning eng ulkan yodgorliklaridan biri hisoblanadi. 8-asrda arablar olib kelgan islom dini zardushtiylik aqidalarini surib chiqardi. 12–13-asrlarda buyuk xorazmshohlar davlati gʻarbiy osiyo va urta sharkda eng yirik va kuchli davlat edi. 13-asrda moʻgʻullar isti-losidan …

2 / 14

r bir qismi irtishdan kelgan qipchoqlar bilan qorishib, asta-sekin ularning tilini qabul qila boshlagan. qoʻlyozma manbalarda (rus yilnomalarida) “chyornie klobuki”, “qavmi kulaxi-siyax” (rashid ad din) toʻgʻrisida maʼlumotlar berilgan. qoraqalpoqlar sirdaryoning oʻrta va quyi oqimlarida, amudaryoning quyi qismida yashaganlar hamda orol oʻzbeklari bilan birgalikda qoraqalpoqlarning aksariyat qismi 17 – 18-asrning oʻrtalarida sirdaryoning oʻrta va quyi oqimlarida yashagan. 18-asrning oʻrgalarida siyosiy voqealar, yaʼni qozoq xoni abulxayrxon qoraqalpoq yerlariga hujum qilishi oqibatida ular sirdaryo deltasidagi gʻarbiy tarmogʻi – janadaryo boʻylariga koʻchib oʻtdilar va amudaryoning quyi oqimida yashovchi qoraqalpoqlar orol oʻzbeklari bilan birlashib, markazi dastlab qoʻngʻirot, soʻngra shohtemir (hozirgi chimboy) boʻlgan davlat (orol mulkini) tuzdilar. qoraqalpoklar asosan, chorvachilik, dehqonchilik va baliq ovlash bilan shugʻullanganlar.1811 yilda qora-qalpoqlar xiva xonligiga tobe boʻldi. 2.1873 yildarus podsho qoʻshinlarining xivaga qilgan yurishidan soʻng va gandimiyon shart-nomasi tuzilgach, amudaryoning oʻng sohilidagi qoraqalpoqlar yashaydigan hudud rossiyaga qoʻshib olingan va bu yerda turkiston general-gubernatorligining sirdaryo viloyati amudaryo boʻlimi tashkil etilgan. amudaryo boʻlimi …

3 / 14

miyati mustamlakachiligining o’rnatilishi, 1923-1924-yillarda o’rta osiyoda amalga oshirilgan adolatsiz milliy-davlat chegaralanishi siyosati va undan keyingi yillarda xalqimiz boshi uzra o’ynatilgan ulug’ davlatchilik siyosati qoraqalpoq xalqining ham tarixida ayanchli va dahshatli iz qoldirdi. avvalo shuni ta'kidlash kerakki, o’rta osiyoda o’tkazilgan milliy davlat chegaralanishi sho’rolar tomonidan zo’rlik yo’li bilan o’tkazilgan va «bo’lib tashla, hukumronlik qil» degan ulug’ saltanatchilik maqsadlariga xizmat qiluvchi tadbir edi. qolaversa, 1924-1936-yillar o’rtasida sho’ro mustamlakachilari qoraqalpog’istonni u respublikadan bu respublikaga o’tkazib, ushbu hududda yashab kelayotgan xalqlar taqdiriga bepisandlik bilan munosabatda bo’ldilar. 1924-yilda qozog’iston assr tarkibida qoraqalpog’iston muxtor (avtonom) viloyati tashkil qilindi. viloyat volostlarga bo’linadigan to’rtko’l, chimboy, xo’jayli va qo’ng’irot okruglaridan iborat edi. 1925-yil 12-19-fevralda to’rtko’l shahrida muxtor viloyat sho’rolarning 1-ta'sis qurultoyi bo’lib o’tdi. unda qoraqalpog’iston muxtor viloyatining qozog’iston assr tarkibiga «o’z ixtiyori bilan kirganligi» qonunlashtirildi.albatta, viloyat aholisining milliy tarkibi ham e'tiborga loyiq edi. muxtor yuoyat tashkil etilgan paytda viloyat hududidagi aholining 38,5 foizini qoraqalpoqlar, 28,7 foizini o'zbeklar, 28,6 foizini …

4 / 14

larini... hisobga olib, butunittifoq markaziy ijroiya qo’mitasi prezidumidan qorqalpog’iston muxtor viloyatini rsfsrga kiradigan muxtor sho’ro sotsialistik respubhkasiga aylantrnsh so’ralsin». qoraqalpoq xalqining «iltimosi» qondirilib, butunittifoq mik prezidiumi 1932-yil 20-martdagi qarori bilan qoraqalpog’iston muxtor viloyati qoraqalpog’iston muxtor sho’ro sotsialistik respublikasiga aylantirilib rsfsr tarkibiga kiritildi.ammo oradan yana bor-yo’g’i 4 yil o’tar-o’tmas qoraqalpog’iston muxtor sho’ro sotsialistik respublikasini rsfsr tarkibidan o’zbekiston sho’ro sotsialistik respublikasiga «oshirish ehtiyoji» paydo bo’ldi. bu «ehtiyoj» uchun rsfsr bilan qqassr o’rtasida umumiy chegaralar yo’qligi «asos» bo’ldi. 1936-yil may oyida tayyorlangan sssrning yangi konstitutsiyasi loyiliasida qqassrni rsfsr tarkibidan chiqarib, o’zbekiston ssr tarkibiga kiritish ko’zda tutilgan edi. butunittifoq sho’rolarining 1936-yil 5-dekabrda bo’lib o’tgan favqulodda viii qurultoyida sssrning yangi konstitutsiyasi qabul qilindi. mazkur konstitutsiya asosida tayyorlanib 1937-yil 12-fevralda tasdiqlangan o’zbekiston ssr konstitutsiyasida qqassrning o’zbekiston sho’ro sotsialistik respublikasi tarkibiga kirganligi qonun bilan mustahkamlandi. qoraqalpog’iston xalqlari qariyb 70 yildan beri o’zbekiston xalqlari bilan ijtimoiy-siyosiy hayotning barcha sohalarida bir-birlari bilan og’alarcha yelkadosh bo’lib yashab kelmoqdalar. sobiq ittifoq …

5 / 14

ni ko’rsatdilar, o’zaro munosabatlarni chuqurlashtirdilar. bu ikki qavm ma'naviy-ruhiy yaqinligini belgilaydigan asosiy omil va madaniyatlar mushtarakligi, ularning o’zaro yaqinligi edi. darhaqiqat, tillar yaqinhgi dillar yaqinligiga olib keldi. madaniyatlar bir-birini boyitdi. qadimiy madaniyat namunalari, umummilliy qadriyatlar, jondoshu qondosh bo’lgan har ikki millat uchun tarixiy ahamiyatga ega bo’lgan an'analar shakllandi. shu asosda iqtisodiy hamkorlik, yagona iqtisodiy makon vujudga keldi. o’zbekiston tarkibida o’tgan salkam 70 yillik davr mobaynida qoraqalpoq xalqi o’z taqdirini o’zbek xalqi taqdiri bilan bog’ladi, ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy-ma'naviy va ma'rifiy sohalarda o’zbek xalqining beg’araz va og’alarcha yordamidan bahramand bo’ldi. sho’ro mustamlakachiligi yillarida o’zbek xalqi boshiga tushgan og’ir kulfat va musibatlar qoraqalpoq xalqini ham chetlab o’tmadi. biroq, yaqin qo’shnichilik, qardoshlik va do’stlik har ikki xalq uchun qanchalik qismath bo’lmasin, yaqin qo’shnichilik singari yuksak insoniy fazilatlar asrlar sinovidan o’tib, og’ir kunlarda eng ishonchli omil bo’lib xizmat qildi. natijada, sho’ro hokimiyati yillaridagi og’ir mustamlakachihk, ma'muriy boshqaruv usuli' shovinistik milliy siyosat o’zbek va qoraqalpoq xalqlari munosabatlariga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qoraqalpog‘iston respublikasi taraqqiyoti"

6-mavzu: mustaqillik yillarida qoraqalpog‘iston respublikasi taraqqiyoti reja: 1.qoraqolpogiston insoniyat sivilizatsiyasi qadimgi ochoqlaridan biri 2. qoraqalpoqlar chor rossiyasi va sovet mustamlakachilgi davrida 3.mustaqillik yillarida qoraqalog`iston respublikasi taraqqiyoti 1.miloddan avvalgi 5-ming yillik – 2-ming yillik boshlarida aholi, asosan, amudaryo deltasi va orol, kaspiy dengizlari yon atroflaridagi choʻllarda joylashgan. miloddan avvalgi 2-ming yillik oxirida bu hududda sugʻoriladigan dehqonchilik paydo boʻlgan. miloddan avvalgi –6-asrlarda qoraqalpogʻiston hududida qad. davlatchilik markazlari yuzaga kelgan. miloddan avvalgi 4-asrda ahamoniylar saltanati tarkibidan ajralib chiqqach, yagona qad. xorazm davlati tashkil topdi. qoʻyqirilgan-qalʼa, oyboʻgʻir va burliqalʼa shahar...

This file contains 14 pages in DOCX format (38.7 KB). To download "qoraqalpog‘iston respublikasi taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qoraqalpog‘iston respublikasi t… DOCX 14 pages Free download Telegram