xufyona iqtisodiyot

DOCX 11 pages 45.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.0 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

6- bob. xufyona iqtisodiyot 5.1 . qonunga bo`ysunish bahosi 5.2 . xufyona iqtisodiyot tarkibi 5.3 . xufyona iqtisodiyot faoliyatining oqibatlari 5.4 . xufyona bozor institutsional tizim sifatida 5.1 . qonunga bo`ysunish bahosi oshkora (qonuniy ravishda) qayd etilgan huquqlarga ega bo`lgan almashuvning yuqori darajadagi transaksiya xarajatlari hamma vaqt ham eng samarali mulkdorlarga mulkchilikning zarur huquqlariga egalik qilish imkonini bermaydi. bu hol almashuv umuman sodir bo`lmayotganligini va iqtisodiy agentlar mulkchilik tarkibi nooptimalligicha qolishiga rozi bo`lganligini anglatmaydi. aksincha, iqtisodiy agentlarning muqobil qarorni qidirishi mulkchilik huquqlarini * i.a.karimov. bosh maqsadimiz – keng ko`lamli islohotlar va modernizatsiya yo`lini qat’iyat bilan davom ettirish: ўzbekiston respublikasi prezidenti islom karimovning 2012 yilda mamlakatimizni ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish yakunlari hamda 2013 yilga mo`ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo`nalishlariga baғishlangan vazirlar mahkamasining majlisidagi ma’ruzasi. xalq so`zi gazetasi 2013 yil 19 yanvar, 13-son. tafsirlashga va ular bilan xufyona, ya’ni davlatning ishtirokisiz almashishni tashkil qilishga urinishi ko`rinishida amalga oshiriladi. xufyonalik – shaxslarning …

2 / 11

mavjud. buyruqbozlik iqtisodiyotida, qonunda mustahkamlangan «mulkchilikning umumxalq xususiyati»ga qaramasdan, asosiy huquqlar ham partiyaviy, ham ma’muriy (vazirliklar, yuqori tashkilotlar) byurokratiya qo`lida edi. tegishlicha savdolar va bitimlar shaklini hosil qilgan nizolarni hal etishning muqobil mexanizmlari ham mavjud edi, bunda almashuv predmeti sifatida nafaqat tovarlar va xizmatlar, balki «jamiyatdagi mavqe, hokimiyat va bo`ysunish, qonunlar va ularni buzish huquqi» va hatto ishlab chiqarish davlat rejalari ham ishtirok etgan. perulik olim ernando de soto tadqiqotlarida lotin amerikasi mamlakatlari misolida xufyona iqtisodiyot masalalari jiddiy tahlil etilgan. ularda davlat sudhuquq tizimi va u himoya qiladigan mulkchilik huquqlari almashuvlarning faqat kichik bir qismi mexanizmini shakllantiradi. ularda – chakana savdo, jamoat transporti, qurilish va kabi iqtisodiyotning bir qator sektorlar faoliyati mulkchilik huquqlarining xufyona tizimiga asoslanadi. masalan, peru poytaxti lima shahrida yangi ko`p qavatli turar joy binosini qurish meriyada ruxsat olishdan emas, balki birinchilik tamoyili bo`yicha qurilish uchun uchastkani egallab olishdan boshlanadi. shu tariqa mulkchilik huquqlarining o`rnatilishi xufyona qayd etilgan …

3 / 11

a bo`lish va boshqa rasmiyatchiliklarni bajarish xarajatlari); · qonun doirasida faoliyatni davom ettirish zarurati bilan bog`liq xarajatlar ( soliqlarni to`lash; mehnat munosabatlari sohasida qonun talablarini bajarish (ish kunining uzunligi, eng kam ish haqi, ijtimoiy kafolatlar); oshkora sud tizimi doirasida nizolarni hal etishda sud xarajatlarini to`lash). ta’kidlash joizki, qonunga bo`ysunish narxi nafaqat to`g`ridan-to`g`ri xarajatlarni, balki u yoki bu tadbirlarni bajarish uchun vaqt sarflarini ham o`z ichiga oladi. bunda uning aynan ushbu tarkibiy qismi qator holatlarda juda katta bo`ladi. masalan, lima shahrida uy-joyni qurish uchun ruxsat olish tadbiri taxminan 4 yilu 1 oy, mayda ulgurji bozorini tashkil qilish uchun ruxsat olish 17 yil, kichik do`konni ochish uchun ruxsat olish 43 kun vaqtni olgan. «uchinchi dunyo» ayrim mamlakatlarida yuridik shaxsni ro`yxatga olish uchun talab etiladigan xarajatlar 6.1-jadvalda keltirilgan. 6.1-jadval. ayrim mamlakatlarda yuridik shaxsni ro`yxatga olish xarajatlari mamlakatlar vaqt sarfi (kunda) pul shaklidagi xarajatlar (kutilayotgan yillik foydaga nisbatan %da) boliviya 15-30 0,3-3 braziliya 31-60 …

4 / 11

i korxonaning kundalik faoliyat ko`rsatishini ta’minlash uchun qonun me’yorlarini qo`llashning past foizini izohlaydi. 6.2- jadval. ayrim mamlakatlarda qonunchilik me’yorlariga amal qiluvchi korxonalarning ulushi (%da) mamlakat- lar patent huquqi yer solig`i foyda solig`i qqs eng kam ish haqi mehnat xavfsizligi ish kuni ning uzunligi ijtimoiy himoya jazoir n.d. 53 83 83 54 29 30 58 ekvador 72 n.d. 63 40 87 n.d. 49 36 yamayka n.d. p.d. p.d. p.d. 46 27 33 20 niger 66 29 9 12 2 7 2 5 tailand n.d. 20 60 n.d. 34 42 33 40 tunis 85 75 n.d. n.d. 26 52 60 49 svazilend 54 n.d. 16 39 16 19 41 7 5.2 .xufyona iqtisodiyot tarkibi turli qonunchilik me’yorlariga amal qilinmaslik holatlarining tez-tez uchrab turishi xufyona (extralegal) iqtisodiyot miqdorining indikatori bo`lib xizmat qiladi. biroq, uning miqdoriy o`lchovi vazifasini hal etishga kirishishdan oldin xufyona iqtisodiyotning turli unsurlarini ta’riflash lozim. umuman olganda xufyona iqtisodiyot – unda …

5 / 11

tajovuz qilish bilan bog`liq iqtisodiy faoliyat. xufyona xo`jalik aylanmasi, tabiiyki, rasmiy statistikaga kiritilmasligi bois xufyona iqtisodiyot o`lchamlarini baholash muammosi dolzarb hisoblanadi. ushbu maqsad uchun quyidagi yondashuvlardan foydalaniladi: · monetar usul, u xufyona hisob-kitoblarda faqat naqd mablag`lardan foydalanilishi to`g`risidagi gipotezaga asosida quriladi (naqd pul massasi harakatining dinamikasi xufyona iqtisodiyotning o`lchamlari haqida fikr yuritish imkonini beradi); · xarajatlar va daromadlar balanslari usuli, unda deklaratsiya qilinadigan daromadlar xarajatlar summasi, tovarlar va xizmatlar iste’molining real hajmlari bilan taqqoslanadi; · bandlikni tahlil qilish, u shuni nazarda tutadiki, uzoq vaqt mobaynida saqlanib kelayotgan ro`yxatga olinmagan ishsizlikning yuqori darajasi xufyona sektorda bandlik uchun keng imkoniyatlar mavjudligidan dalolat beradi (ro`yxatga olinmagan ishsizlar soni xufyona iqtisodiyotning o`lchamlaridan bilvosita dalolat beradi); · texnologik koeffitsiyentlar usuli, u xarajatlarning ma’lum texnologik koeffitsiyentlari asosida mahsulot ishlab chiqarishning real hajmi haqidagi ma’lumotlarni olish imkonini beradi (masalan, iste’mol qilinadigan elektr energiyasining dinamikasi va deklaratsiya qilinadigan mahsulot ishlab chiqarish dinamikasi to`g`risidagi ma’lumotlar taqqoslanadi); · uy xo`jaliklari …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xufyona iqtisodiyot"

6- bob. xufyona iqtisodiyot 5.1 . qonunga bo`ysunish bahosi 5.2 . xufyona iqtisodiyot tarkibi 5.3 . xufyona iqtisodiyot faoliyatining oqibatlari 5.4 . xufyona bozor institutsional tizim sifatida 5.1 . qonunga bo`ysunish bahosi oshkora (qonuniy ravishda) qayd etilgan huquqlarga ega bo`lgan almashuvning yuqori darajadagi transaksiya xarajatlari hamma vaqt ham eng samarali mulkdorlarga mulkchilikning zarur huquqlariga egalik qilish imkonini bermaydi. bu hol almashuv umuman sodir bo`lmayotganligini va iqtisodiy agentlar mulkchilik tarkibi nooptimalligicha qolishiga rozi bo`lganligini anglatmaydi. aksincha, iqtisodiy agentlarning muqobil qarorni qidirishi mulkchilik huquqlarini * i.a.karimov. bosh maqsadimiz – keng ko`lamli islohotlar va modernizatsiya yo`lini qat’iyat bilan davom ettirish: ўzb...

This file contains 11 pages in DOCX format (45.0 KB). To download "xufyona iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: xufyona iqtisodiyot DOCX 11 pages Free download Telegram