noaniqlik va tavakkalchilik sharoitida tanlov

DOCX 21 стр. 197,4 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 197,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

5-mavzu. noaniqlik va tavakkalchilik sharoitida tanlov (2 soat) 5.1. noaniqlik sharoitida tanlash 5.2. tavakkalchilikka bo‘lgan munosabat 5.3. tavakkalchilikni (yo‘qotishlarni) pasaytirish noaniqlik va tavakkalchilik tushunchasi. noaniqlik: texnologik, ichki va tashqi muhitda. noaniqlik sharoitidagi afzal ko‘rish. noaniqlik sharoitida byudjet cheklovlari. tavakkalchilik va uni o‘lchash. tavakkalchilikka munosabat turlari. tavakkalchilikka mukofot. tavakkalchilikni taqsimlash va yumshatish usullari: diversifikatsiya, sug‘urta, qo‘shimcha ma’lumotlar olish. sug‘urta bozori va kutilayotgan foydalilik modeli. aktivlarning kutilayotgan daromadliligi, standart og‘uvchanlik va iqtisodiy sub’ektlarning afzal ko‘rishlari. xatar bilan bog‘liq aktivlarga talabni shakllantirishga byudjet cheklovlari. shaxsiy aktivlar va bozor portfeli tavakkalchiligi. 5.1. noaniqlik sharoitida tanlash. shu vaqtgacha biz barcha ko‘rsatkichlar (narx, iste’molchi daromadi, ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori, olinadigan foyda, harajatlar) aniq berilgan deb keldik. lekin, real xayotda bozor sub’ektlari tomonidan qabul qilinadigan qaror noaniqliklar bilan bog‘liq. ma’lumki, to‘g‘ri qaror qabul qilishning asosiy sharti - bu axborot. noaniqlik sharoitida qaror qabul qilish deganda, to‘liq axborot bo‘lmaganda qaror qabul qilish tushuniladi. biror voqea yoki xodisa to‘g‘risida …

2 / 21

kin. xuddi shunday noaniqlik sharoitida iste’molchilar tomonidan ham, ishlab chiqaruvchilar tomonidan ham, sotuvchi va haridorlar tomonidan qaror qabul qilishga to‘g‘ri keladi va bu qabul qilingan qarorlar albatta, ma’lum darajadagi tavakkalchilik (yo‘qotishlar) bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. noaniqlik cheklangan resurslarni samarasiz taqsimlanishiga, ortiqcha sarflarga, vaqtni yo‘qotishga olib keladi. tavakkalchilikni o‘lchash. tavakkalchilikni o‘lchashning asosi ehtimol tushunchasi bilan bog‘liq. amerikalik olim f.nayt (1885-1974) ehtimolni ikki turga bo‘ladi: matematik, ya’ni oldindan aniqlash mumkin bo‘lgan ehtimol va statistik ehtimol. birinchi tur ehtimolga tanganing raqam yoki gerb tomonini tushish ehtimoli ga tengligi yoki o‘ynaydigan olti qirrali toshning oltita raqamidan bittasini tushishi ehtimolining ga tengligi misol bo‘lishi mumkin. ikkinchi turdagi ehtimolni empirik, ya’ni faraz qilish yo‘li orqali aniqlash mumkin. masalan, korxonaga xom ashyoni vaqtida etib kelmaslik ehtimoli faraz qilinganda, ushbu faraz qilingan raqam baholovchining bilimiga tajribasiga asoslanadi. nima uchun deganda, ushbu voqeaning takrorlanishi to‘g‘risida statistik ma’lumotlar yo‘q. ehtimol sub’ektiv ravishda aniqlanganda, bitta xodisani har xil insonlar har xil …

3 / 21

tavakkalchilikni miqdoriy aniqlash uchun biror voqea yoki xodisaning olib kelishi mumkin bo‘lgan oqibatlarini va bu oqibatlarning ehtimolini bilish kerak bo‘ladi. kutiladigan miqdor - bu mumkin bo‘lgan barcha natijalarning o‘rtacha o‘lchangan qiymatlari. bu yerda har bir natijaning ehtimoli ushbu mos qiymatlarning takrorlanish chastotasi yoki o‘lchovi. bu yerda - mumkin bo‘lgan natija; - ushbu natijaning paydo bo‘lish ehtimoli, masalan, korxona yangi mahsulot ishlab chiqarmoqchi, agar korxonaning yangi mahsuloti bozorda muvaffaqiyatga erishsa, har bir aksiyaga 1000 so‘m olish mumkin, agar muvaffaqiyatga erishmasa, bir aksiya uchun 100 so‘m olinadi. korxona mahsulotining bozorda muvaffaqiyatga erishish ehtimoli 0,6ga teng bo‘lsa, kutiladigan dividend qiymati quyidagicha aniqlanadi: e( x) = 0,6 • 1000 + 0,4 • 100 = 640 so‘m/aksiya. chetlanish - bu haqiqiy natija bilan kutiladigan natija o‘rtasidagi farq bo‘lib, u tavakkalchilikdan (yo‘qotishdan) darak beradi. ushbu farq qancha katta bo‘lsa yo‘qotish, ya’ni tavakkalchilik ham shuncha yuqori bo‘ladi. masalan, sizni ishga joylashishingiz uchun ikki variant mavjud. birinchisi, xususiy …

4 / 21

6000so‘m)+0,5-(3000so‘m)=0,99-(6000so‘m)+0,01-(6000so‘m)=4500so‘m. lekin, ikkala ish joyi uchun ham mumkin bo‘lgan natijalarning o‘zgaruvchanligi har xil. ushbu o‘zgaruvchanlikka ko‘ra tavakkalchilikni tahlil qilish va uning katta yoki kichikligi to‘g‘risida gapirish mumkin. bunday mezonga ko‘ra, haqiqiy natija bilan kutiladigan natija o‘rtasidagi farq (u musbat yoki manfiy bo‘lishidan qat’iy nazar) qancha katta bo‘lsa, bunday chetlanish shuncha katta tavakkalchilik bilan bog‘liq ekanligidan darak beradi. quyidagi jadvalda ikkita ish joyi uchun haqiqiy natijalarning kutiladigan natijalardan chetlanishi keltirilgan. jadval 5.2 hakikiy natijalarni kutiladigan natijalardan chetlanishi. (kutiladigan natija 4500 so‘m) (so‘mda). ish joyi 1-natija chetlanish 2-natija chetlanish birinchi 6000 k1500 3000 -1500 ikkinchi 4510 k10 3510 -990 endi har bir ish joyi uchun o‘rtacha chetlanishni hisoblaymiz. birinchi ish joyi uchun: o‘rtacha chetlanish = 0,5-(1500 so‘m)+0,5-(1500 so‘m)=1500 so‘m ikkinchi ish joyi uchun: o‘rtacha chetlanish =0,99-(10 so‘m)+0,01-(990 so‘m)=9,9+9,9=19,8 so‘m. demak, birinchi ish joyidagi tavakkalchilik, ya’ni kutiladigan yo‘qotish, ikkinchi ish joyidagiga qaraganda ko‘proq. nima uchun deganda, birinchi ish joyidagi o‘rtacha chetlanish 1500 so‘m, …

5 / 21

ish esa so‘m. ikkala mezon ham bu yerda bir xil vazifani bajaradi, gap ularning qaysi biri foydalanishda o‘ng‘ayligida. ko‘rinib turibdiki ikkala xolda ham ikkinchi ish joyi birinchiga qaraganda kamroq tavakkalchilikka (yo‘qotishga) ega. 5.2. tavakkalchilikka bo‘lgan munosabat yuqoridagi misolda ko‘rdikki, ikkala ish joyida ham kutiladigan daromad 4500 so‘mni tashkil qiladi. demak, kim tavakkalchilikka borishga moyil bo‘lmasa, ikkinchi ish joyiga boradi, nima uchun deganda bu ish joyida kutiladigan daromad kamroq tavakkalchilak bilan bog‘liq. endi faraz qilaylik, birinchi ish joyidagi har bir natijaga 200 so‘mdan qo‘shaylik. unda kutiladigan natija 4500 so‘mdan 4700 so‘mga oshadi. quyidagi 3-jadvalda yangi daromadning natijalari keltirilgan. birinchi ish joyi uchun: kutiladigan daromad = 4700 so‘m. dispersiya =2250000 so‘m. ikkinchi ish joyi uchun: kutiladigan natija = 4500 so‘m. dispersiya=9900 so‘m. 5.3- jadval ish joyi 1-natija kvadratik chetlanish 2-natija kvadratik chetlanish birinchi 6200 2250000 3200 2250000 ikkinchi 4510 100 3510 980100 birinchi ish joyida kutiladigan daromad ikkinchi ish joyidagidan yuqori, lekin …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "noaniqlik va tavakkalchilik sharoitida tanlov"

5-mavzu. noaniqlik va tavakkalchilik sharoitida tanlov (2 soat) 5.1. noaniqlik sharoitida tanlash 5.2. tavakkalchilikka bo‘lgan munosabat 5.3. tavakkalchilikni (yo‘qotishlarni) pasaytirish noaniqlik va tavakkalchilik tushunchasi. noaniqlik: texnologik, ichki va tashqi muhitda. noaniqlik sharoitidagi afzal ko‘rish. noaniqlik sharoitida byudjet cheklovlari. tavakkalchilik va uni o‘lchash. tavakkalchilikka munosabat turlari. tavakkalchilikka mukofot. tavakkalchilikni taqsimlash va yumshatish usullari: diversifikatsiya, sug‘urta, qo‘shimcha ma’lumotlar olish. sug‘urta bozori va kutilayotgan foydalilik modeli. aktivlarning kutilayotgan daromadliligi, standart og‘uvchanlik va iqtisodiy sub’ektlarning afzal ko‘rishlari. xatar bilan bog‘liq aktivlarga talabni shakllantirishga byudjet cheklovlari. ...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (197,4 КБ). Чтобы скачать "noaniqlik va tavakkalchilik sharoitida tanlov", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: noaniqlik va tavakkalchilik sha… DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram