mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati

DOCX 12 стр. 27,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 27,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

3-ma’ruza. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati reja 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. 3. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 4. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. 1985 yil aprel plenumida sssr mk bosh kotibi m.s.gorbachyov tomonidan ittifoqda “qayta qurish” siyosati e’lon qildi. qayta qurishning asosiy mohiyati jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy sohalarida to’planib qolgan inqirozli holatlarni bartaraf etish rejasidagi siyosat edi. aslida qayta qurishni amalga oshirish ikki bosqichga bo’lingan edi. ulardan birinchisi 1985 - 1987 yillar bo’lib, ikkinchi bosqichi – 1987 - 1990 yillarni o’z ichiga olga. biroq qayta qurish o’zining birinchi bosqichidayoq inqirozga yuz tutdi. buning sabablari quyidagilardan iborat bo’ldi: 1.qayta qurishning aniq, izchil, ilmiy jihatdan puxta ishlab chiqilgan aniq dasturi yo’q edi. 2. mamlakatdagi partokratik rahbariyat “nomenklatura”ni saqlab qolishdan manfaatdor edi, chunki mamlakatni boshqarish ma’muriy-buyruqbozlik usuli orqali oson kechardi. …

2 / 12

dabiyotlar, darsliklar nashr etilishiga va o’quv yurtlarida o’qitilishga e’tibor kuchaydi. 1990 yil bahorda markazning qattiq qarshiligiga qaramasdan prezidentlik lavozimi ta’sis etildi. bu o’zbek davlatchiligi va mustaqilligining prinsipial yangi bosqichi bo’ldi. o’zbekiston rahbariyati ba’zi yuqori rahbarlik lavozimlarga tavsiya qilingan shaxslarni moskvada suhbatdan o’tkazish amaliyotini tugatdi. i.a.karimov 1990 yil 14 martda o’zbekiston oliy kengashida o’zbekistonning birinchi prezidenti qilib saylandi. 1990 yil 20 iyunda mustaqillik to’g’risidagi deklaratsiyaning qabul qilinishi xalqning davlat mustaqilligiga intilishini huquqiy, iqtisodiy va siyosiy mazmun bilan to’ldirdi va g’oyat katta tarixiy ahamiyatga ega bo’ldi. mustaqillik deklaratsiyasining qabul qilinishi mamlakatimizning tom ma’nodagi, haqiqiy mustaqillikka erishish yo‘lida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. shundan e’tiboran mamlakatimizning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga doir masalalar mustaqil tarzda hal etila boshlandi. o‘zbekistonning mustaqillik sari intilayotgani uning yangi ittifoq shartnomasini ishlab chiqish jarayoniga respublika manfaati nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon bo‘ldi. sobiq ittifoqqa kiruvchi respublikalar rasman teng va suveren deb yuritilsada, amalda qaram …

3 / 12

i aniq-ravshan belgilab qo‘yish, respublikalar mustaqilligini har jihatdan mustahkamlash tarafdorimiz“, — degan edi. biroq markaziy hokimiyat respublikalarga erkinlik berish haqidagi talab-takliflarni e’tiborga olishni istamas, to‘g‘rirog‘i ularga erkinlik berishni xohlamas edi. markazning qaysarligi hamda respublikalar jamoatchiligining ta’siri ostida markazdan ajralish harakati kuchayib bordi. 1990- yil bahorida boltiq bo‘yidagi latviya, litva, estoniya respublikalari, keyinroq gruziya va ozarbayjon respublikalari ittifoq tarkibidan chiqqanligini e’lon qildilar. ittifoq bo‘yicha o‘z milliy davlat tuzilmalaridan tashqarida yashayotgan 60 milliondan ortiq aholi milliy-etnik muammolar, mojarolarga duchor bo‘ldi. rossiya, ukraina, belarus parlamentlari davlat suvereniteti to‘g‘risida deklaratsiya qabul qildilar. ittifoqdosh respublikalar ketidan rsfsr ga kiruvchi muxtor respublikalar ham suverenitet haqida deklaratsiyalar qabul qilishdi. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada bahs va munozaralar kuchaydi. markazdagilar „kuchli markaz — kuchli respublikalar“ desa, joylardagilar „kuchli respublikalar — kuchli markaz“ der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini yangilash zarurligini e’tirof etishga majbur bo‘ldi. …

4 / 12

yangicha shartnoma loyihasini tuzib, respublikalarga tarqatdi. respublikalar, shu jumladan, o‘zbekiston, markaz loyihasini qabul qilmadi. shu tariqa, shartnoma loyihasini tuzish harakatining birinchi bosqichi natijasiz tugadi. 1991- yil fevral - mart oylarida ittifoq shartnomasi loyihasi ustida ishlashning ikkinchi bosqichi bo‘lib o‘tdi. unda boltiqbo‘yi respublikalari, gruziya, armaniston, moldova vakillari qatnashmadi, ozarbayjon kuzatuvchi bo‘lib qatnashdi. bu bosqichda ittifoq bilan respublikalar vakolatlarini farqlab qo‘yishga harakat qilindi. nihoyat, ittifoq va respublikalar vakolatlari belgilab qo‘yilgan yangi shartnoma loyihasi matbuotda e’lon qilindi. respublikalarda mazkur loyiha muhokama qilindi. respublikalar, jumladan, o‘zbekiston, markaziy idoralar hali o‘zining eskicha hukmron mavqeyini saqlash ruhi singdirilgan bu hujjatdan qanoatlanmaganliklarini bildirdilar. sssr oliy soveti ittifoq shartnomasini o‘zgartirish, sssrni teng huquqli suveren respublikalar federatsiyasi sifatida yangilash xususida xalqning fikrini bilish maqsadida 1991- yil 17- mart kuni butunittifoq referendumini o‘tkazishga qaror qildi. 1991- yil 20- fevralda o‘zbekiston oliy kengashining rayosati ham referendum o‘tkazishni ma’qulladi va sssr oliy soveti tomonidan tayyorlangan byulleten bilan birga yana bitta qo‘shimcha byulletenni …

5 / 12

enti i. a. karimov o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mitasining 1991- yil 12- martda bo‘lgan iv plenumida so‘zlagan nutqida: „ ittifoq shartnomasini imzolash uchun eng qulay payt qo‘ldan boy berib qo‘yildi. ikki yil muqaddam bu masalani ko‘targan kishilarning ovoziga hech kim quloq solmadi. markaz 1922- yildagi shartnomaga mahkam yopishib olib, oqilona takliflarni qabul etmadi, ishni paysalga soldi“, — degan edi. bu fikrning to‘g‘riligini hayot to‘la isbotladi. 1991- yil aprelda kiyevda ukraina, rossiya, belarus, o‘zbekiston, qozog‘iston respublikalari rahbarlarining uchrashuvi bo‘ldi. uchrashuvda mustaqil respublikalar manfaatlariga mos keladigan ittifoq shartnomasini tuzishga yondashish yo‘llari ishlab chiqildi va tegishli bayonot imzolandi. bu hujjatni qirg‘iziston, tojikiston, turkmaniston respublikalari ham imzolashga rozilik bildirdi. markaz yon berishga majbur bo‘ldi. 1991- yil aprelda novo-ogoryovoda sssr prezidenti m.s.gorbachyovning 9 respublika rahbarlari bilan uchrashuvi bo‘ldi. ishtirokchilar tomonidan „mamlakatdagi vaziyatni bar-qarorlashtirish va tanglikni bartaraf etishga doir kechiktirib bo‘lmaydigan choralar to‘g‘risida qo‘shma bayonot“ imzolandi. bu hujjat „9+1“ (9 respublika + markaz) degan nomni oldi. uning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati"

3-ma’ruza. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati reja 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. 2. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. 3. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 4. mustaqil o‘zbekiston davlatining yuzaga kelishi va mustahkamlanishida i.karimovning tarixiy xizmatlari. 1985 yil aprel plenumida sssr mk bosh kotibi m.s.gorbachyov tomonidan ittifoqda “qayta qurish” siyosati e’lon qildi. qayta qurishning asosiy mohiyati jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, madaniy sohalarida to’planib qolgan inqirozli holatlarni bartaraf etish rejasidagi siyosat edi. aslida qayta qurishni amalga oshirish ikki bosqichga bo’lingan edi. ul...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (27,0 КБ). Чтобы скачать "mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mustaqil o‘zbekiston respublika… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram