mikroorganizmlar (biotexnologiya uchun)

DOCX 4 pages 25,8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 25,8 KB

Fayl turi DOCX

Pages 4

Updated Dek 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-mavzu: biotexnologiyaning asosiy ob'ektlari: mikroorganizmlar (bakteriyalar va zamburug’lar). mashg`ulot maqsadi: hozirgi vaqtda mikrobiologiya sanoatida yuzlab turga kiruvchi minglab mikoorganizmlaming shtammlaridan foydalaniladi. bu mikroorganizmlar shtammlari dastlab foydali belgilariga ko`ra tabiiy manbalardan ajratib olingan va xususiyatlari turli uslublar yordamida yaxshilangan. mikrobiologiya sanoatida ishlab chiqariluvchi mahsulotlar turi va sifatini oshirish maqsadida yangi mikroorganizm turlaridan foydalanish ustida tinimsiz izlanishlar olib boriladi. chunki ular ko`plab mikroorganizmlar turlari orasida e.coli., bac.subtilus kabi samaradorligi yuqori bo`lgan turlar mavjud bo`lishi, mumkin. lekin bu yo`nalishdagi tadqiqotlar ko`p mehnat va mablag`ni talab qiladi. shu sababli biotexnologik jarayonlarda foydalanish uchun mikroorganizmlaming yangi zamonaviy kam mehnat va xarajat sarfiga ega turlarini izlab topish va ularni ishlab chiqishga tatbiq etish muhim ahamiyat ega. foydali xususiyatga ega bo`lgan ob’yektni tanlashda biotexnologiyada klassik usul bo`yicha dastlab kerakli mikroorganizm turi tabiiy sharoitdan ajratib olinadi. tabiiy yashash muhitidan ajratib olingan mikroorganizm sun’iy ozuqa muhitiga ekib, ko`paytiriladi. keyingi bosqichda esa ko`paytirilgan sof mikroorganizmlar differensial tashxisdan o`tkaziladi va mikroorganizmlaming …

2 / 4

ta’minlay olishi; -boshqa mikrorganizmlarga nisbatan yuqori rezistentlik xususiyatini namoyon qilishi va raqobatbardoshliligi. yuqorida sanab o`tilgan xususiyatlarga ega mikroorganizmlardan foydalanilganda sanoatda mahsulot ishlab chiqarish uchun qilinadigan sarf- xarajatlar miqdori minimal darajada bo`ladi. lekin tabiatda ba’zi bir mikroorganizmlaming yashash imkoniyatlari yuqori bo`lishi doim ham mavjud bo`lmaydi. sharoitga qarab hal qiluvchi mezonlar ham o`zgaradi. mikroorganizmlar bilan ishlayotganda yashash sharoitlarini ham hisobga olish kerak bo`ladi. shuning uchun mikroorganizmlaming ba’zi bir xususiyatlari to`g`risida to`xtalib o`tmoqchimiz. bir hujayrali organizm yuksak organizmlardan sintetik jarayonlarning tez borishi va o`sish tezligi bilan ajralib turadi. lekin bu xususiyat barcha mikroorganizmlar uchun, tegishli emas. masalan, oligotrof mikroorganizmlar sekin o`sishi bilan xarakterlansa-da, qimmatli mahsulot sintezlay olish qobiliyatiga ham ega. jarayonlar uchun foydalanishda asosiy e’tibor ko`pincha quyosh nurlaridan hayotiy ehtiyojlari uchun kerakli energiyani oluvchi fotosintezlovchi mikroorganizmlardan foydalaniladi. bu guruhga kiruvchi sianobakteriyalar va fotosintezlovchi eukariotlar uglerod manbai sifatida co2 dan foydalanadi. sianobakteriyalarga kiruvchi ba’zi bir mikroorganizmlar esa erkin havo azotini o`zlashtirish xususiyatiga ega hisoblanadi. …

3 / 4

heklaydi va sof mikroorganizmlami ko`paytirishni yengillashtiradi. termofil mikroorganizmlar orasida spirt, aminokislota, ferment, molekulyar vodorodni sintezlovchi vakillari ham mavjud. shuningdek bu mikroorganizmlaming mezofil mikroorganizmlarga nisbatan metabolik faolligi va o`sish tezligi1,5-2,0 marotaba yuqori ekanligi aniqlangan. termofil mikrorganizmlar tomonidan sintezlangan bir qator fermentlar issiqlikka, oksidlovchilar ta’siriga, detergentlar va organik erituvchilar hamda boshqa noqulay ta’sirlarga nisbatan chidamlilik xususiyatini namoyon qiladi. termofil mikroorganizm turlaridan proteaza fermentini ajratib olish 200c haroratda nisbatan 70°c haroratda 100 marotaba faol bo`lishi aniqlangan. termofil mikroorganizmlarda bunday xususiyatning bo`lishi bulardan sanoatda foydalanish uchun muhim ko`rsatgichlardan biri hisoblanadi. masalan, genetik injeneriya usuli bilan termofil bakteriya thermus aquatieus dän taq-polimeraza fermenti ajratib olingan. biotexnologiyada qimmatli xususiyatlarga ega faol produtsentlami yaratishda ob’yektlarni tanlashning muhim xususiyatlaridaii biri seleksiya hisoblanadi. seleksiya uslublari yordamida kerakli produtsent tanlash jarayonining bir bosqichida foydali fenotipni namoyon qiluvchi genomni ongli ravishda konstruksiyalab boriladi. biroq tanlanuvchi organizmlar genomini o`zgartirislining mutlaq samarali uslublari yoqligi sababli bu doim ham ijobiy natija bermaydi. ob’yektlami tanlash …

4 / 4

olish ehtimolligi soni ortadi. mutatsiya hosil qilish jarayonida ultrabinafsha, rentgen, gamma nurlaridan, ba’zida kimyoviy moddalardan ham foydalanish mumkin. lekin bu uslubning ham kamchiliklari mavjud, ya’ni bunda tadqiqotchi mutatsiya natijasida hosil bo`lgan mikroorganizimlar xususiyatlarini oldindan taxminiy bilib bo’lmaydi va faqat oxirgi natija asosida xulosa chiqaradi, chunki mutatsiya jarayonining o`zgarishiga og`ir metal ionlarining mikrorganizmlar, bakteriyalar hujayrasiga singishi yoki hujayradan ionlaming chiqarib yuborilishiga bog`liq bo`lishi mumkin. biotexnologiya ob'ektlariga viruslar, bakteriyalar, zamburug'lar-mikromitsetlar va makromitsetlar, sodda organizmlar, o'simlik, hayvon, inson to'qima va hujayralari, shuningdek biogen va funktsional jihatdan ularga o'xshash bo'lgan moddalar kiradi. biotexnologik ob'ektlar hujayra va to'qimalar yoki ularning birlamchi, ikkilamchi metabolitlari bo'lishi xam mumkin. ma'lum biomolekulani biotexnologik ob'ekt sifatida ishlatilganda xam uning dastlabki biosintezi uchun aynan shu biomolekulaga to'g'ri keladigan hujayradan foydalaniladi. shuning uchun, biotexnologik ob'ektlarni 3ta katta guruhga ajratish maqsadga muvofiq bo'ladi: 1. mikroorganizmlar 2. o'simliklar 3. hayvonlar tirik organizmlarni majoziy ma'noda ixcham, murakkab, iqtisodiy tejamkor, o’z-o’zini boshqara oladigan, barqaror va faol …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "mikroorganizmlar (biotexnologiya uchun)"

2-mavzu: biotexnologiyaning asosiy ob'ektlari: mikroorganizmlar (bakteriyalar va zamburug’lar). mashg`ulot maqsadi: hozirgi vaqtda mikrobiologiya sanoatida yuzlab turga kiruvchi minglab mikoorganizmlaming shtammlaridan foydalaniladi. bu mikroorganizmlar shtammlari dastlab foydali belgilariga ko`ra tabiiy manbalardan ajratib olingan va xususiyatlari turli uslublar yordamida yaxshilangan. mikrobiologiya sanoatida ishlab chiqariluvchi mahsulotlar turi va sifatini oshirish maqsadida yangi mikroorganizm turlaridan foydalanish ustida tinimsiz izlanishlar olib boriladi. chunki ular ko`plab mikroorganizmlar turlari orasida e.coli., bac.subtilus kabi samaradorligi yuqori bo`lgan turlar mavjud bo`lishi, mumkin. lekin bu yo`nalishdagi tadqiqotlar ko`p mehnat va mablag`ni talab qiladi. shu sababli bio...

This file contains 4 pages in DOCX format (25,8 KB). To download "mikroorganizmlar (biotexnologiya uchun)", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar (biotexnologiy… DOCX 4 pages Free download Telegram