noodatiy fikrlash usullari

PDF 16 pages 347.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 347.0 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

“tafakkur – bu insonning asosiy imkoniyat manbaidir. kelajagimizning qanday bo‘lishi bizning tafakkurimizga butunlay bog‘liq”. edvard de bono 4-mavzu. noodatiy fikrlash asoslari (qutichadan tashqarida fikrash) reja: 4.1. noodatiy fikrlashning mazmun va mohiyati 4.2. noodatiy fikrlashni shakllantirish 4.3. noodatiy fikrlash usullari mavzuni o‘zlashtirish jarayonida talaba: − noodatiy fikrlash va uning mazmun-mohiyati, shakllantirish, shuningdek noodatiy fikrlash usullaridan samarali foydalanish qoidalari va usullari haqida tasavvur va bilimga; − noodatiy fikrlash foydalanishni shakllantirish va takomillashtirish, berilgan muammolarni noodatiy fikrlash orqali yechim berish, tahlil qilish, tavsiflash ko‘nikmalariga; − noodatiy fikrlash jarayonini qo’llash va noodatiy fikrlash usullardan foydalanish malakasiga ega bo‘ladi. 4.1. noodatiy fikrlashning mazmun va mohiyati noodatiy fikrlash – bu ixtiyoriy vaziyatdan chiqish maqsadida noizchil va hatto, mantiqsiz usullar orqali noodatiy, yangi, eng ma’qul qarorlarni izlab topa olish qobiliyatidir. noodatiy fikrlash kishilarning odatiy fikrlash tarziga nomuvofiq, g‘ayrioddiy fikrlashi, noodatiy usul va yo‘llar bilan xulosalar chiqarishi; vaziyatdan chiqishning hatto g‘ayritabiiy, ammo eng maqbul muqobillarini izlab topish, masalalar …

2 / 16

t etgan bo‘lardi. xush, ilm-fan rivoji uchun shunchalik ahamiyatli bo‘lgan “noodatiy fikrlash” deganda nimani tushunish kerak? u qanday namoyon bo‘ladi va qanday natijalarga olib keladi? bir kuni universitet o‘qituvchisi qirollik akademiyasi prezidenti, fizika fani bo‘yicha nobel mukofoti sovrindori ernest rezerfordga bir masalada yordam so‘rab, murojaat qiladi. u bir talabasiga fizika fanidan imtihonda eng past baho qo‘ymoqchi ekanligini, lekin talaba bu bahoga rozi emasligini aytadi. ularning har ikkisi - o‘qituvchi ham, talaba ham uchinchi bir xolis shaxsning fikrini so‘rab ko‘rishga rozi bo‘ladilar. ular bu masalada rezerfordni tanlaydilar. imtihonda berilgan savol quyidagicha edi: “barometr - yordamida bino balandligini qanday o‘lchash mumkinligini tushuntiring”. talabaning javobi quyidagicha edi: “barometr bilan binoning tomiga chiqib, uzun arqonga barometrni bog‘lab, pastga tushirish, so‘ngra uni yana yuqoriga ko‘tarib, arqon uzunligini o‘lchash lozim, shu uzunlik binoning balandligini ko‘rsatadi”. vaziyat murakkab edi, o‘z navbatida, javob ham to‘liq va to‘g‘ri bo‘lgan. boshqa bir tomondan, imtihon fizika fanidan bo‘lgan, biroq javob esa …

3 / 16

rford o‘z hamkasbi – o‘qituvchidan javobning ma’qul bo‘lgan yoki ma’qul emasligini so‘raydi. o‘qituvchi javob qoniqarli ekanligini tan oladi. biroq, talaba bir necha javobni bilishini eslatadi va qolgan javoblarni ham aytishini so‘raydilar. - barometr yordamida bino balandligini o‘lchashning bir necha usullari mavjud, - deb boshlaydi talaba. - masalan, quyoshli kunda ko‘chaga chiqib, barometr va uning soyasi uzunligini o‘lchash mumkin. xuddi shuningdek, bino soyasining uzunligi ham o‘lchanadi. so‘ng oddiy proporsiyani hisoblash orqali binoning uzunligini ham topish mumkin. - yomon emas, - dedi rezerford. – boshqa usullar ham bormi? - ha. juda oddiy usul bor, bu usulning sizlarga yoqib qolishigi ishonchim komil. barometrni qo‘lingizga olib, zinadan ko‘tarilasiz. barometrni devorga tirab, belgilar qo‘yib borasiz. belgilar sonini barometr uzunligiga ko‘paytirib, bino balandiligini bilib olasiz. bu eng ajoyib usul. - agar sal murakkabroq usulni hohlasangiz, - davom ettirdi u, - barometrga ip bog‘lab, uni mayatnik kabi tebratib, binoning asosi va tomida gravitatsion kattalikni aniqlang. bu kattalliklar …

4 / 16

m shunday qilishim kerak”, - degan fikrni anglatadi. obrazli fikrlashni xuddi vertolyotdagi insonning yuqoridan turib, poezdning parovozidan to oxirgi vagonigacha, hatto, undan uzoqroqni ham kuzatayotgani kabi tasavvur etish mumkin. ya’ni masala yuqoriroq, teranroq, kengroq, uzoqroq va har tomondan kuzatiladi. noodatiy fikrlay olish yaxshi xislat. noodatiy fikrlovchi kishi o‘z faoliyatida va oldingi natijalarda ham qoqilmaydi. u o‘zigacha hech kim qo‘llamagan, boshqalar uchun g‘ayrioddiy va mantiqsiz tuyulgan yangicha yo‘llar, metodlar va usullarni qidiradi. u faqat kelajak bilan yashaydi. butun taraqqiyot shunday kishilar hisobiga amalga oshadi. biroq bunday kishilar kamdan-kam uchraydi. barcha insonlar ma’lum ma’noda noodatiy fikrlashga ega bo‘lishi mumkin: - ijodiy fikrlash; - kreativ fikrlash; - yangi g‘oyalarni o‘ylab topish imkoniyati; - noodatiy qarorlarni o‘ylab topish qobiliyati. nima sababdan kishilar noodatiy fikrlash ko‘nikmasini rivojlantirishni istashadi? bunga erishish mumkinmi? yoki biz tug‘ilganimizdayoq bizga berilgan ijod miqdori bilan yashashga mahkummizmi? ijodiy fikrlashni rivojlantirish zarur ekan, buni qanday amalga oshirish mumkin? ijodiy qobiliyatga ega bo‘lishning …

5 / 16

o‘lishi mumkin.unday bo‘lsa, buyuk olim xitoblariga amal qilib, darhol o‘z tasavvuringizni rivojlantirishga kirishishingiz darkor. xo‘sh, nima uchun biz noodatiy tafakkurni shakllantirishimiz zarur? buning sabablarini sanab o‘tishimiz mumkin: - siz tanlagan har bir ishda muvaffaqiyatga erishish; - hayotingiz yorqin, qiziqarli va baxtga yo‘g‘rilgan bo‘lishi; - ko‘pchilik topa olmagan ixtiyoriy mushkul vaziyatdan chiqish yo‘lini topa olish (stiven spilbergning “indiana jons” filmini eslang, unda bosh qahramon unga xiyonat qilganlarida ham yoki qo‘lga tushganida ham doim g‘olib chiquvchi sayohatchi va arxeolog bo‘ladi); - doimo hazil-mutoyiba qilish va doim ko‘tarinki kayfiyatda yurish imkoniga ega bo‘lish; - osongina millioner bo‘lish, mayli, hech bo‘lmasa, shunchaki, boy bo‘lish(hayotda, asosan, boy kishilar noodatiy fikr yuritadilar); - yaqin do‘stlar qurshovida bo‘lish (xuddi shunday noodatiy tafakkur bilan). menimcha, odamlar kimning noodatiy tafakkuri kuchli bo‘lsa, shunday kishilarga intiladilar. hozirgi zamonamiz hr-lari shunday fikrlarni ta’kidlaydilar (hr – ixtiyoriy tashkilotdagi shunday mutaxassiski, uning majburiyati ishchilarni tanlash, rivojlantirish, yo‘naltirish, ishdan bo‘shatishdan iborat): “kompaniya menejerlarining yangi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noodatiy fikrlash usullari"

“tafakkur – bu insonning asosiy imkoniyat manbaidir. kelajagimizning qanday bo‘lishi bizning tafakkurimizga butunlay bog‘liq”. edvard de bono 4-mavzu. noodatiy fikrlash asoslari (qutichadan tashqarida fikrash) reja: 4.1. noodatiy fikrlashning mazmun va mohiyati 4.2. noodatiy fikrlashni shakllantirish 4.3. noodatiy fikrlash usullari mavzuni o‘zlashtirish jarayonida talaba: − noodatiy fikrlash va uning mazmun-mohiyati, shakllantirish, shuningdek noodatiy fikrlash usullaridan samarali foydalanish qoidalari va usullari haqida tasavvur va bilimga; − noodatiy fikrlash foydalanishni shakllantirish va takomillashtirish, berilgan muammolarni noodatiy fikrlash orqali yechim berish, tahlil qilish, tavsiflash ko‘nikmalariga; − noodatiy fikrlash jarayonini qo’llash va noodatiy fikrlash usullardan foyda...

This file contains 16 pages in PDF format (347.0 KB). To download "noodatiy fikrlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: noodatiy fikrlash usullari PDF 16 pages Free download Telegram