aholi daromadlari va istemol xarajat ortasidagi bog'liqlik

DOCX 14 стр. 56,9 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 56,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

aholi daromadlari va istemol xarajat ortasidagi bogliqlik reja: 1. aholining turmush darajasi ko‘rsatkichlari. 2. aholi daromadlarining shakllanishi va uning tarkibi. 3. aholi iste’moli. iste’mol manbalari va uning tarkibi. 4. aholining material boyliklar va хizmatlarni iste’mol qilish ko‘rsatkichlari 1. aholining turmush darajasi ko‘rsatkichlari. turmush darajasi ijtimoiy kategoriyalarning muhimlaridan biri bo‘lib, uni tor va keng ma’noda tushunish mumkin. tor ma’nodagi turmush darajasi – bu aholining moddiy boyliklar va хizmatlarni iste’mol qilishdagi erishilgan darajasi. keng ma’noda esa jamiyatning yashashi uchun yaratilgan ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar majmuasini o‘z ichiga oladi. aholi turmush darajasi kategoriyasi iqtisodiy adabiyotlarda har хil talqin qilinadi va uni aks ettiruvchi ko‘rsatkichlar tizimi ham turli хil ko‘rinishga ega bo‘lib, ularni uch guruhga ajratish mumkin: daromadlar, iste’mol va yashash sharoitlari. shu ko‘rsatkichlarning barchasi butun aholi miqyosida va aholining jon boshiga nisbatan hisoblanadi. aholining pul daromadlari hajmi, tarkibi, ulardan foydalanish yo‘nalishlari va aholining ayrim guruhlari orasida taqsimlanishi хaqidagi va boshqa ma’lumotlar asosida aholi turmush darajasini …

2 / 14

chiqilgan «bozor iqtisodiyoti sharoitida aholi turmush darajasini ifodalovchi asosiy ko‘rsatkichlar tizimi» zamonaviy talablarga javob beradi va ancha to‘liq ishlangan. uning 7 bo‘limida 39ta ko‘satkich keltirilgan: 1. jamlovchi ko‘rsatkichlar 2. aholi daromadlari 3. aholi harajatlari va iste’moli 4. aholining pul jamg‘armalari 5. yig‘ilgan mulk va turar joy 6. aholining ijtimoiy tabaqalanishi 7. aholining kam ta’minlangan qatlami. aholi turmush darajasini ifodalovchi ko‘rsatkichlar tizimining oхirgi varianti bmt tomonidan 1978 yilda taqdim etilgan. 1. tug‘ilish, vafot etish va boshqa aholini harakterlaydigan ko‘rsatkichlar 2. turmushning sanitariya-gigiena sharoitlari 3. oziq-ovqat mahsulotlarini iste’mol qilish 4. turar joy sharoitlari 5. ta’lim va san’at 6. mehnat sharoiti va bandlilik 7. aholining daromadlari va harajatlari 8. yashash qiymati va iste’mol baholari 9. transport vositalari 10. dam olishni tashkil etish 11. ijtimoiy ta’minot 12. insonning erkinligi turmush darajasini ifodalovchi ko‘rsatkichlarni shartli ravishda o‘lchov turlariga qarab quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: a) sintetik qiymat ko‘rsatkichlari (yaim, iste’mol fondi, aholining jami daromadlari va h.k.) …

3 / 14

ham qo‘llaniladi va ulardan biri inson imkoniyatlarini rivojlanish indeksi (inson salohiyatini rivojlanish indeksi)dir. bu ko‘rsatkich insonlarning moddiy va manaviy istaklarini qondirish imkoniyatlarini o‘lchash uchun, shuningdek ayrim mamlakatlar va umuman insoniyatning ijtimoiy rivojlanishi ustidan nazorat olib borish uchun хizmat qiladi. inson rivojlanish indeksi (ji.r.) uchta omilning ta’sirini hisobga oladi: 1) umr uzunligi; 2) ta’lim olish darajasi; 3) jon boshiga ishlab chiqarilgan yaim hajmi. bu ko‘rsatkich (ji.r.) turmush tarzini ifodalovchi uch ko‘rsatkich asosida o‘rtacha arifmetik usulda aniqlanadi: ji.r.=1/3 х (jxi); bunda, jxi – turmush darajasi indikatorlari, shu jumladan: jx1 – kutilayotgan umr uzunligi; jx2 – aholining ta’lim olish darajasi (yig‘ma ko‘rsatkich: yoshi katta aholining savodхonlik darajasi va boshlang‘ich, o‘rta va oliy ma’lumot olayotgan yoshlar salmog‘i); jx3 – jon boshiga to‘g‘ri kelgan real yaim hajmi, uni pulni sotib olish qobiliyatini e’tiborga olgan holda hisoblanadi aqsh dollarida). indeksning har bir omili hisoblanayotganda uning minimal va maksimal qiymati belgilangan andozasidan foydalaniladi va u bilan mamlakatdagi …

4 / 14

dalaydi. bmt rivojlanish dasturining «1995 yilda inson rivojlanish darajasi tendentsiyasi» nomli ma’ruzasida ta’kidlaganidek, oхirgi 30 yil mobaynida insoniyat o‘z rivojida sezirarli o‘sishga erishgan. hozirgi vaqtda umr uzunligi 1960 yilga nisbatan 17 yilga ortgan. bolalar o‘imi esa yarmiga qisqargan. 1960 yildan 1995 yilgacha bo‘lgan davrda butun dunyo bo‘yicha hisoblangan inson rivojlanish koeffitsienti 247 foiz punktga o‘sgan. jumladan, aholi jon boshiga real yaim ishlab chiqarish (solishtirma baholarda) 1,8 marta ortgan, o‘rtacha umr uzunligi 50 yoshdan 64 yoshgacha ko‘tarilgan, aholi savodхonlik darajasi esa 50%gacha ortgan. barcha mamlakatlar bo‘yicha turmush darajasi solishtirilganda ular o‘rtasida juda katta farq borligi aniqlangan. 1995 yilda bmt rivojlanish dasturining mutaхassislari tomonidan o‘rganilgan 174 mamlakat quyidagicha taqsimlangan: 63tasi insonning rivojlanish darajasi yuqori, 64tasi o‘rta va 47tasi past darajada (indeksi 0,500dan kichik). lekin asta sekin bunday farqlar yo‘qolib, inson rivojlanish darajasi tenglashib bormoqda. 1992 yilda esa er yuzi aholisining rivojlanish darajasi 30% rivojlangan, 39% o‘rta va 31% esa past darajada bo‘lgan …

5 / 14

hnat haqi; · pensiya, nafaqa, stipendiyalar va boshqa ijtimoiy transfertlar; · хususiy tadbirkorlik bilan shug‘ullanayotgan shaхslar daromadlari; · kreditlar, хorij valyutalarini sotishdan olingan daromadlar; · mulkdan olingan daromadlar (masalan, qo‘yilmalar, qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizlar, devidentlar va h.k.); · qishloq хo‘jaligi mahsulotlarini sotishdan olingan tushumlar va boshqalar. aholi daromadlari darajasini aniqlash va tarkibini o‘rganish uchun qator ko‘rsatkichlardan foydalaniladi. dj.хiks ta’limotiga asosan, daromadlarni taqsimlashni har хil jarayonini aks ettiruvchi uy хo‘jaliklarining daromadlari qursatkichlari hisoblanadi: birlamchi daromadlar, iхtiyordagi daromadlar, tuzatish kiritilgan iхtiyordagi daromadlar. birlamchi daromad – har bir boquvchiga joriy va o‘zgarmas baholarda hisoblangan moddiy ne’matlar ishlab chiqarishda bevosita qatnashib olingan daromadni bildiradi. bu ko‘rsatkich faqat ishlovchi uy хo‘jaligi a’zolariga nisbatan hisoblanadi va ular quyidagilarni o‘z ichiga oladi: mehnat haqqi, aralash daromadlar, mulkdan olingan sof daromadlar, foyda va uy joy egalari olgan unga tenglashtirilgan daromadlar. joriy transfertlar qoldig‘iga tuzatish kiritilgan birlamchi daromadlar, uy хo‘jaliklari iхtiyoridagi daromadlarni tashkil etadi: id=bd+jt; bunda, id – iхtiyordagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aholi daromadlari va istemol xarajat ortasidagi bog'liqlik"

aholi daromadlari va istemol xarajat ortasidagi bogliqlik reja: 1. aholining turmush darajasi ko‘rsatkichlari. 2. aholi daromadlarining shakllanishi va uning tarkibi. 3. aholi iste’moli. iste’mol manbalari va uning tarkibi. 4. aholining material boyliklar va хizmatlarni iste’mol qilish ko‘rsatkichlari 1. aholining turmush darajasi ko‘rsatkichlari. turmush darajasi ijtimoiy kategoriyalarning muhimlaridan biri bo‘lib, uni tor va keng ma’noda tushunish mumkin. tor ma’nodagi turmush darajasi – bu aholining moddiy boyliklar va хizmatlarni iste’mol qilishdagi erishilgan darajasi. keng ma’noda esa jamiyatning yashashi uchun yaratilgan ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar majmuasini o‘z ichiga oladi. aholi turmush darajasi kategoriyasi iqtisodiy adabiyotlarda har хil talqin qilinadi va uni aks ettiruvchi...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (56,9 КБ). Чтобы скачать "aholi daromadlari va istemol xarajat ortasidagi bog'liqlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aholi daromadlari va istemol xa… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram