markaziy osiyo hududining tuproqlari, o’simlik va hayvonot dunyosi

DOC 64,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483989788_67379.doc markaziy osiyo hududining tuproqlari, o’simlik va hayvonot dunyosi reja: 1. markaziy osiyo tuproqlari. 2. markaziy osiyo o’simliklari. 3. markaziy osiyo o’lkasining hayvonot dunyosi. 1. markaziy osiyo tuproqlari. tuproq juda murakkab tabiiy hosiladir. bu geografik komponentning hosil bo’lishi tog` jinslari yuzasining yemirilishidan boshlanadi.harorat, namlik va tirik organizmlar ta'sirida yemirilgan tog` jinslarida o’simlik paydo bo’ladi. o’simliklar nobud bo’lar ekan, tuproqda organik modda qoldiradi. tuproq hosil bo’lishida iqlimning roli, reluyefning roli, mikroorganizmlarning roli, o’simliklarning roli, hayvonlarning roli, inson faoliyatining roli va shuningdek o’lka yoshi ham muhim ahamiyatga ega. tuproqlar mexanik tarkibiga ko’ra gilli tuproqlar, loyqa tuproqlar, qumoq va qumloq toproqlarga bo’linadi. strukturaga ega bo’lgan tuproq strukturali tuproq deb ataladi. strukturali tuproq unumdor bo’ladi. changsimon tuproq strukturasiz tuproq hisoblanadi va kam unumdor bo’ladi. markaziy osiyo tabiati va rel`yefining xilma-xilligi, o’simlik va hayvonot dunyosining rang-barangligi bu o’lkada xilma-xil tuproqlarning hosil bo’lishiga sabab bo’lgan. markaziy osiyoning tekislik qismida tuproqlar kenglik bo’ylab zona-zona bo’lib joylashgan. chala …

r). rel`yef, iqlim, gidrogeologik va shu kabi faktorlarning o’zgarishi bilan zonal tuproqlar orasida azonal tuproqlar - o’tloq, allyuvial-o’tloq, o’tloq-botqoq, botqoq, sho’rxok va turli darajada sho’rlangan kashtan va bo’z tuproqlar ham uchraydi. markaziy osiyoning (qozog`istonning) shimoliy qismi dasht zonasiga to’іri keladi va bu yerlarda qora tuproqlar tarqalgan. janubroqda, ya'niqozog`iston past tog`larining markaziy qismlari, muіojar tog`lari chalacho’l zonasida joylashgan shu sababli bu yerlarda, och tusli kashtan va qo’nіir tuproq ko’p uchraydi. chalacho’l zonasining janubida qo’nіir tuproqlar uchraydi, chalacho’l zonasining daryo bo’ylarida, sizot suvlari yaqin bo’lgan joylarda o’tloq, o’tloq-botqoq, botqoq-allyuvial, sho’rxok tuproqlar uchraydi. turkiston shimolidagi cho’llarda katta bo’rsiq, kichik bo’rsiq qumlari, orol bo’yiqoraqumi, mo’yinqum, balxash bo’yi qumli cho’llarida ishqori ko’proq bo’lgan och tusli qo’nіir tuproqlar tarqalgan. јoraqum, orqaungizqoraqumi,qizilqum,qarshi, karnob cho’llari, kaspiy bo’yi sohili cho’llari janubiy cho’llar tipiga mansub va shu tufayli sur-qo’nіir, qum-taqir, o’tloq-botqoq tipli tuproqlardan, sho’rxoklardan iborat. јumli cho’llarda tuproq hosil bo’lish jarayoni juda sust davom etadi, shu sababli uchib yurmaydigan qumlarda …

iklar olamining rang-barang bo’lishiga sabab bo’lgan. bu o’lkada kavkaz, eron, sibir, o’rta yer dengizi bo’ylariga xos bo’lgan o’simlik va hayvonlar uchraydi. markaziy osiyoda 9000 dan ortiq o’simlik turi uchraydi. mavjud o’simliklarning atigi 10 foizi chalacho’l va cho’l zonasida, qolgan 90 foizi esa tog`li rayonlarda tarqalgan. markaziy osiyo o’simliklarini tarqalish xususiyatiga ko’ra 4 ta geografik o’lkaga: dasht; chalacho’l; cho’l; tog`lar o’lkasiga ajratish mumkin. dashtda qalin har xil o’tlar o’suvchi o’tloqlar mavjud bo’lsa, chalacho’lda dasht va cho’lga xos o’simliklar o’sadi.dashtda asosan boshoqli o’t o’simliklari, bir yillik va ko’p yillik efemer o’tlar keng tarqalgan. daryo vodiylari va pastqam yerlarda past bo’yli daraxtlarni uchratish mumkin.chalacho’l shimolida boshoqli o’simliklar, janubida esashuvoq va sho’ra ko’plab o’sadi. chalacho’lda o’simliklar siyrak bo’lib, ularning bo’yi past, barglari tikanli, ildizlari chuqur ketgan. chalacho’l shimolining asosiy o’simliklari betaga, qiltanoq, chalov, oq shuvoq, qora shuvoq, izen (supurgi) va boshqalardan iborat. bahorda ko’plab efemer va efemeroidlar; lola, chuchmoma, gulsafsar, ravoch, ayiqtovon va boshqalar. …

i- quyonsuyak, buіdoyiq, chalov, shuvoq, qizilcha, qiyoq keng tarqalgan. janubiy qumli cho’llarda (јoraqum,qiizilqum) asosan qurіoqchilikka chidamli, ildizlari uzun, barglari mayda o’simliklar ko’p o’sadi. bularga: juzіun, yantoq, quyonsuyak, qizilcha,astragul, qandim kabilar kiradi. cho’llar orasida, qadimgi va hozirgi allyuvial tekisliklarda vodiy o’tloqlari, to’qaylar, butazor, ko’kalamzor vohalar mavjud. botqoqli qayirlarda qamishzorlar tarkib topgan. markaziy osiyo tog`li o’lkalarini o’z navbatida bir qancha tabiiy komplekslarga ajratish mumkin: 1. tog`-cho’l tabiiy klmpleksi; dengiz sathidan 300-500 m. baland bo’lgan tog` etaklaridagi adirlarni, daryo terrasalarini egallaydi. bu yerlarning eng asosiy o’simliklari qorabosh, qo’nіirbosh, chuchmoma, lola, ayiqtovon, lolaqizіaldoq va boshqalardir. 2. tog`-chalacho’l tabiiy kompleksi; 500-15000 m. balandlikkacha. bu mintaqada efemerlardan buіdoyiq ko’p o’sadi. cho’l tipidagi o’tlar anchagina. erta bahorda qo’nіirbosh, gulsafsar, lola, yozda esa efemerlar qurib, qovjirab qoladi. o’simliklar kopetdoі, turkiston, zarafshon,hisor, talas tizmasida birmuncha ko’p uchraydi. 3. tog`-quruq dasht kompleksi; 1200-1500 m.dan 2200-3000 m.gacha balandda bo’lgan joylarni egallaydi. bunga kopetdoіdan torboіtoygacha bo’lgan bo’lgan barcha tog`lardagi tabiiy komplekslar kiradi. …

00 m.dan 2000 m.gacha bo’lgan yerlarda zarang, olma, yonіoq, archa, namatak ko’p o’sadi. turikston tog`larining 3000 m.gacha bo’lgan qismida archa keng tarqalgan. 5. subalp tipidagi o’tloqlar kompleksi. bu mintaqa tog`larning geografik yo’nalishi, yoіin miqdori va boshqa xususiyatlariga qarab har xil joylashgan. m.: orqa iee olatovida 1500-1600 m.dan,farg`ona tizmasida 2500-2700 m.dan, oloy vodiysidagi tog`larda esa 3100-3200 m.dan boshlanadi. mintaqaning asosiy o’simlik dunyosi o’tloqlar, yel-pixta o’rmonlari, archazorlardan iborat. subalp o’tloqlari yaylov sifatida katta ahamiyatga ega bo’lib, bu yerda asosan betaga, kavrak, qo’nіirbosh, mushukquyruq, yorongul kabi o’ziga xos o’simliklar uchraydi. subalp mintaqasining janubida archaning bir qancha turi mavjud. archaning asl vatani turkiston tog`laridir, u 800-3000 metr balandlikkacha o’sadi. 6. alp tipidagi kompleks. bu mintaqaga 3000-35000 m.dan qorli tog` tepalarigacha, ba'zan doimiy qor chegarasidan ham yuqori joylar kiradi. namgarchilik ko’p yerlar alp tipidagi o’tloqlar, yoіin oz yerlar esa tog` dashtlari bilan qoplangan. alp o’tloqlari o’simliklari subalp o’tloqlaridan bo’yining balandligi bilan ajralib turadi. mintaqada har …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyo hududining tuproqlari, o’simlik va hayvonot dunyosi"

1483989788_67379.doc markaziy osiyo hududining tuproqlari, o’simlik va hayvonot dunyosi reja: 1. markaziy osiyo tuproqlari. 2. markaziy osiyo o’simliklari. 3. markaziy osiyo o’lkasining hayvonot dunyosi. 1. markaziy osiyo tuproqlari. tuproq juda murakkab tabiiy hosiladir. bu geografik komponentning hosil bo’lishi tog` jinslari yuzasining yemirilishidan boshlanadi.harorat, namlik va tirik organizmlar ta'sirida yemirilgan tog` jinslarida o’simlik paydo bo’ladi. o’simliklar nobud bo’lar ekan, tuproqda organik modda qoldiradi. tuproq hosil bo’lishida iqlimning roli, reluyefning roli, mikroorganizmlarning roli, o’simliklarning roli, hayvonlarning roli, inson faoliyatining roli va shuningdek o’lka yoshi ham muhim ahamiyatga ega. tuproqlar mexanik tarkibiga ko’ra gilli tuproqlar, loyqa tuproqlar,...

Формат DOC, 64,0 КБ. Чтобы скачать "markaziy osiyo hududining tuproqlari, o’simlik va hayvonot dunyosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyo hududining tupro… DOC Бесплатная загрузка Telegram