urushdan keyin totalitarizm.

PPTX 13 pages 51.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.6 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint urushdan keyin sssrda totalitar tizimning kuchayishi. sovet xalqlariga juda katta kulfat olib kelgan ikkinchi jahon urushi yakunlandi. urushda 27 mln sovet fuqarolari halok bo‘ldi, 12,5 mln kishi nogiron bo‘lib qoldi, mamlakat juda katta iktisodiy zarar ko‘rdi. jumladan, 32 ming korxona, 65 ming km temir yo‘llar vayron qilindi, otlar soni 50% ga, cho‘chqalar 65%, yirik shoxli mollar 20% ga qisqardi. 1710 ta shahar va 70 ming qishloq vayron qilinishi oqibatida 25 mln kishi boshpanasiz qoldi. urush yetkazgan zarar 2 trln 600 mlrd rubl deb baholandi, bu sssrning 1940 yilgi yalpi milliy daromadidan 5,5 marta ko‘p edi. 1945-1948yillari sovet armiyasi soni 11,4 mln dan 2,9 mln kishiga, budjetda harbiy xarajatlar salmog‘i 43% dan 17,9% ga qisqartirildi. urushda qatnashgan 6,1 mln sovet askarlari va sssrga kaytarilgan 5,5 mln tinch aholi (repatriantlar) yevropada bo‘lib, u yerdagi hayotni o’z ko‘zi bilan ko‘rdilar, g‘arb sivilizatsiyasi yutuqlarini sssrdagi hayot bilan solishtirish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. urush …

2 / 13

evropani ta’sir zonasiga aylantirish borasida tinimsiz harakatlar olib bordi. 1945 yilga kelib sharqiy yevropa mamlakatlarining nafaqat tashqi, balki ichki siyosati ham sovetlar tomonidan qattiq nazorat qilinayotgan edi. xalqaro miqyosda sssrning roli keskin oshganligiga, u dunyoning qudratli davlatlaridan biriga aylanganiga qaramasdan, urush sovet xalqi uchun juda qimmatga tushdi. sssrning eng rivojlangan hududlari vayron qilindi. asosiy g‘alla yetishtiruvchi hududlar — ukraina, shimoliy kavkaz va volgabo‘yining katta qismi urush olovida qoldi. shunchalar ko‘p hudud vayron qilindiki, ularni tiklash bir necha o‘n yillarga cho‘zilishi mumkin edi. deyarli har bir sovet oilasi yaqin kishisidan ayrildi. urushdan keyingi vayrongarchilik, xo‘jalikni tiklash mashaqqatlari ustiga 1946 yilgi qurg‘oqchilik ham qo‘shilib, ahvolni yanada murakkablashtirdi. 1 mln kishi ochlikdan vafot etdi. ammo ocharchilik rasman tan olinmadi. stalin qishloq xo‘jaligiga asosan sanoat va shaharlarni tiklash uchun manba sifatida qaradi, dehqonlarning ayanchli ahvoliga e’tibor qaratmadi. kolxozchilar hanuz maxsus ruxsatsiz yashash joylarini tark eta olmasdi. natijada dehqon xo‘jaliklari va dehqonchilik an’analari yo‘q bo‘lib …

3 / 13

i rejimida davom ettirildi. millionlab kishilarning fidokorona mehnati va resurslarni bir maqsad sari yo‘naltirish tufayli 1948 yilga kelib sssrda sanoat ishlab chiqarishi urushdan oldingi darajasiga yetdi (taqqoslash uchun: angliyada — 1947 yilda, fransiyada — 1948 yilda, germaniya federativ respublikasida — 1950 yilda erishildi). 1947–1948 yillardagi nisbatan yaxshi hosil aholini oziq-ovqat bilan ta’minlashni biroz yaxshiladi. 1947 yilga kelib aholini oziq-ovqat va kundalik ehtiyoj mollari bilan ta’minlashning kartochka tizimi bekor qilindi va konfiskatsion pul islohoti o‘tkazildi. bu tadbirlar mamlakatning moliyaviy ahvolini barqarorlashtirishga xizmat qildi, ammo aholining ahvolini og‘irlashtirdi, chunki endi tijorat narxlarida sotilayotgan ko‘plab tovarlar ular uchun qimmatlik qilardi. natijada ko‘plab tovarlar sotilmasdan to‘planib qoldi va 1947–1950 yillar orasida ular narxi 5 marta pasaydi. narxlar pasayishining asl sababini bilmagan xalq orasida bu stalinning otalarcha g‘amxo‘rligi sifatida qabul qilindi. urushdan tinch ishlab chiqarishga o‘tish jarayonida mamlakat iqtisodiyotining keyingi rivojlanish yo‘llari, uning strukturasi va boshqarish tizimi to‘g‘risidagi masalalarni hal qilish lozim bo‘ldi. gap faqat …

4 / 13

ining yuqori darajasi, harbiy bo‘lmagan mahsulotlarning sifatsizligi kabi kuchsiz tomonlarini ham ochib tashladi. gap iqtisodiyotning harbiy sektori haddan ziyod kattarib ketgan, o‘ta markazlashgan va bozor munosabatlari to‘liq yo‘q qilingan urushdan oldingi modeliga qaytish lozimmi, degan savol ustida ketar edi. urushdan keyin partiya va xo‘jalik rahbarlari, iqtisodchilarning bir qismida iqtisodiyotni boshqarish tizimini qayta ko‘rib chiqish, korxonalarning tashabbusi va mustaqilligini bo‘g‘uvchi o‘ta markazlashgan yo‘lni susaytirishga intilish paydo bo‘ldi. ayrimlar bozor munosabatlarining ba’zi elementlariga, hatto xizmat ko‘rsatish va mayda ishlab chiqarish sohalarida xususiy sektorning mavjud bo‘lishiga rasman ruxsat berishni taklif qildi. bunday takliflar markaziy davlat organlariga oddiy fuqarolardan ham kelayotgan edi. iqtisodiyotni boshqarishda ma’muriyatchilik rejimini yumshatish tarafdorlari respublikalar rahbarlari orasida ham anchagina edi. bunday kayfiyatlar urush davrida shakllangan bo‘lib, urush barcha bo‘g‘inlardagi rahbarlarni tashabbuskorlikka, ma’lum ma’noda mustaqil qaror qabul qilishga o‘rgatdi. sssr davlat reja qo‘mitasi (gosplan) va uning boshlig‘i n.a. voznesenskiyga ham shu kayfiyat ta’sir ko‘rsatdi. gosplan tomonidan tayyorlangan 1945–1950 yillarga mo‘ljallangan mamlakat …

5 / 13

jadallashtirish sari yo‘l tutila boshlandi. juda katta siyosiy-ma’muriy bosim, yengil sanoat va qishloq xo‘jaligini talash hisobiga, shuningdek, mehnatkash ommaning tashabbusini mafkuraviy rag‘batlantirish tufayli 1946–1950 yillarda 6200 ta sanoat korxonalari tiklandi va qayta qurildi (taqqoslash uchun: 1928–1941 yillarda 9 ming korxona qurilgan edi). 1950 yili sanoat ishlab chiqarish hajmi rasmiy ma’lumotlarga qaraganda urushdan oldingi darajadan 73% ga oshib ketdi. jumladan, og‘ir sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish 2 barobarga oshgan bo‘lsa, yengil va oziq-ovqat sanoati mahsulotlari bor-yo‘g‘i 23% ga o‘sdi (o‘zbekistonda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishi 89% ga, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari esa 52% ga o‘sdi). ammo qishloq xo‘jaligi urushdan oldingi darajasiga yeta olmadi. qishloq xo‘jaligidagi ahvol aholini oziq-ovqat mahsulotlari va yengil sanoatni xomashyo bilan ta’minlashni qiyinlashtirdi. sovet ittifoqi aholisining oziq-ovqat ratsioni juda cheklanganiga qaramasdan, hukumat chet elga, ayniqsa, sotsializm qurishni boshlagan markaziy va janubi-sharqiy yevropa mamlakatlariga don va boshqa oziq-ovqat mahsulotlarini eksport qildi. budjetdan ajratilgan juda kam mablag‘lar yirik ijtimoiy loyihalarni amalga oshirish imkonini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urushdan keyin totalitarizm."

презентация powerpoint urushdan keyin sssrda totalitar tizimning kuchayishi. sovet xalqlariga juda katta kulfat olib kelgan ikkinchi jahon urushi yakunlandi. urushda 27 mln sovet fuqarolari halok bo‘ldi, 12,5 mln kishi nogiron bo‘lib qoldi, mamlakat juda katta iktisodiy zarar ko‘rdi. jumladan, 32 ming korxona, 65 ming km temir yo‘llar vayron qilindi, otlar soni 50% ga, cho‘chqalar 65%, yirik shoxli mollar 20% ga qisqardi. 1710 ta shahar va 70 ming qishloq vayron qilinishi oqibatida 25 mln kishi boshpanasiz qoldi. urush yetkazgan zarar 2 trln 600 mlrd rubl deb baholandi, bu sssrning 1940 yilgi yalpi milliy daromadidan 5,5 marta ko‘p edi. 1945-1948yillari sovet armiyasi soni 11,4 mln dan 2,9 mln kishiga, budjetda harbiy xarajatlar salmog‘i 43% dan 17,9% ga qisqartirildi. urushda qatnashgan 6...

This file contains 13 pages in PPTX format (51.6 KB). To download "urushdan keyin totalitarizm.", click the Telegram button on the left.

Tags: urushdan keyin totalitarizm. PPTX 13 pages Free download Telegram