dasturlashtillar

PPTX 38 pages 247.1 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 247.1 KB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

pythonda klasslar dasturlash tillari faniga kirish reja: dasturlash tillari va ularning klassifikasiyasi yuqori darjali dasturlash tillari. interpretatorlar va kompilyatorlar. dasturlash paradigmalari dasturlash tillarida ma’lumotlar turlari birinchi hisoblash mashinasi loyihasi charlz babbij tomonidan 1833 yilda buyuk britaniyada ishlab chiqilgan. loyiha muallifi augusta ada king (mashhur shoir lord bayronning yagona qizi) tomonidan qilingan, u "tsikl", "ishchi hujayra" kabi fundamental tushunchalarni kiritgan va shuning uchun dunyodagi birinchi dasturchi hisoblanadi; ada dasturlash tili uning nomi bilan atalgan. babbijning mashinasiga 17 ming funt sterling va 9 yil vaqt ketgan bo’lsa ham to'liq tugallanmagan. babbij duch kelgan asosiy muammo bu elementlar bazasining past darajasi: o'sha paytdagi sanoat sifatli va kerakli vaqtda qismlarni ishlab chiqarishga tayyor emas edi. shunga qaramay, uning izdoshi jorj shuts 1850-yillarda bir nechta ishlaydigan "farq mashinalari"ni qurdi. birinchi haqiqiy elektr hisoblash mashinasi 1938 yilda nemis tadqiqotchi muhandisi k. zuse tomonidan qurilgan. zuse ning ishiga o’xshash ishni mustaqil ravishda aqshda olimlar d. stibits va …

2 / 38

0-yillarning oxirida tsuzening yutuqlari amaliyotga tadbiq etilganida va boshqa olimlar ham udan foydlalana olganlarida, dasturlashning rivojlanishi qanchalik tezlashishi noma'lum, ammo amalda kompyuter texnologiyalarining rivojlanishi bilan dastlab mashina tili keng tarqaldi. mashina tilida dastur yozuvi nol va birlardan iborat edi. mashina tili odatda birinchi avlod dasturlash tili hisoblanadi (turli ishlab chiqaruvchilarning turli xil mashinalari turli xil kodlardan foydalangan, bu esa bir kompyuter uchun yozilgan dasturni boshqa kompyuterda ham ishlatish uchun dasturni qayta yozishni talab qilgan). “hello world!" dasturi x86 arxitekturali protsessori uchun quyidagicha ko’rinishda bo’lgan (o'n oltilik ko'rinishda): bb 11 01 b9 0d 00 b4 0e 8a 07 43 cd 10 e2 f9 cd 20 48 65 6c 6c 6f 2c 20 57 6f 72 6c 64 21 ko'p o'tmay, ushbu dasturlash usuli o’rnini ikkinchi avlod dasturlash tillari egalladi. ikkinchi avlod dasturlash tillarida ham dasturlar alohida kompyuterlar uchun alohida tuzligan, ammo ularda mnomokodlardan foydalanishga o’tilgani va mashina xotirasidagi manzillarga nomlarni moslashtirish …

3 / 38

small // модель памяти . data // инициализированные данные: msg db ’hello ,ђ world ’, 13, 10, ’$’ . code // исполняемый код: start : mov ax , @data // загрузка адреса сегмента в регистр ds mov ds , ax mov ax , 0900 h lea dx , msg int21h mov ax , 4 c00h int21h end start assambler buyruqlari shunchaki ikkilik kodlardagi qulayroq belgilangan ko'rsatmalardan iborat bo'lganligi uchun, qoida tariqasida mashina kodlaridagi dasturlar va assemblerdagi dasturlar o'rtasida bir-biriga mos keladigan muvofiqlikka erisha olishlari mumkin shu sababli ular bir-birlarini o’zaro almashtira oladilar. assemblerlarning asosiy afzalligi va asosiy kamchiligi ham mana shunda. bir tomondan, ikkilik kodlarda dasturlash kompilyator dasturi yozilgan paytdan boshlab keraksiz bo'lib qoldi. boshqa tomondan, agar ko'rsatmalar yoki registrlar o'zgartirilsa, assembler dasturi foydasiz bo'lib qoladi. kompyuter arxitekturasi tez-tez o'zgarib turishi va shu bilan birga turli xil arxitekturadagi kompyuterlarning o’zaro birgalikda ishlashiga zarurat bo’lganligi sababli, assemblerdagi dasturlarni doimo qayta yozilib …

4 / 38

standartini qo'llab-quvvatlaydigan zamonaviy kompilyatorlarda ishlaydi): programhello write(* ,*) ‘hello, world!’ end albatta, fortran dasturlash tilida yozilgan dasturni ikkilik kodga tarjima qilishni talab qilinadi, bunda assemblerdan farqli o'laroq, oddiy birma-bir translyatsiya qilish mumkin emas edi. shuning uchun assemblerda maxsus dastur — kompilyator yozilgan. shuning uchun bunday dastrlash tillari kompilyatsiya qilinadigan deb nomlanadi. kompyuter arxitekturasi o'zgarganda, har bir til uchun kompilyatorni qayta yozish kerak, chunki u assemblerda yozilgan. kompilyatsiya qilinadigan tillar: fortran (1958), algol (1960), c (1970) va uning avlodlari (c++, d, vala), paskal (1970) va uning avlodlari (delphi, freepascal/lazarus) zamonaviy dasturlashning asosidir. paskal dasturlash tilida “salom olam” dasturi: program hello; begin write(“hello, world”); end. c dasturlash tilidagi “salom olam!” dasturi: #include intmain() { printf ('hello, world'); return0; } vaqt o'tishi bilan kompyuterlarning ishlash tezligi shunchalik oshdiki, bu dastur kodini ikkilikka kodga kompilyatsiya qilmasdan, balki uni darhol satrma-satr bajarish imkonini berdi. ushbu usul dasturni interpretatsiya qilish deb ataladi, dastur kodini tarjima qiliuvchini …

5 / 38

sturlar protsessor bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa qila olmaydi va ishlash tezligi kompilyatorlarga qaraganda ancha past. ulardan dasturning ishlash tezligi juda muhim bo'lmagan hollarda foydalaniladi. shunday qilib, perl satrlarni qayta ishlash tili sifatida paydo bo'ldi, php veb sahifalar yaratish uchun mo’ljallangan dasturlash tilidir. kompilyatsiya qilinadigan va interpretatsiya qilinadigan tillar o’rtasida oraliq pozitsiyani egallovchi virtual mashinalar tillari ham mavjud, ularning eng keng tarqalgani java (java virtual machine machine code — virtual mashina kodiga kompilyatsiya qilinadigan til) va c# (common language runtime - virtual mashina kodiga kompilyatsiya qilinadigan til- barcha .net dasturlash tillari oilasining asosi). bu jarayonda kompilyatsiya ma'lum bir protsessorning ikkilik kodida emas, balki maxsus virtual mashinaning ikkilik kodida (ba'zan uni baytkod deb atashadi) sodir bo'ladi. bu bilan, ikkita muhim afzallikga erishiladi: birinchidan, siz har bir yangi protsessor uchun dasturni qayta kompilyatsiya qilmaysiz, ikkinchidan, kompilyator butun dasturni to'liq tahlil qilgan holda, bir qator optimallashtirishlarni amalga oshirishi mumkin va buning natijasida ishlash tezligi interpretatorlarga …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dasturlashtillar"

pythonda klasslar dasturlash tillari faniga kirish reja: dasturlash tillari va ularning klassifikasiyasi yuqori darjali dasturlash tillari. interpretatorlar va kompilyatorlar. dasturlash paradigmalari dasturlash tillarida ma’lumotlar turlari birinchi hisoblash mashinasi loyihasi charlz babbij tomonidan 1833 yilda buyuk britaniyada ishlab chiqilgan. loyiha muallifi augusta ada king (mashhur shoir lord bayronning yagona qizi) tomonidan qilingan, u "tsikl", "ishchi hujayra" kabi fundamental tushunchalarni kiritgan va shuning uchun dunyodagi birinchi dasturchi hisoblanadi; ada dasturlash tili uning nomi bilan atalgan. babbijning mashinasiga 17 ming funt sterling va 9 yil vaqt ketgan bo’lsa ham to'liq tugallanmagan. babbij duch kelgan asosiy muammo bu elementlar bazasining past darajasi: o'sha ...

This file contains 38 pages in PPTX format (247.1 KB). To download "dasturlashtillar", click the Telegram button on the left.

Tags: dasturlashtillar PPTX 38 pages Free download Telegram