qishloq joylari aholisining o’sish xususiyatlari hamda aholisining takror barpo bo’lishi

DOC 313.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404123455_50786.doc qishloq joylari aholisining o’sish xususiyatlari hamda aholisining takror barpo bo’lishi reja: 1. qishloq joylar demografiyasi va uning demografik vaziyati 2. qishloq aholisi va uning tabiiy ko’payishi ( tug’ilish va o’lim ko’rsatkichlari ) 3. qishloq aholisi migratsiyasi va tarkibi qishloq joylar o‘ziga xos hududiy ijtimoiy-iqtisodiy tizim bo‘lib, ular aholi va ishlab chiqarishni tashkil etish xususiyatlariga ko‘ra shahar joylardan farq qiladi. odatda, qishloq joylar ularning negizi bo‘lgan qishloq aholi punktlarining yoki, qisqacha aytganda, qishloqlarning bevosita ta’sir hududi, doimiy aholi yashovchi va qishloq xo‘jaligida foydalanadigan yerlardan tashkil topadi. demak, qishloq aholi istiqomat qiladigan manzil, qishloq joylar esa, shu manzil va uning atrofidan iborat. qishloq joylarda demografik vaziyat shahar joylarga qaraganda ancha barqaror, keskin o‘zgarmaydigan bo‘ladi. shaharlarda boshlangan yangi demografik jarayonlar, masalan, tug‘ilishning kamayishi, nikohga kiruvchilar yoshining pasayishi qishloqlarga birmuncha kechroq kirib keladi va nisbatan uzoqroq muddatda bu holat saqlanib qoladi. shu ma’noda shahar har qanday yangilikni tez qabul qiladi va tez o‘zidan …
2
xi uchun xos bo‘lgan xususiyatlardir. shu o‘rinda ta’kidlash mumkinki, hozirgi o‘zbekistonning milliy iqtisodiyoti, halqi, an’analari, ijtimoiy hayoti eng avvalo ko‘p sonli qishloqlarga va qishloq aholisiga bog‘liq. umuman olganda, respublika qishloq aholisi shahar aholisiga nisbatan sustroq ko‘payib borgan. quyidagi statistik raqamlar o‘zbekiston jami va qishloq aholisi to‘g‘risida tegishli ma’lumot beradi. -jadval o‘zbekiston respublikasi aholisi (ming kishi hisobida) yillar jami aholi shundan, qishloq aholisi 1939 6347 4877 1959 8119 5290 1970 11709 7477 1979 15391 9043 1989 19810 11769 2000 24488 15322 2008 27072 17374 2009 27533 13297 manba: o‘zr davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari. yuqorida keltirilgan ma’lumotlar turli davrlarda shahar va qishloq aholisining turlicha ko‘payib borganligini ko‘rsatadi. masalan, 1939-1959 yillarda jami aholi soni 127,9 foizga, shaharliklar 185,6 va qishloq aholisi 108,5 foizga o‘sgan. 1959-1970 yillarda bu raqamlar, mos holda, 145,3; 158,4 va 141,3 foizni tashkil qilgan. respublikamiz demografik tarixida aynan shu davr o‘zining yuqori ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi; bu davrda o‘rtacha yillik …
3
yillar o‘rtalaridan boshlab shaharlashuv jarayoni biroz susaygan va qishloq aholisi tez ortib borgan. natijada, qishloq aholisining ulushi shu davrdan boshlab eng so‘nggi yillargacha ko‘tarilib borgan. masalan, umumiy urbanizatsiya darajasi 1984 yilda o‘zining eng yuqori cho‘qqisi, ya’ni 42 foizga (qishloq aholisi ulushi 58 %) erishgan bo‘lsa, 2008 yilga kelib u 35,8 foizga tushib qolgan. keyingi 20 yilda aholi sonining o‘sishi yanada pasayishida davom etdi. bu jarayon qishloq joylarda ham kuzatiladi. quyidagi -jadvalda o‘zbekiston respublikasi va viloyatlarining mustaqillik yillarida aholi soni o‘sishidagi umumiy va hududiy xususiyatlar o‘z aksini topgan. jadvalda 1991-2008 yillar oralig‘idagi vaziyat alohida va 2009 yildagi holat alohida keltirilgan. buning sababi, 2009 yil o‘ziga xos “anomal”, ya’ni shaharchalar sonining bir yo‘lakay deyarli 1000 taga ko‘payganligidir. shu bois, u ajrim tahlil qilinmasa, butun 20 yildagi umumiy jarayon “buziladi” yoki real holat ko‘rsatilmaydi. qolaversa, bunday yondashuv statistika qoidalariga ham ziddir. shunday qilib, 1991-2008 yillar mobaynida respublika jami aholisi 131,4 foizga o‘sgan, qishloq …
4
q aholisi jami aholi qishloq aholisi jami aholi qishloq aholisi 2008 y. 2009 y. o‘zbekiston respublikasi 20607,7 12305,2 27072,2 17374,0 131,4 141,2 27533,4 13297,4 4612,0 -4076,6 35,8 51,7 shu jumladan: qoraqalpog‘iston respublikasi 1270,6 660,3 1595,4 820,9 125,6 124,3 1615,7 801,1 20,3 -19,8 48,5 50,4 viloyatlar: andijon 1789,0 1214,3 2451,2 1734,3 137,0 142,8 2499,9 1161,0 48,7 -573,3 29,2 53,5 buxoro 1195,1 785,6 1566,1 1109,3 131,0 141,2 1588,8 972,0 22,7 -137,3 29,2 38,8 jizzax 792,2 566,4 1079,5 758,3 136,3 133,9 1098,3 577,6 18,8 -180,7 29,7 47,4 navoiy 682,0 401,3 829,0 501,2 121,5 124,9 839,3 422,6 10,3 -78,6 39,5 49,6 namangan 1551,8 960,5 2174,3 1368,0 140,1 142,4 2217,2 783,1 42,9 -584,9 37,1 64,7 samarqand 2200,9 1526,7 3003,4 2248,4 136,5 147,3 3061,6 1915,8 58,2 -332,6 25,1 37,4 sirdaryo 559,1 365,2 693,0 477,2 123,9 130,7 703,4 412,7 10,4 -64,5 31,1 41,3 surxondaryo 1332,0 1077,5 1992,1 1610,8 149,6 149,5 2033,8 1277,6 41,7 -333,2 19,1 37,2 toshkent …
5
a kamaydi. jami 966 ta yangi tashkil etilgan shaharchalar (agroshaharlar) aholisi 4436,4 ming kishini tashkil qilganligini hisobga olinsa, bu raqam qishloq aholisining kamayganidan 359,8 ming kishiga ko‘p. viloyatlar darajasida qishloq aholisining eng katta miqdorda qisqarishi quyidagicha: farg‘ona viloyatida 899,1 ming kishi (196 ta yangi shaharcha, jami aholisi 938 ming kishi); namangan viloyatida 584,9 ming kishi (109 ta shaharcha, aholisi 613,1 ming kishi); andijon viloyatida 573,3 ming (78 ta shaharcha, 642,6 ming kishi) va h.k. shu bilan birga bu ko‘rsatkichlar qashqadaryo (yangi shaharchalar aholisi 482,2 ming kishi), surxondaryo (369,1 ming kishi) va samarqand (381,0 ming kishi) viloyatlarida ham ancha katta. ayni paytda qoraqalpog‘istonda tashkil etilgan 11 ta shaharchalar aholisi (32,3 ming kishi) uning shahar va qishloq aholisining nisbatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatmagan. jadvalda 2009, ya’ni urbanizatsiya nuqtai nazaridan “burilish” hisoblangan yilda ushbu jarayonning atigi bir yildagi o‘zgarishi o‘z ifodasini topgan. ko‘rinib turibdiki, urbanizatsiyaning umumiy demografik ko‘rsatkichi, ya’ni shahar aholisining jami aholi sonidagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq joylari aholisining o’sish xususiyatlari hamda aholisining takror barpo bo’lishi"

1404123455_50786.doc qishloq joylari aholisining o’sish xususiyatlari hamda aholisining takror barpo bo’lishi reja: 1. qishloq joylar demografiyasi va uning demografik vaziyati 2. qishloq aholisi va uning tabiiy ko’payishi ( tug’ilish va o’lim ko’rsatkichlari ) 3. qishloq aholisi migratsiyasi va tarkibi qishloq joylar o‘ziga xos hududiy ijtimoiy-iqtisodiy tizim bo‘lib, ular aholi va ishlab chiqarishni tashkil etish xususiyatlariga ko‘ra shahar joylardan farq qiladi. odatda, qishloq joylar ularning negizi bo‘lgan qishloq aholi punktlarining yoki, qisqacha aytganda, qishloqlarning bevosita ta’sir hududi, doimiy aholi yashovchi va qishloq xo‘jaligida foydalanadigan yerlardan tashkil topadi. demak, qishloq aholi istiqomat qiladigan manzil, qishloq joylar esa, shu manzil va uning atrofidan ibor...

DOC format, 313.0 KB. To download "qishloq joylari aholisining o’sish xususiyatlari hamda aholisining takror barpo bo’lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq joylari aholisining o’s… DOC Free download Telegram