yer shari aholisining joylashishi

DOC 37,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404125838_50902.doc yer shari aholisining joylashishi yer kurrasida aholi juda notekis joylashgan. butun aholining 70 % iga yaqini quruqlikning 7 % ida yashaydi. butun quruqlikning (149 mln km2) 15 % ida esa (22,4 mln km2) aholi doimiy yashamaydi. bunday joylarga: grenlandiya oroli (orolning janubiy sohillari bundan mustasno), kanada-arktika arxipelagining shimoli, sahroi kabir, rub-el-xoli, katta qum va viktoriya kabi qumli cho’l massivlarining ayrim qismlari, antarktida materigi va baland tog’larning yuqori qismlari kiradi. jahonda aholi soni eng kam bo’lgan mamlakatlar: vatikan 1000 kishi tuvalu 10 000 kishi nauru 11 000 kishi (2007 y). ma’lumki, kishilar avvalo hayot kechirishi uchun qulay bo’lgan (ayniqsa iqlimiy) va antropogen landshaftlarni bunyod etganlar. aholi joylashishiga qadim zamonlardan aholining qishloq xo’jaligi bilan bandligi kuchli ta’sir qo’rsatgan va ko’rsatadi. hozirda yer sharida dunyo aholisi zich tarqalgan 3 ta arealni ajratish mumkin: 1.janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo. bu yerlarda hozirgi vaqtda aholi zichligi 1km2 ga 200 kishidan ortadi. ayrim joylarda esa …

da yevropa aholisining “buyuk ko’chishi” natijasidava afrika negrlarining keltirilishi bilan aqsh ning jahon xo’jaligida 2-markaz sifatida paydo bo’lishi oqibatida paydo bo’lgan. bu arealda ham aholi zichligi 1km2 joyda 100 kishidan ortiq. ko’l boyida esa aholi zichligi 1km2 da 1500 kishiga etadi. jahonda aholi zichligi 1 km2 ga o’rtacha 49 kishi bo’lgani holatida (2007 y) bu ko’rsatkich monakoda 33104 kishi, xitoy makaosida 20346 kishi, singapurda 6785 kishi, xitoy gonkongida 6308 kishi, baxraynda 1098 kishi, bangladeshda 1035 kishini tashkil etadi. aksincha, aholi zichligi eng kam bo’lgan hududlar: g’arbiy sahroi kabir, gviana, mongoliyada 2 kishi, avstraliyada, islandiyada, mavritaniyada, botsvanada, namibiyada, kanadada, surinamda 3 kishi (2007 y). dunyo aholisining joylashishiga aholining transport va savdo yo’llariga yaqinroq joylashishi, ayniqsa dengiz boyida joylashishimuhim ta’sir ko’rsatadi. masalan6 dengiz va okeanlarning qirg’og’i boylab cho’zilgan eni 200 km gacha bo’lgan sohillarda dunyo aholisining yarmi yashaydi. orol va yarim orollarda joylashgan ayrim mamlakatlarda bu ko’rsatkich yanada yuqori. masalan: tabiiy sharoiti …

5. botsvana – 3 6. bangladesh – 1035 6. kanada – 3 7. maldiv resp – 1020 7. avstraliya – 3. shunday qilib, aholi joylashishiga tabiiy sharoitlar, iqtisodiy sharoitlar, aholining kelib o’rnashgn vaqti, xo’jalik tipi ( dehqonchilikdami, sanoatdami, chorvachilikdami?), tashqi va ichki migrasiyalarning intensivligi kabilar hal qiluvchi ta’sir ko’rsatadi. ayni paytda afrika aholisining joylashishiga tarixiy sharoit, ya’ni qul savdosi va mustamlakachilik tizimining ta’siri kuchli bo’lgan. har bir mamlakatning rivojlanishi uchun aholining muayyan soni va zichligi bo’lishi kerak. aholining soniga va joylashishiga aholining tabiiy ko’payishi bilan birga aholining “mexanik ko’payishi” ya’ni migrasiyalar ham katta ta’sir ko’rsatadi.migrasiyaning asosiy sababi iqtisodiy sabab bo’lib, undan tashqari: siyosiy, diniy, milliy (turklar bilan o’zbeklar), ekologik (orol boyi, rur havzasi) sabablari ham mavjud. ichki migrasiyalar – bir mamlakat doirasida aholining qayta taqsimlanishi bo’lib, unda umumiy aholi soniga ta’sir etmaydi. tashqi migrasiyalar – mamlakat va qit’alar aholisi soniga ta’sir etadi. immigrasiya – emmigrasiyadan ortiq bo’lganda mamlakat aholisi mexanik …

markazi bo’lib kelmoqda. yiliga aqsh ga 1 mln aholi immigrasiya qilmoqda. xx asrning 2-yarmida tashqi migrasiyaning yangi shakli “oqillar (donolar) migrasiyasi” paydo bo’ldi. bunda: olimlar, vrachlar, injenerlar va boshqa malakali mutaxassislar ko’chib ketadi. “oqillar migrasiyasi” dastlab horijiy yevropadan aqsh ga bo’lgan bo’lsa, 1980-90 yillardagi ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatlar tufayli mdh davlatlaridan horijiy yevropa va aqsh ga bo’lishi kuzatilinmoqda. jahondagi chet el ishchi kuchlarining ( mehnatkashlar migrasiyasining) 40 % i shimoliy amerikaga, 25 % i yevropaga, 20 % i osiyoga, 15 % i boshqa regionlarga to’g’ri keladi. iqtisodiy faol aholining katarda 92 % ini, baa da 89 % ini, quvaytda 86 % ini, omanda 70 % ini, saudiya arabistonida 60 % ini, liviyada 50 % ini “gastarbeytarlar” tashkil etadi (2005 y). ichki migrasiyaga aholi qishloq joylaridan shaharlarga ko’chishi ham kiradi. xx asrning oxirlariga kelib bu migrasiya ko’lami shu qadar kattalashdiki, buni “xx-asrda aholining buyuk ko’chishi” deb atalindi. yangi yerlarning o’zlashtirilish ham migratsiya bilan …

ko’proq shaharlarga xos bo’lib o’zgarib borishidir. urbanizasiya sosial-iqtisodiy taraqqiyotning eng muhim tarkibiy qismidir. hozirda urbanizatsiya 3 ta umumiy hususiyatga ega: 1. shahar aholisi sonining rivojlanayotgan mamlakatlarda tez o’sishi. masalan: xx asrning boshida dunyo aholisining 14 % ga yaqini shaharlarda yashagan bo’lsa, 1990 yillari 45 % dan ortig’i, xxi – asr boshida esa 49 % i shaharlarda yashagan. o’rta hisobda shahar aholisi 50 mln kishiga ko’paymoqda. (2 ta o’zbekiston aholisi demakdir). 2. aholi va xo’jalikning asosan yirik shaharlarda to’planishi. bunga asosan ishlab chiqarishning ilm-fan ta’lim bilan aloqasining murakkablashib borayotganligi sabab bo’lmoqda. dastlabki millioner shaharlar yuliy sezar davrida paydo bo’lgan (rim) bo’lsa, xx asr boshida ularning soni 10 taga, 1980 yillari 200 tadan ortdi. millioner shaharlar soni xx asr oxirida 400 taga etishi kuzatilinmoqda. hozirda millioner shaharlar soni rossiyada 13 ta, markaziy osiyoda 2 ta. aholi soni 5 mln dan ortiq bo’lgan shaharlar soni hozirda 30 ta, aholisi soni 20 mln dan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yer shari aholisining joylashishi"

1404125838_50902.doc yer shari aholisining joylashishi yer kurrasida aholi juda notekis joylashgan. butun aholining 70 % iga yaqini quruqlikning 7 % ida yashaydi. butun quruqlikning (149 mln km2) 15 % ida esa (22,4 mln km2) aholi doimiy yashamaydi. bunday joylarga: grenlandiya oroli (orolning janubiy sohillari bundan mustasno), kanada-arktika arxipelagining shimoli, sahroi kabir, rub-el-xoli, katta qum va viktoriya kabi qumli cho’l massivlarining ayrim qismlari, antarktida materigi va baland tog’larning yuqori qismlari kiradi. jahonda aholi soni eng kam bo’lgan mamlakatlar: vatikan 1000 kishi tuvalu 10 000 kishi nauru 11 000 kishi (2007 y). ma’lumki, kishilar avvalo hayot kechirishi uchun qulay bo’lgan (ayniqsa iqlimiy) va antropogen landshaftlarni bunyod etganlar. aholi joylashishiga qadi...

Формат DOC, 37,0 КБ. Чтобы скачать "yer shari aholisining joylashishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yer shari aholisining joylashis… DOC Бесплатная загрузка Telegram