suv omborlari

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404123770_50808.doc suv omborlari reja: 1 suv omborlari haqida umumiy ma‘lumotlar 2 suv omborlari geografiyasi 3 suv omborlari turlari 4 suv omborlarining asosiy ko’rsatkichlari.5 suv omborlari tasnifi 1.suv omborlari xaqida umumiy ma‘lumotlar. ma‘lumki, daryolardagi suv miqdori yil davomida mavsumidan, mavsumga va u yildan bu yilga o’zgarib turadi. yer yuzidagi, ayniqsa, o’rta osiyo kabi arid iqlimli xududlardagi ba‘zi bir daryo va soylarning suv miqdori yil davomida shu qadar notekis va noqulay taqsimlanganki, oqibatda milliard – milliard metr kub suv xalq xujaligiga hech qanday foyda keltirmasdan behuda oqib ketadi. ayrim paytlarda, masalan toshqin va tulinsuv davrlarida tulib – toshib oqib, katta zarar keltiradi. o’lkamiz sharoitida, qishloq xujaligida suvga bo’lgan talab ortgan mavsumlarda esa bunday daryo va soylarda suv keskin kamayib ketadi, ayrim hollarda butunlay qurib qoladi. mana shunday sharoitda daryo va soylar suvidan tula va samarali foydalanish hamda toshqinlarni oldini olish maqsadida ularning oqim rejimini boshkarib turish zarur. bu muammoni daryolarda sun‘iy ko’llar …

a xududida joylashgan bratsk (angara daryosi), krasnoyarsk (yenisey daryosi), kuybishev (volga), buxtarma (irtish) kabi suv omborlari nafakat mazkur mamlakat xududida balki butun yevrosiy materigida ham eng yirik suv omborlari xisoblanadi. tarixiy ma‘lumotlarga ko’ra orta osiyo davlatlari xududida kichik suv omborlari – hovuzlar eski eraning oxiri va yangi eraning boshlaridayoq qurilgan. ularni qurishdan maqsad kichik soylar suvini tuplab so’ng undan sug’orish ishlarida foydalanish bulgan. x-x11 asrlarga kelib ancha yirik suv omborlari qurilgan. ulardan biri x asrda barpo etilgan xonbandi suv omboridir. bu suv ombori pasttog’ darasining (jizzax viloyati, forish tumani) eng tor joyida qurilgan bulib, tug’onning balandligi 15 m dan ortiq bo’lgan hamda 1,5 mln. m3 dan kuproq suvni sig’dira olgan. o’rta asrlarda (xvi asr) qurilgan yirik suv omborlaridan biri samarqand viloyati okchob qishlog’i yaqinida barpo etilgan abdullaxonbandi suv omboridir. olimlar tomonidan tuplangan arxeologik ma‘lumotlar shu narsadan darak beradiki har ikki suv omborlarining tug’oni aniq hisob-kitob boyicha, oldindan tayyorlangan maxsus loyihalar …

3 50,0 andijon qoradaryo 1750 60,0 29,1 tolimarjon amudaryo 2530 77,4 19,8 tudako’l zarafshon 875 225,0 3,8 kattaqo’rgon zarafshon 845 83,6 10,1 janubiy surxon surxondaryo 800 65,0 12,3 ularning ko’pchiligidan bir yula qishlok xujaligi, sanoat, baliqchilik va energetika maqsadlarida foydalanish mumkin. ana shunday suv omborlariga sirdaryodagi chordara, qayroqqum, chirchiq daryosidagi chorbog’ kabilar misol buladi. ayni paytda norin daryosida tuxtagul, qoradaryoda andijon, vaxsh daryosida norak kabi yirik suv omborlari qurib bitkazildi. bu suv omborlari tug’onlarida suv elektr stantsiyalari (ges) qurilib, ular xozirgi kunda juda katta elektr energeyasi manbai bo’lib xizmat qilmoqda. o’zbekistonda 20 asrning birinchi yarmida zarafshon vodiysida – kattaqurg’on, kosonsoy daryosida – kosonsoy va sirdaryoda-farxod suv ombrlari qurilgan edi. ma‘lumki, 1950 yillarda respublikamizda sug’orma dehkonchilik misli ko’rilmagan darajada rivojlana bordi, minglab gektar bo’z va quriq yerlar o’zlashtirildi. bir vaqtning o’zida chirchiq, angren, bekobod, olmaliq, navoiy shaharlari kabi yirik – yirik sanoat markazlari bunyodga keldi. natijada suvga ehtiyoj ortib ketdi. shu …

7,5 norak vaxsh 10500 98,0 107,0 tuyamuyin amudaryo 7300 790,0 9,2 chordara sirdaryo 5700 900,0 7,9 qayroqqum sirdaryo 4200 513,0 8,2 chorbog’ chirchiq 2000 40,3 50,0 andijon qoradaryo 1750 60,0 29,1 tolimarjon amudaryo 2530 77,4 19,8 tudako’l zarafshon 875 225,0 3,8 kattaqo’rg’on zarafshon 845 83,6 10,1 janubiy surxon surxondaryo 800 65,0 12,3 izox: suv omborlarining boshqa o’lcham ko’rsatkichlari maxsus adabiyotlarda keltirilgan. 3. suv omborlarining turlari. suvni tuplab, undan kelgusida foydalanishga imkon beradigan inshot suv ombori buladi. suv omborlari umumiy ko’rinishi, suvni to’plash shart-sharoitlari, to’gnning qurilishi usullari buyicha xilma-xildir. ana shu belgilari buyicha ularni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: · yopiq suv omborlari; · ochiq suv omborlari. yopiq suv omborlariga suv saqlanadigan katta-kichik idishlar, rezervuarlar kiradi. bunday suv omborlari temirdan, temir – betondan, tosh va boshqa materiallardan quriladi. ular oqimni kunlar, xafta, oy ba‘zan mavsumlar buyicha boshqarishga muljallanadi. o’lkamizda juda qadimdan mavjud bulgan sardoblarni ham ana shunday suv omborlari tiriga kiritish mumkin. …

olish maqsadlarida quriladi; b) suvni to’plash va daryo oqimini boshkarish maqsadida qurilgan tug’onlar. xozirgi kunda yagona maqsadda tug’on qurish kam uchraydi. ko’pchilik tug’onlar majmuali – kompleks maqsadlarni ko’zlab quriladi. 4. suv omborlarining asosiy ko’rsatkichlari. suv omborlarining ko’rsatkichlari (parametlari) ikki yunalishda belgilanadi: · suv omborining o’lchamlarini xarakterlaydigan parametrlar: · suv omboridan foydalanish rejimini aniqlaydigan parametrlar: birinchi turdagi, ya‘ni suv omborlarining o’lchamlarini xarakterlaydigan parametrlar quyidagilardan iborat: a) me‘yoriy dimlanish sathi (mds); b) foydasiz xajm satxi (fhs); v) ishchi suv sathi (iss). me‘yoriy dimlanish sathi (mds) shunday sathki, suv ombori shu sathgacha tuldirilganda to’g’on unda tuplangan suvni uzoq vaqt ziyonsiz ushlab tura oladi. mds ning takrorlanishi va davomliligi daryoning oqim rejimiga va uning boshqarilish darajasiga bog’lik. daryo oqimini mavsumiy boshqarishda mds ga har yili ko’p yillik boshqarishda esa faqat suv ko’p bo’lgan yili erishiladi. foydasiz hajm sathi (fhs)- suv omborida tuplangan suvning shu sathda yuqorida joylashgan qismildan foydalaniladi. fhs ning takrorlanishi ham daryoning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suv omborlari"

1404123770_50808.doc suv omborlari reja: 1 suv omborlari haqida umumiy ma‘lumotlar 2 suv omborlari geografiyasi 3 suv omborlari turlari 4 suv omborlarining asosiy ko’rsatkichlari.5 suv omborlari tasnifi 1.suv omborlari xaqida umumiy ma‘lumotlar. ma‘lumki, daryolardagi suv miqdori yil davomida mavsumidan, mavsumga va u yildan bu yilga o’zgarib turadi. yer yuzidagi, ayniqsa, o’rta osiyo kabi arid iqlimli xududlardagi ba‘zi bir daryo va soylarning suv miqdori yil davomida shu qadar notekis va noqulay taqsimlanganki, oqibatda milliard – milliard metr kub suv xalq xujaligiga hech qanday foyda keltirmasdan behuda oqib ketadi. ayrim paytlarda, masalan toshqin va tulinsuv davrlarida tulib – toshib oqib, katta zarar keltiradi. o’lkamiz sharoitida, qishloq xujaligida suvga bo’lgan talab ortgan mavsu...

DOC format, 76.0 KB. To download "suv omborlari", click the Telegram button on the left.

Tags: suv omborlari DOC Free download Telegram