aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholi manzilgohlari

DOC 72.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1351236444_22707.doc aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholi manzilgohlari reja: 1. zichlik to`g`risida tushuncha. 2. aholining xududiy joylashuviga tasir etuvchi omillar. 3. dunyo aholisining hududiy joylashuvi. 4. o`zbekiston aholisining hududiy joylashuvi va zichligi. 5. ahloi geografiyasi fanining muhim kotegoriyasi. 6. shahar va qishloq tushunchalari. 7. pokshishevskmyo “formalari”. 8. aholi manzilgohlarini shaharlarga aylanishi. aholining hududiy joylanishi – yer yuzining kishilar tomonidan o`zlashtirilishi bilan bog`liq bo`lgan juda uzoq tarixiy jarayonning natijasidir. yer sharinig turli qisimlarida, turli mamlakatlarda aholining hududiy joylashishi va zichligi tarixiy, ijtimoiy – iqtisodiy va tabiyi omillar ta`sirida vujudga keladi. bu asosiy omillar dunyoning turli qisimlarida ham hududiy va xech vaqt nuqtai nazardan bir xil emasligi va xech qachon bunday bo`lmasligi o`z – o`zidan ma`lum. shuning uchun ham turli kontinentlarda, uning zichligida katta farqlar mavjud. odatda aholining hududiy joylashuvini har bir kvadrat kilometrga to`g`ri keladigan aholi soni bilan ko`rsatiladi. yer sharida aholining o`rtacha zichligi har kv …

iga etadi. o`zbekistonning ayrim qishloq xo`jalik rayonlarida ham aholi zich (moldaviya, g`arbiy ukraina va o`zbekistonning yirik qishloq xo`jalik rayonlarida zichlik 300 – 400 kishiga etadi) professor yo. g. saushkin obikor dehqonchlik, tronik dehqonilgi va ayniqsa sholikorlik rivojlangan rayonlarda aholining juda zich yashashligi xaqida ko`plab misolllar keltirib hulosa chqargan: 1. keyinroq o`zlashtirilgan va yangidan sug`orila boshlangan yerlardagiga nisbatan qadimdan sug`orib kelinayotgan yerlarda aholi doimo zichroq bo`ladi: 2. sug`oriladigan hududlar orasida sholi ekiladigan rayonlarda aholi ayniqsa zich bo`ladi. boshqa g`alla ekinlari va texnika ekinlari ekiladigan rayonlarda zichlik sholikorlik rayonlaridagiga nisbatan past bo`ladi. agar dunyo aholisinig joylashuvi va zichligi kartasiga nazar tashlasak aholi eng ko`p va zich yashaydigan areallarni ajratish qiyin emas. birinchi navbatda eng yirik to`rtta ana shunday areal yaqqol ko`zga tashlanadi. 1) eng yirik birinchi areal o`z ichiga xindiston yarimorolini, janubiy – sharqiy osiyoni, xitoyning sharqiy qisimini, koreya yarim orolini va yaponiyani oladi. bu arealning ko`pchilik qismida (masalan, gang daryosi vodiysi, …

rdan ham bir nechta xarakterlisini ajratsa bo`ladi. jumladan, artika atrofidagi rayonlar kam o`zlashtirilgan eng yirik arealdir. bu arealga grendlandiya, shimoliy amerika materigining qisimlari, kanada, artika arxepelagi, rossiya hududida sibir va uzoq sharqning shimoliy qisimlarini kiritish mumkin. bu hududda aholi kamligi asosan artika va subartika iqlimining sovuqlilgi oqibatidir. aholi kam yashaydigan ikkinchi yirik areal sahroi kabr, uchinchisi avstraliya cho`llari, to`rtinchisi gobi, taklamakan cho`llari, tibet yassi tog`ligi va uni janubdan o`rab turgan qudratli tog`lari, beshinchsi janubiy amerika materiginig ichki qisimlaridagi ayrim hududlar amazoniya, braziliya yassi tog`ligining g`arbiy qismi va boshqalardir. shuningdek kam o`zlashtirilgan areallarni arabiston yarimorolida kalaharia cho`lida va boshqa joylarda ham ko`rish mumkin. yer sharidagi aholining hududiy joylashishi va zichligida bir qancha katta farqlar bo`lib ular uzoq tarixiy davirda va hilma – hil omillar ta`sirida vujudga kelgan. bulardan eng asosiylari tarixiy, ijtimoiy – iqtisodiy, tabiiy va boshqa omillardir. o`bekiston hududining tabiiy sharoiti ijtimoiy – iqtisodiy rivojlanishi imkoniyatlarining turli tumanligi aholi joylashuviga …

ay, balki moddiy va ma`naviy boyliklari ishlab chiqariladigan va iste`mol etiladigan butun ijtimoiy hayotning asosiy markazlari hisoblanadi. aholi punktlarini geografik jihatdan o`rganishda va xarakterlashda har bir aholi manzilgohlarida yashaydigan aholining sonini bilish muhim ahamiyatga ega. chunki aholi manzilgohlari, birinchi navbatda, aholining soniga qarab (bir necha kishi yashaydigan mayday qishloqlarda tortib, to bir necha million kishilik aholi bo`lgan eng yirik shaharlargacha) klassifikatsiyaga ajratiladi. aholi manzilgohlarini geografik jihatdan o`rganishda unda yashaydigan aholining umumiy soniga emas, balki uning tartibini, xalq xo`jaligi tarmoqlari bo`yicha taqsimlanishini, shuningdek har bir aholi manzilgohining bajaradigan funktsiyasini, mamlakat iqtisodiy va madaniy hayotida tutgan o`rni va ahamiyati, uning boshqa aholi manzilgohlari bilan aloqasi, tabiiy geografik o`rnini analiz qilish muhimdir. shunday qilib, aholi punktlari aholi yashaydigan joy sifatidagina qiziqtirmasdan, balki ishlab chqarish, markazlari, xo`jalik markazlari, madaniy – siyosiy markazlar, iqtisodiy aloqalarning asosiy tugunlari sifatida ham qiziqtiradi. aholi manzilgohlari birinchi navbatda 2 ta katta tipga ajraladi. 1. shaharlar 2. qishloqlar. shahar va …

umidan quldorlik tuzimiga o`tish davrida vujudga kela boshladi. aholi manzilgohlari turli mamlakatlar hududida, ularning ayrim rayonlari bo`yicha taqsimlanishi va to`planishi asosan o`sha mamlakatning xo`jalik geografiyasi bilan belgilanadi. xo`jalikning hududiy joylashuvi, uning o`ziga xos xususiyatlari har bir rayon uchun aholi manzilgohlari muayyan formalarini vujudga keltiradi. professor v.v.pokshishevskiy aholi manzilzgohlarini qo`yidagi 6 ta formasini dunyo bo`yicha keng tarqalgan formalar deb hisoblaydi. 1. qishloq aholi manzilgohlari yoyilgan (tarqoq) formasi. bunda odatda qishloq xo`jaliigi bilan shug`ullanuvchi aholi o`z hovlisi mehnat qilib yashaydi. qishloq aholisining tarqoq formasida, odatda, bir yoki bir necha ommadan iborat bo`gan aholi manzilgohlari yashashga hozirgi paytda aqsh ning ayrim rayonlarida keng tarqalgan formalari misol bo`la oladi. 2. qishloqlar. bu formalar qishloq aholisi guruh – guruh bo`lib yashaydi. ammo bu formada ham qishloqlar qishloq xo`jaligida foydalaniladigan yerlar bo`ylab tarqoq joylashgan bo`ladi. bu forma dunyoning deyarli barcha qisimlarida tarqalgan bo`ib, qishloq aholisining asosiy yashah formasidir. qishloqlarning katta kichikligi ekin ekiladigan massivlarning katta kichikligiga, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholi manzilgohlari"

1351236444_22707.doc aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholi manzilgohlari reja: 1. zichlik to`g`risida tushuncha. 2. aholining xududiy joylashuviga tasir etuvchi omillar. 3. dunyo aholisining hududiy joylashuvi. 4. o`zbekiston aholisining hududiy joylashuvi va zichligi. 5. ahloi geografiyasi fanining muhim kotegoriyasi. 6. shahar va qishloq tushunchalari. 7. pokshishevskmyo “formalari”. 8. aholi manzilgohlarini shaharlarga aylanishi. aholining hududiy joylanishi – yer yuzining kishilar tomonidan o`zlashtirilishi bilan bog`liq bo`lgan juda uzoq tarixiy jarayonning natijasidir. yer sharinig turli qisimlarida, turli mamlakatlarda aholining hududiy joylashishi va zichligi tarixiy, ijtimoiy – iqtisodiy va tabiyi omillar ta`sirida vujudga ke...

DOC format, 72.5 KB. To download "aholining hududiy taqsimlanishi va zichligi aholi manzilgohlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aholining hududiy taqsimlanishi… DOC Free download Telegram