dunyoning global muammolari

DOC 51.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404114944_50550.doc 3 2 dunyoning global muammolari reja: 1. global muammolar tushunchasi. 2. tinchlik va qurolsizlanish, yangi jahon urushining oldini olish muammolari. 3. ekologik muammosi. 4. demografik muammosi. 5. energetika va xom-ashyo muammolari. 6. oziq-ovqat muammosi. 7. dunyo okeanidan foydalanish muammosi. 1. kosmosni tinch maqsadda o'zlashtirish. global muammolar tushunchasi. xx asrning oxirgi o'n yilliklari dunyo xalqlari oldiga ko'plab o'tkir va murakkab muammolarni ko'ndalang qilib qo'ydiki, ular global muammolar nomini oldi. global muammolar deb, shunday muammolarga aytiladiki, ular ko'lami jihatdan butun dunyo, butun insoniyatni qamrab olib, uning hozirgi va kelajagi uchun havf tug'diradi. hamda o'zlarining yechimi uchun barcha davlat va xalqlar kuchlarining birlashuvi, birgalikda jipslashib harakat qilishini talab etadi. tinchlik va qurolsizlanish, yangi jahon urushining oldini olish muammolari. barcha tarixiy davrlar va bosqichlarda urushlar jamiyat rivojida o'z muxrini (asoratini) qoldiradi. biroq ilgari qachon butun-butun mamlakatlar va hatto materiklarning yo'q bo'lib ketish real «imkoniyati» bo'lmagan. bunday «imkoniyat», ya'ni global havf asrning ikkinchi yarmida …

r ijtimoiy, estetik va boshqa xil zararlarni hisobga olmaganda yiliga ko'plab millon dollarni tashkil etadi. buning ustiga dunyo miqiyosidagi ekologik xavf vujudga keldi; bu xavf yer yuzi iqlimining nazorat qilib bo'lmaydigan o'zgarishlari va stratosferadagi ozon qatlamining yemirilishidir. hozirgi vaqtda bu muammoni yechish uchun tobora ko'p davlatlar o'z kuch va imkoniyatlarini birlashtirmoqdalar. xavfning oldini olish bilan birga to'satdan favqulodda ro'y beradigan xavflarni bartaraf qilish bo'yicha ham yordam uyushtiriladi. bularning barchasi 70-yillar bmt tomonidan olg'a surilgan «yer faqat bitta-tanhodir» shiorini bajarish demakdir. demografiya muammosi-«asr muammolari»dan biri. bu muammoning o'zaro ziddiyatli ikki jihati bor. birinchidan, mavjud demografik krizis tashvishga solmasligi mumkin emas. chunki u hozirning o'zida bir qator mamlakatlarda aholi ko'payishi muvozanatining buzilishiga, uning tez qarib qolishi va sonining kamayib ketishiga olib keladi. demograf (aholishunos)lar bu jarayonni depopulyasiya deb ataydilar. ikkinchidan, osiyo, afrika va lotin amerikasining ko'pchilik mamlakatlarida aholining hamon tez o'sishi tashvish tug'dirmoqda. buning ustiga aholi tarkibida yoshlarning ulushining juda katta ekanligi …

muammolaridir. insoniyatni resurslar bilan ta'minlash muammosi birmuncha keskinlashgan vaqtlar ilgari ham bo'lgan. biroq bu muammo odatda tabiiy resurslari yetishmaydigan ayrim rayon va mamlakatlarga tegishli bo'lardi. u dunyo miqiyosida aftidan 70-yillarda birinchi marta namoyon bo'ldi va uning bir qancha sabablari bor edi. ulardan biri-neft, tabiiy gaz va boshqa xil yoqilg'i hamda xom-ashyo turlari aniqlangan zahiralarning kamligi, tog'-kon ishlari sharoitning yomonlashuvi, qazib olish rayonlari bilan iste'mol rayonlari o'rtasidagi hududiy uzunlikning ortishi, kon qazish ishlarining tabiiy sharoiti nihoyatda og'ir bo'lgan yangi rayonlarga siljishi va shu kabilardir. binobarin bizning davrimizda mineral resurslardan foydalanish va ularni qayta ishlab chiqarishi ilgarigidan ancha rasional (oqilona) olib borilishi shart. oziq-ovqat muammosi. insonning normal hayoti va faoliyati uchun zaruriy oziq-ovqat miqdori uning jinsi, yoshi, vazni, bo'yi, qiladigan mehnatining harakteri va sharoiti, turmushi, hududining iqlimiy hususiyatlariga bog'liq. olimlarning hisoblashicha, iste'mol qilinadigan taomning kaloriyalik medisina normasi sutkasiga 2300-2600 kkal va 70-700g oqsildan kam bo'lmasligi kerak. biroq bmt ma'lumotlariga ko'ra insoniyatning qismi …

oydalanish, mexanizasiya, kimyolashtirish, shuningdek meliorasiyani yanada rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. olimlarning hisob-kitoblariga ko'ra, butun yer shari aholisini oziq-ovqat bilan ta'minlash uchun qishloq xo'jaligi ishlab chiqarish hajmini xx asrning oxirgi choragida-2 baravar, xxi asr o'rtalariga borib esa-5 baravar ko'paytirish lozim. binobarin, intensiv yo'l- insoniyat oziq-ovqat muammosini yechishning bosh yo'lidir. dunyo okeanidan foydalanish muammosi. yer yuzining 71%ini egallovchi dunyo okeani mamlakatlar va xalqlarning aloqasida muhim rol o'ynab kelgan. fan-texnika taraqqiyoti jadallashgan sari dunyo okeanini har tomonlama tadqiq etish va o'zlashtirish butunlay boshqacha ko'lam kashf etdi. birinchidan, global energetika va xom-ashyo muammolarining o'tkirlashuvi dengiz tog'-kon hamda kimyo sanoatlari va dengiz energetikasining paydo bo'lishiga olib keldi. ikkinchidan, global (dunyoviy) ko'lamdan oziq-ovqat muammolarining o'tkirlashuvi okeanning biologik resurslariga bo'lgan qiziqishni oshirdi. vaholangki, hozircha dunyo okeani insoniyatning oziq-ovqatga bo'lgan ehtiyojining atiga 2%ni ta'minlaydi, xolos. biroq okeandan hayvon oqsilining 12-15%ini ajratib olinmoqda. albatta baliq ovlash va dengiz mahsulotlarni olishni tobora ko'paytira borish lozim. uchinchidan, xalqaro geografik mehnat taqsimotining …

igidan iboratdir. xuddi mana shuning uchun ham 1982 yil qabul qilingan bmtning dengiz huquqiga doir konvensiyasi (bitimi) juda katta ahamiyatga ega bo'lib, u «dengiz xartiyasi» nomini olgan. bu xujjat dengiz sohilidan 200 mil masofadagi iqtisodiy zonani belgilab beradi, bu zonada dengiz bo'yida joylashgan davlat biologik va mineral resurslardan foydalanishda mustaqil (suveren) huquqga ega. kosmosning tinch maqsadda o'zlashtirish. kosmos-dunyo miqiyosidagi muhit, insoniyatning umumiy mulki (boyligi) hisoblanadi. kosmik dasturlar ancha murakkablashgan hozirgi vaqtda bu dasturlarni bajarish ko'plab mamlakatlar va xalqlarning texnikaviy, iqtisodiy, aqliy imkoniyatlarini jipslashtirishni talab etadi. shu sababli kosmosni o'zlashtirish eng muhim xalqaro, global muammolardan biri bo'lib qoldi. harbiy dasturlardan voz kechishni ko'zda tutuvchi kosmosni tinch maqsadlarda o'zlashtirish dasturi, eng yangi fan va texnika, ishlab chiqarish hamda boshqaruv yutuqlaridan foydalanishga asoslanadi. rivojlanayotgan mamlakatlar qoloqligiga barham berish muammosi. hozirgi vaqtda ko'pchilik global muammolarning og'irlik markazi tabora rivojlanayotgan mamlakatlarga siljimoqda. ularning qoloqlik ko'lami nihoyatda kattadir. bu qoloqlikning asosiy ko'rinishi va ayni vaqtda sababi-kambag'allik, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "dunyoning global muammolari"

1404114944_50550.doc 3 2 dunyoning global muammolari reja: 1. global muammolar tushunchasi. 2. tinchlik va qurolsizlanish, yangi jahon urushining oldini olish muammolari. 3. ekologik muammosi. 4. demografik muammosi. 5. energetika va xom-ashyo muammolari. 6. oziq-ovqat muammosi. 7. dunyo okeanidan foydalanish muammosi. 1. kosmosni tinch maqsadda o'zlashtirish. global muammolar tushunchasi. xx asrning oxirgi o'n yilliklari dunyo xalqlari oldiga ko'plab o'tkir va murakkab muammolarni ko'ndalang qilib qo'ydiki, ular global muammolar nomini oldi. global muammolar deb, shunday muammolarga aytiladiki, ular ko'lami jihatdan butun dunyo, butun insoniyatni qamrab olib, uning hozirgi va kelajagi uchun havf tug'diradi. hamda o'zlarining yechimi uchun barcha davlat va xalqlar kuchlarining birlashuvi, ...

DOC format, 51.0 KB. To download "dunyoning global muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyoning global muammolari DOC Free download Telegram