raqobatbardoshlik

PPTX 21 pages 3.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

sifat va raqobatbardoshlikning o‘zaro bog‘liqligi sifat va raqobatbardoshlikning o‘zaro bog‘liqligi reja: raqobat va raqobatbardoshlik tushunchasi; raqobatbardoshlikning asosiy omillari; sifatni boshqarish asoslari. sifatni boshqarish funksiyalari; sifat menejmenti tizimi. (lotincha concurrere – to‘qnashuv; inglizcha competition, rivalry) – bozorda ishtirok etayotgan korxonalar o‘rtasidagi o‘z mahsulotlarini sotishning eng qulay imkoniyatlarini ta’minlash, xaridorlarning turli-tuman ehtiyojlarini qondirish maqsadidagi o‘zaro ta’sir, o‘zaro aloqa va kurash iqtisodiy jarayonidir. — mustaqil tovar ishlab chiqaruvchi (korxona)lar o‘rtasida tovarlarni qulay sharoitda i. ch. va yaxshi foyda keltiradigan narxda sotish, umuman iqtisodiyotda o‘z mavqeini mustahkamlash uchun kurash. p. ko‘p qirrali iqtisodiy hodisa bo‘lib, u bozorning barcha sub’ektlari o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni ifodalaydi. resurslarnn yetkazib beruvchilar o‘rtasidagi raqobat o‘zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital, yer, ishchi kuchi) yuqori shshrda sotish uchun amalga oshiriladi. ishlab chiqaruvchilar va resurelarni yetkazib beruvchilar o‘rtasidagi raqobat bozor munosabatlari rivojlangan, iqtisodiyot to‘liq erkinlashgan sharoitda yaqqol namoyon bo‘ladi. raqobat — 7-bob va 40-moddadan iborat. (o‘zbekiston respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2012-y., 1-son, 5-modda; 2013-y., …

2 / 21

adi. bozor iqtisodiyoti o‘zining yetuklik darajasi va rivojlanish xususiyatlaridan qat’iy nazar raqobatning mavjud bo‘lishini taqozo etadi. shu bilan birga, bozor iqtisodiyoti rivojlanib borishi bilan raqobatchilik munosabatlari ham takomillashib, o‘z shakllarini o‘zgartirib boradi. raqobat tushunchasi shu qadar serqirraki, uni qandaydir yagona umumiy ta’rif bilan qamrab olish mumkin emas. «raqobat» tushunchasini aniqlashtirishning ba’zi bir nuqtai nazarlariga to’xtalib o’tish maqsadga muvofiq hisoblanadi. raqobat tushunchasi turli izohli lug’at va ma’lumotnomalarda turlicha ta’riflanadi. raqobatning mohiyatini belgilab beruvchi asosiy jihatlar “raqobat va monopoliya dialektik birlikni tashkil etib, doimo bozorda bir-birlariga qarama-qarshi turadilar”, deb ifodalangan. bundan ko‘rinadiki, raqobatni nafaqat kurash, balki o‘zaro ta’sir va aloqa jarayoni sifatida ham talqin etilgan. raqobat kurashi va uni harakatlantiruvchi kuchlar, monopoliyaga qarshi boshqaruv mexanizmlari haqida dastlabki to‘laqonli nazariy qoidalar faqat xviii asrning o‘rtalariga kelib paydo bo‘lgan. har bir bozor o‘zining xususiyatlariga ega bo‘lishiga qaramay, raqobatning mohiyati uning tabiati va intensivligini ochib berish va baholash imkonini beruvchi yagona konsepsiya orqali ifodalanishi mumkin. …

3 / 21

xil yondashuvga bo’lish mumkin. jumladan, xulq-atvor yondashuvi, strukturali yondashuv va funksional yondashuv. raqobatning xulq-atvor yondashuviga a.smitning qarashlarini kiritish mumkin. u raqobatni bozor sub’ektlari o’rtasida tovarlar xarid qilish va sotish borasida qulayroq sharoitlar uchun olib boriladigan, to‘g‘ri, halol, til biriktirishlarsiz kurash, musobaqa bilan bog’lagan. u raqobat kurashining asosiy usuli deb narx o’zgarishlarini bilgan. bunda u jamoa irodasi (ixtiyori) bilan boshqarilmaydigan, umumiy mo’ljallarga ega bo’lmagan bozorda qat’iy xulq-atvor qoidalariga amal qilishini qayd etgan. demak, raqobat – bozor qatnashchilari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi aynan o’sha «ko’rinmas qo’l»dir. f.perru raqobatni doimiy tahdidli harakat sifatida tushuntiradi. inson o’z manfaatini ko’zlab qimmatroq sotib, arzon xarid qilishga intiladi. shuning uchun raqobat bilan doimiy to’qnashishga to’g’ri keladi. strukturali yondashuvda asosiy e’tibor raqobatchilarning o’zaro kurashidan bozor strukturasi, unda hukmronlik qiluvchi shart-sharoitlar tahliliga ko’chib o’tadi. masalan, k.r. makkonnell va s.l.bryuning asarlarida aytib o’tilishicha, raqobat bozorda ko’p sonli mustaqil xaridor va sotuvchilar mavjudligi, xaridor va sotuvchilar uchun bozorga erkin kirish va undan chiqish …

4 / 21

b chiqish orqali yanada kengroq namoyon bo’ladi. hozirgi bozor iqtisodiyotida raqobatning quyidagi asosiy vazifalarini ajratib ko’rsatish mumkin: raqobatning vazifalari: tartibga solish vazifasi resurslarni joylashtirish vazifasi innovatsion vazifa moslashtirish vazifasi taqsimlash vazifasi nazorat qilish vazifasi raqobat kurashining mazmuni to‘g‘risida to‘laroq tushunchaga ega bo‘lish uchun uning asosiy shakllari va belgilarini ko‘rib chiqish zarur. o‘z miqyosiga ko‘ra raqobat ikki turga – tarmoq ichidagi va tarmoqlararo raqobatga bo’linadi. tarmoq ichidagi raqobat tovar ishlab chiqarish va sotishning qulayroq sharoitiga ega bo‘lish, qo‘shimcha foyda olish uchun bir tarmoq korxonalari o‘rtasida boradi. har bir tarmoqdagi mavjud korxonalarning texnika bilan ta’minlanish va mehnat unumdorligi darajalari turlicha bo’lganligi sababli, ushbu korxonalarda ishlab chiqarilgan tovarlarning individual (alohida) qiymati bir xil bo’lmaydi. raqobat kurashining ikki usuli farqlanadi: narx vositasidagi raqobat va narxsiz raqobat. narx vositasida raqobatlashuvda kurashning asosiy usuli bo’lib ishlab chiqaruvchilarning o’z tovarlari narxini boshqa ishlab chiqaruvchilarning shunday mahsulotlari narxiga nisbatan pasaytirishi hisoblanadi. uning asosiy va eng ko‘p qo‘llaniladigan ko‘rinishi …

5 / 21

larda tannarxidan ham past bo’lgan narxlarda sotadi. shu orqali ular ichki bozorda narxlarning barqarorligiga erishish mamlakatdagi ortiqcha mahsulotni yo’qotish, yangi bozorlarga kirib olish va unda o’zlarining iqtisodiy mavqeini mustahkamlashga harakat qiladi. ayrim hollarda narx yordamida raqobatlashishning belgilangan narxlardan chegirma qilish, asosiy xarid qilingan tovarlarga boshqa tovarlarini qo’shib berish, muayyan hollarda imtiyozli narxlarni belgilash kabi usullaridan ham foydalaniladi. hozirgi davrda bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda narx yordamida raqobat qilish o’z o’rniga ega emas, chunki ishlab chiqaruvchilardan birining o’z mahsuloti narxini pasaytirishi uning raqobatchilarining ham shunday harakat qilishiga olib keladi. natijada firmalarning bozordagi mavqei o’zgarmay, faqat tarmoq bo’yicha foyda hajmini kamaytiradi. narxsiz raqobat shu bilan tavsiflanadiki, bunda raqobat kurashining asosiy omili tovarlarning narxi emas, balki uning sifati, servis xizmat ko’rsatish, ishlab chiqaruvchi firmaning obro’-e’tibori hisoblanadi. raqobat strategiyasi va raqobat bosqichlari bozor iqtisodiyotining ilk belgilari paydo bo’lishi bilan unga xos raqobat ham yuzaga keladi. iqtisodiyot rivojiga mos holda raqobatchilik munosabatlari ham takomillashib boradi. bozor …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobatbardoshlik"

sifat va raqobatbardoshlikning o‘zaro bog‘liqligi sifat va raqobatbardoshlikning o‘zaro bog‘liqligi reja: raqobat va raqobatbardoshlik tushunchasi; raqobatbardoshlikning asosiy omillari; sifatni boshqarish asoslari. sifatni boshqarish funksiyalari; sifat menejmenti tizimi. (lotincha concurrere – to‘qnashuv; inglizcha competition, rivalry) – bozorda ishtirok etayotgan korxonalar o‘rtasidagi o‘z mahsulotlarini sotishning eng qulay imkoniyatlarini ta’minlash, xaridorlarning turli-tuman ehtiyojlarini qondirish maqsadidagi o‘zaro ta’sir, o‘zaro aloqa va kurash iqtisodiy jarayonidir. — mustaqil tovar ishlab chiqaruvchi (korxona)lar o‘rtasida tovarlarni qulay sharoitda i. ch. va yaxshi foyda keltiradigan narxda sotish, umuman iqtisodiyotda o‘z mavqeini mustahkamlash uchun kurash. p. ko‘p qirrali ...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "raqobatbardoshlik", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobatbardoshlik PPTX 21 pages Free download Telegram