abdulla qodiriy o'tgan kunlar 10 - sinf

PPT 3,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1643311067.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 16-mavzu: * 7.10.16 otabek yusufbek hoji o‘g‘li 1264 inchi hijriy, dalv oyining o‘n yettinchisi, qishki kunlarning biri, quyosh botgan, tevarakdan shom azoni eshitiladir... darbozasi sharqi-janubiyga qaratib qurilgan bu dongdor saroyni toshkand, samarqand va buxoro savdogarlari egallaganlar, saroydagi bir-ikki hujrani istisno qilish bilan boshqalari musorlar ila to‘a. saroy ahli kunduzgi ish-kuchlaridan bo‘shab hujralariga qayt ganlar, ko‘p hujralar kechlik osh pishirish ila mashg‘ul, shuning uchun kunduzgiga qaraganda saroy jonliq: kishilarning shaqillashib so‘zlashishlari, xoxolab kulishishlari saroyni ko‘kka ko‘targudek. 7.10.16 saroyning to‘rida boshqalarga qaraganda ko‘rkamrak bir hujra, anovi hujralarga kiygiz to‘shalgani holda bu hujrada qip-qizil gilam, ularda bo‘z ko‘rpalar ko‘rilgan bo‘lsa, munda ipak va adras ko‘rpalar, narigilarda qora charog‘ sasiganda, bu hujrada sham’ yonadir, o‘zga hujralarda yengil tabiatlik, serchaqchaq kishilar bo‘lganida bu hujr aning egasi boshqacha yaratilishda: og‘ir tabiatlik, ulug‘ gavdalik, ko‘rkam va oq yuzlik, kelishgan, qora ko‘zlik, mutanosib qora qoshlik va endigina murti sabz urgan bir …

xshigina davlatmand bo‘lsa ham, lekin shuhrati nima uchundir boyligi bilan bo‘lmay, «homid xotinboz» deb shuhratlangan, kishilar homid orqasidan so‘zlashkanda uning otiga taqilgan laqabni qo‘shib aytmasalar, yolg‘iz «homidboy» deyish ila uni tanita olmaydirlar. homidning otabek bilan tanishligi bo‘lmasa ham rahmatka yaqin qarindosh – ziyo shohichining qaynisi, rahmatning tog‘asi. ular hujraga kelib kirdilar. otabek kelguchilarni ulug‘lab qarshiladi. 7.10.16 bek oshiq saroy tinch uyquda, tun yarim. hasanali hujraning uzun burama qulufini ochib ichkariga sham’ yoqdi va bekning to‘shagini yozib uning kirib yotishini kutib turdi. ammo otabek nima uchundir tez kira bermadi. hujra eshigini ochilganidan, sham’ yoqilib, o‘rin yozilganidan go‘yo xabarsiz kabi ustunga suyalgancha qotib turar edi. – o‘rningizni yozdim, bek. otabek bu so‘z bilan hujraga kirdi va borib to‘shagi yoniga o‘lturdi. hasanali bekning yechinib yotishini kutib turar, chunki uni yotquzib, yoqilgan sham’ni o‘zi bilan narigi hujraga olib chiqmoqchi edi. biroq otabek to‘shagi yonig‘a o‘lturdi-da, yana o‘ylab qoldi... otabek bir necha kunlardan beri hasanalining …

yumushingiz yo‘qmi? – nima yumushim bo‘lsin, sham’ni ham olib keting. 7.10.16 hasanali sham’ni olib, o‘z hujrasiga chiqdi. uning hujrasi otabekning bilan bir qatorda bo‘lib, gazmol, poyabzal va shuning singari mollar ila to‘lgan va otabekdan boshqa, alohida hujrada turishi ham shu mollarni saqlab yotish uchun edi. hasanali o‘rnini yozar ekan «tavba» deb qo‘ydi. yuqorida so‘zlanganidek, otabekdagi bu holatni biror haftalardan beri payqasa ham, hozirgidek andishaga tushmagan va bunchalik diqqat etmagan edi. xo‘jazodasidagi bu holat uni har turlik mulohazalarga olib keta boshladi. to‘shagi ustiga o‘lturib, oq soqolini o‘ng qo‘li bilan tutamlab o‘ylar edi: savdo to‘g‘risida biror xato qildimi, ziyo shohichinikida taomdan tuzukroq totinmadi, biror og‘rig‘i bormikan... musofirchiliqda og‘risa... ammo bu mulohazalarining bittasiga ham o‘zi qanoatlanmadi. 7.10.16 zero, savdo to‘g‘rilari undan yashirin emas, og‘riganda ham, albatta, shikoyat eshitar edi. o‘ylab-o‘ylab bir narsaga ham aqli yetalmagach, o‘rnidan turib toqchada yonib turgan sham’ni o‘chirdi. hujra orqa-o‘ngni ajratib bo‘lmaslik ravishda qorong‘ilandi. qorong‘ida turtinib hujra eshigiga keldida, …

chiqib qoldi. «toshkand hokimi bo‘lg‘an azizbek qo‘qong‘a qarshi bosh ko‘targan. xon tomonidan xiroj (zakot, soliq) uchun yuborilg‘an devon beklarini o‘ldirgan!» ikkinchi kun bu xabar tag‘i ham boshqacha to‘n kiydi: «musulmonqul normuhammad qushbegiga besh ming sipoh qo‘shib, toshkand ustiga jo‘natqan!» bu xabarlar xalq tomonidan juda oddiy, ortiqcha sovuqqonlik bilan qarshi olindilar. bu voqeaga hech kim ajabsinmadi va bunda favquloddalik ko‘rmadi. xalq bunga haqli edi, chunki bunday tinchsizliklarni endi ko‘ra-ko‘ra juda ham o‘rganib qolgan, bu kun bo‘lmasa ertaga o‘zining botirboshisining, oftobachisining, xullas, kim bo‘lsa ham beklaridan birining shunday tinchsizlik chiqarishiga «mumkin va bo‘ladirg‘an ish» deb qarar edi. 7.10.16 ammo biz otabekni bu to‘g‘rida xalq bilan birgalashtira olmaymiz. chunki ul bu xabarga sovuqqonlik bilan qaray olmas edi va qaray olmadi. bu xabarni eshitar ekan, yeb turgani og‘zida, yutkani bo‘g‘zida qoldi: bunday o‘zboshimchalik orqasidan o‘zining ochiq ko‘zi, o‘tkir zehni orqalik mudhish, falokatlik manzaralar ko‘rar, millatini – xalqini – musulmonini qo‘rqunch jar, tegsiz jahannam yoqasida, …

bo‘lgan ikki to‘ng‘izning gavdalari! men bularni siz qora chop on fuqarom tomonidan o‘ch uchun o‘ldirdim, siz qora chopon og‘aynilarning qipchoq qo‘lida shahid bo‘lg‘an qarindoshlaringizning ruhlarini shodlandirmoq uchun o‘ldirdim! yoki bu harakatim adolatdan emasmi, fuqaro!» xalq javob berdi: «adolat! xo‘b qilg‘ansiz, taqsir! qipchoqlarning jazolari shunday bo‘lmog‘i kerak!» to‘y, qizlar majlisi qutidorning tashqarisiga er mehmonlar, ichkarisiga xotin mehmonlar to‘lganlar, ular quyuq, suyuq oshlar, holva, nisholdalar bilan izzatlanadirlar. tashqarida bir qo‘sha sozandalar dutor, tanbur, g‘ijjak, rubob, nay va amsoli sozlar bilan dunyoga jon suvi sepib shaharning mashhur hofizlari ashula aytadirlar. to‘y juda ham ruhlik... ichkarida xotinlar majlisi: onalarcha aytkanda, ular qum tuproqdek ko‘b, biroq majlisning borishida tartib yo‘q, havli yuzi va uylar xotinlar bilan to‘lgan, qaysi havli yuzida bir tovoq oshni yeb o‘ltur adir, kim yig‘lagan bolasini ovitish bilan ovora, birov yor-yor o‘qub, tag‘in bittasining quvonchi ichiga sig‘may xaxolab dunyoni buzadi, xullas, bag‘-bug‘ yetti qat ko‘kdan oshadir... oftob oyim qayg‘uliroq, tusi biroz siniqqansumon... …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdulla qodiriy o'tgan kunlar 10 - sinf"

1643311067.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 16-mavzu: * 7.10.16 otabek yusufbek hoji o‘g‘li 1264 inchi hijriy, dalv oyining o‘n yettinchisi, qishki kunlarning biri, quyosh botgan, tevarakdan shom azoni eshitiladir... darbozasi sharqi-janubiyga qaratib qurilgan bu dongdor saroyni toshkand, samarqand va buxoro savdogarlari egallaganlar, saroydagi bir-ikki hujrani istisno qilish bilan boshqalari musorlar ila to‘a. saroy ahli kunduzgi ish-kuchlaridan bo‘shab hujralariga qayt ganlar, ko‘p hujralar kechlik osh pishirish ila mashg‘ul, shuning uchun kunduzgiga qaraganda saroy jonliq: kishilarning shaqillashib so‘zlashishlari, xoxolab kulishishlari saroyni ko‘kka ko‘targudek. 7.10.16 saroyning to‘rida boshqalarga qaraganda ko‘rkamrak bir hujra, anovi hujralarga kiygiz t...

Формат PPT, 3,1 МБ. Чтобы скачать "abdulla qodiriy o'tgan kunlar 10 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdulla qodiriy o'tgan kunlar 1… PPT Бесплатная загрузка Telegram