yer qishloq xo’jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, predmeti

DOC 56,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350805827_19067.doc www.arxiv.uz yer qishloq xo`jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, predmeti reja: 1. yer fondi va undan qishloq xo`jaligida foydalanish. 2. qishloq xo`jaligida foydalaniladigan yerlarning turlari. 3. qishloq xo`jaligida melioratsiya. qishloq xo`jaligi uchun yer hayot-mamotning moddiy shartigina bo`lib qolmay, balki ishlab chiqarishning faol ashyoviy omili hamdir. ishlab chiqarish jarayoni tuproq unumdorligi bilan, tabiiy biologik jarayonlar bilan bevosita bog`liq. qishloq xo`jaligining asosini yer bilan suv tashkil qilishi barchaga ayon. turli tabiiy sharoitlarda yerdan to`g`ri foydalanib, ko`plab dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarini yetkazib, aholi dasturxoni to`kin-sochin qilib kelinmoqda. yer sharida quruqlik 14,9 mlrd.ga ni tashkil qiladi. jami haydash uchun yaroqli yerlarning maydoni 3,2 mlrd.ga dan ortiq. shundan hozirda 1,5 mlrd.ga yer haydaladi, 3 mlrd.ga yer yaylov sifatida ishlatiladi. haydash uchun qulay bo`lgan yerlarning asosiy qismi qishloq xo`jaligida foydalanish muomalasiga kiritilgan. sug`oriladigan yerlar maydoni dunyoda 270 mln. ga dan ko`proq. haydaladigan yerlarning asosiy qismi-60% yevrosiyoga to`g`ri keladi, bu hol ushbu materikda aholi sonining ko`pligi bilan …

ib ketadi. xitoy hududidan tinch okeaniga mart-may oylarida uchadi. yer takror ishlab chiqarmaydigan ishlab chiqarish vositalari qatoriga kiradi. ,5 mlrd. ga haydaladigan yerlarning 70 % i qurg`oqchil mintaqada joylashgan. sug`orilsa hosildorlik 2 marta ortadi. 15% maydondagi yerlar yarim quruq iqlim mintaqasida joylashgan, sug`orilsa hosildorlik 3 marta ortadi. 5% yer quruq iqlim mintaqasida – bu yerda faqat sug`orib dehqonchilik qilinadi. hindistonda sug`oriladigan yerlarning jami maydoni 63,3 mln. ga, xitoyda 47,9 mln.ga, aqsh da 23,9 mln. ga, pokistonda 15,3 mln. ga dan iborat. shu munosabat bilan umuman yer resurslari va ayniqsa, qishloq xo`jaligida foydalanish uchun yaroqli bo`lgan yerlar cheklangandir. tabiatan yerning cheklanganligi undan intensiv suratda foydalanish zarurligi masalasini juda keskin qilib qo`yadi. qishloq xo`jaligida yer ishlab chiqarishning asosiy vositasi hisoblanadi. mamlakat yer boyliklaridan oqilona foydalanishning davlatimiz agrar siyosatining asosi bo`lib qishloq xo`jalik ishlab chiqarishni intensivlashtirishning eng muhim shartidir. o`zbekistonda qishloq xo`jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi bo`lgan yer davlat mulki hisoblanadi. davlat qishloq …

urlari toifalariga mansub, qolgan qismi fuqarolar yerlari, tomorqa 1%, o`rmon va to`qayzorlar 3,2%, qishloq xo`jaligida foydalanilmaydigan yerlar 34,2% dan iborat. sug`oriladigan yerlar jami yer resurslarining 9,2% ni tashkil etishiga qaramay, respublika qishloq xo`jaligida yetishtiriladigan yalpi mahsulotning 98,5% i shu yerlarda yetishtiriladi. o`zbekistonda o`tgan asrda sug`oriladigan yerlar maydoni sezilarli ko`paydi. keyingi o`n yilliklarda irrigatsiya-melioratsiya ishlariga katta e`tibor berildi. respublika aholisi sonining o`sish sur`atlari sug`oriladigan yerlarni kengaytirish sur`atlaridan o`sib ketishi natijasida aholi jon boshiga to`g`ri keladigan sug`oriladigan haydalma yer maydoni yildan-yilga kamayib bordi. yerlardan oqilona foydalanish, ularni muhofaza qilish, tuproq unumdorligini tiklash, tabiiy muhitni asrab avaylash, xo`jalik yuritishning hamma shakllarini teng huquqlari asosida rivojlantirish uchun sharoitlar yaratish maqsadida respublikada yer munosabatlari o`zbekiston respublikasining yer kodeksi 1998 yilning 30 aprelidan kiritilganligi bilan tartibga solinadi. qishloq xo`jaligida foydalanilgan yerlar deb, qishloq xo`jalik ehtiyojlari uchun berib qo`yilgan va shu maqsadlarga mo`ljallangan barcha yerlarga aytiladi. bunday yerlar jumlasiga haydaladigan yerlar, ko`p yillik daraxtzorlar, qo`riqlar, pichanzorlar va …

q xo`jaligida melioratsiya, mexanizatsiya va elektrlashtirish ishlari kengayib, umuman ishlab chiqarish kuchlari rivojlanib borgan sari yangi yerlarni qishloq xo`jalik tasarrufiga kirib borishi, bu yerlarning asosiy qismi bo`lmish haydaladigan yerlar salmog`ini oshirib borishiga imkon beradi. yer fondining qimmatli qismi-sug`oriladigan yerlardir. har bir gektar sug`oriladigan yer undan to`g`ri foydalanib borilganida beradigan mahsuloti jihatidan 6-7 gektar lalmi shudgorga, 50 gektar baland tog` yaylovlariga va 1000 gektar cho`l yaylovlariga to`g`ri keladi. shu munosabat bilan sug`oriladigan yerlarning qishloq xo`jalik tasarrufidan chiqib qolishiga yo`l qo`ymaslik nihoyatda muhim. o`zbekistonda tabiiy va iqtisodiy omillarga ko`ra qishloq xo`jaligi obikor dehqonchilik, adir-tog` va cho`l-yaylov mintaqalariga bo`linadi. obikor dehqonchilik mintaqasi respublika hududining 10 % qismiga yaqinini tashkil qilgani holda, yalpi qishloq xo`jalik mahsulotining 85 % ini yetkazib bermoqda. obikor dehqonchilik o`z navbatida ixtisoslashishi va qishloq xo`jalik majmualariga ko`ra to`rtta kichik mintaqaga bo`linadi: 1. paxtachilik kichik mintaqasi-farg`ona, zarafshon vodiylari, chirchiq-ohangaron, qashqadaryo, surxondaryo vodiylarining sug`oriladigan yerlari hamda mirzacho`l rayonining obikor yerlari va amudaryo …

tkazib bermoqda. fan-texnika va ilg`or tajribadan foydalanish yo`li bilan adir-tog` mintaqasining mahsuldorligini 3-3,5 barobar oshirish mumkin. cho`l-yaylov mintaqasi respublika hududining 3/5 qismini ishg`ol qilib, chorvachilikka asosan qorako`lchilikka ixtisoslashgan. qishloq xo`jaligini intensiv yurgizish, birinchidan har bir gektar yerdan ko`proq miqdorda mahsulot olish, ikkinchidan, mexanizatsiyalash va ximiyalashtirish asosida mehnat unumdorligini oshirish, mahsulot tannarxini kamaytirish demakdir. yerdan samarali foydalanishning muhim sharti ratsional dehqonchilik tizimini joriy etishdir. dehqonchilik tizimi deganda, yerdan foydalanish usullarining tuproq unumdorligini oshirish va eng kam mehnat va mablag` sarflagan holda yer suv birligidan olinadigan mahsulotni ko`paytirishni ta`minlovchi majmua tushuniladi “melioratsiya” lotincha so`z bo`lib, “yaxshilash” degan ma`noni bildiradi. ilmiy nuqtai nazardan bu tushunchaning mohiyati keng qamrovlidir, u tuproq sharoitini yaxshilashga oid barcha tadbirlarni o`z ichiga oladi, ya`ni kompleks xarakterga ega. amalda melioratsiya haqida so`z borar ekan, avvalo qurg`oqchil rayonlarda sug`orish, zax va botqoqliklarni quritish, yerlarni sho`rdan tozalash, tuproqning suv va tuz rejimini tartibga solish tushuniladi. o`tkaziladigan bu meliorativ tadbirlar nisbatan qisqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yer qishloq xo’jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, predmeti"

1350805827_19067.doc www.arxiv.uz yer qishloq xo`jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, predmeti reja: 1. yer fondi va undan qishloq xo`jaligida foydalanish. 2. qishloq xo`jaligida foydalaniladigan yerlarning turlari. 3. qishloq xo`jaligida melioratsiya. qishloq xo`jaligi uchun yer hayot-mamotning moddiy shartigina bo`lib qolmay, balki ishlab chiqarishning faol ashyoviy omili hamdir. ishlab chiqarish jarayoni tuproq unumdorligi bilan, tabiiy biologik jarayonlar bilan bevosita bog`liq. qishloq xo`jaligining asosini yer bilan suv tashkil qilishi barchaga ayon. turli tabiiy sharoitlarda yerdan to`g`ri foydalanib, ko`plab dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarini yetkazib, aholi dasturxoni to`kin-sochin qilib kelinmoqda. yer sharida quruqlik 14,9 mlrd.ga ni tashkil qiladi. jami haydash...

Формат DOC, 56,5 КБ. Чтобы скачать "yer qishloq xo’jaligining asosiy ishlab chiqarish vositasi, predmeti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yer qishloq xo’jaligining asosi… DOC Бесплатная загрузка Telegram