ahmad yassaviy hikmatlari haqida 10 - sinf

PPT 7.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1643311098.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 4-mavzu: ahmad yassaviy hikmatlari haqida o‘zbek mumtoz adabiyotida ishq talqinlari ko‘p uchraydi. jumladan, ahmad yassaviy hikmatlarida ishq va oshiq mavzusi boshqa mumtoz adabiyot namoyandalaridan farqli – o‘ziga xos tarzda tasvir etiladi. ahmad yassaviy allohga bo‘lgan ishqni haqiqiy sanaydi. chin oshiqning sifatlariga diqqat qaratadi xo‘sh, chin oshiq kim? shoir nazdida chin oshiq bo‘lish uchun «alloh debon ichga nur»ni to‘ldirish, butun tanadagi tomir-u suyaklar larzaga kelgan holda «haq zikri»ni qilish, rohat farog‘atdan kechish lozim bo‘ladi. shoir ishqni bebaho dur-gavharga o‘xshatadi. biroq bunday gavharni ishqsiz, nafs qutqusiga uchragan «har nomardga sotib» bo‘lmaydi. shu o‘rinda ahmad yassaviyning barcha hikmatlariga xos yana bir xususiyatni ta’kidlash o‘rinli bo‘ladi. bu – nafsga qarshi kurash masalasi. shoir hamma vaqt nafsdek baloyi azimni yenga olmagan odamga achinadi, unga tanbeh beradi. nafsini jilovlagan odam sabr-qanoatga erishadi. agar oshiq bo‘lsa, bunday sabrli ishq egasining «mahshar kunida armoni» bo‘lmaydi. ishq muhokamasiga doir ushbu hikmatning boshqa …

«bu dardni bedavo derlar» (mashrab). ishqning bunday xususiyatlarini ta’ri�ab alisher navoiy «mahbub ul-qulub» asarida yozadi: «buni ko‘rmagan kishi bilmas va bunga yetmagan kishi bovar (ishonch) qilmaskim, hijron-u ⟨roq mundin iboratdur...» shu ishq tavsi⟨ga bag‘ishlab navoiy «layli va majun» dostonini yozgani sizga ma’lum. ahmad yassaviy ta’kidlaydiki, ishq odamning «majnun sifat aqlin olib laylo qilur», yana davomidan ta’kidlaydi – «olloh haqqi bu so‘zlarni yolg‘oni yo‘q». demak, yassaviy hikmatlaridagi ishq mavzusini, oshiq holini bilish uchun nisbatan kengroq tushunchalar, sharq mumtoz adabiy otidagi o‘ziga xos tasavvuf falsafasini ham anglash kerak bo‘ladi. ahmad yassaviy hikmatlari fikrni kengaytirish uchun vosita, uni o‘qib, anglash orqali hikmatgo‘y shoir ruhini, dardini, qalbini, so‘zini anglash mumkin, albatta. ahmad yassaviyning «rabbim yodi ulug‘ yoddur aytur bo‘lsam» deb boshlanadigan hikmati unchalik murakkab emas. birinchi misradayoq she’r mavzu yo‘nalishini anglab olish mumkin. zotan, yaratguvchini yodlash odamni xotirjam qiladi, achchiq tili shirin tilga aylanadi. rabbim yodi ulug‘ yoddur aytur bo‘lsam, asal yanglig‘ suchuk bo‘lur …

singari istioralarni ham qo‘llaydi. adib to‘g‘ridan to‘g‘ri nafsga qarshi kurashni, uning yo‘rig‘iga yurmaslikni targ‘ib qiladi. nafsning domiga ilinish insonni qanchalik yer bilan yakson qilishini juda yorqin ifodalarda ko‘rsatib beradi. boshqa bir she’rida shunga urg‘u berib yozadi: nafs yo‘lig‘a kirgan kishi rasvo bo‘lur, yo‘ldan ozib, toyib, to‘zib gumroh bo‘lur. yotsa, qo‘psa shayton bilan hamroh bo‘lur, nafsni tepkil, nafsni tepkil, ey badkirdor. ahmad yassaviy she’riyatining keng tarqalishi va xalq orasida sevib o‘qilishining asosiy sabablaridan biri uning xalq og‘zaki ijodiga nihoyatda yaqinligidadir. hikmatlar, asosan, to‘rtlik va murabba’ shaklida bitilgan. rohat tashlab, jon mehnatim xushlag‘anlar, saharlarda jonin qiynab ishlag‘anlar, ho-yu havas, moumonni tashlag‘anlar chin oshiqdir, hargiz oni yolg‘oni yo‘q.

ahmad yassaviy hikmatlari haqida 10 - sinf - Page 4

ahmad yassaviy hikmatlari haqida 10 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ahmad yassaviy hikmatlari haqida 10 - sinf"

1643311098.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 4-mavzu: ahmad yassaviy hikmatlari haqida o‘zbek mumtoz adabiyotida ishq talqinlari ko‘p uchraydi. jumladan, ahmad yassaviy hikmatlarida ishq va oshiq mavzusi boshqa mumtoz adabiyot namoyandalaridan farqli – o‘ziga xos tarzda tasvir etiladi. ahmad yassaviy allohga bo‘lgan ishqni haqiqiy sanaydi. chin oshiqning sifatlariga diqqat qaratadi xo‘sh, chin oshiq kim? shoir nazdida chin oshiq bo‘lish uchun «alloh debon ichga nur»ni to‘ldirish, butun tanadagi tomir-u suyaklar larzaga kelgan holda «haq zikri»ni qilish, rohat farog‘atdan kechish lozim bo‘ladi. shoir ishqni bebaho dur-gavharga o‘xshatadi. biroq bunday gavharni ishqsiz, nafs qutqusiga uchragan «har nomardga sotib» bo‘lmaydi. shu o‘rinda ahmad yassaviyning barcha hi...

PPT format, 7.8 MB. To download "ahmad yassaviy hikmatlari haqida 10 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: ahmad yassaviy hikmatlari haqid… PPT Free download Telegram