сурхондарё вилояти кишлок ахоли манзилгохларининг сони ва таркибий тузилишидаги узгаришлар

DOC 59,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1350546910_16247.doc сурхондарё вилояти қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг сони ва таркибий тузилишидаги ўзгаришлар www.arxiv.uz cурхондарё вилояти қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг сони ва таркибий тузилишидаги ўзгаришлар сурхондарё вилоятида жами 114 та (2007 йил) қишлоқ фуқаролар йиғинлари (қфй) мавжуд. улар тумандан кейинги кичик маъмурий-ҳудудий бирлик бўлиб, турли хил ўлчам ва кўринишдаги қишлоқларни ўзида бирлаштиради. шу боисдан даставвал қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг юқори бўғини бўлмиш қфй ва ундан қишлоқлар қисмига ўтиш ишнинг тўлақонли бажарилишига имкон беради. қолаверса, қфй сони ва уларнинг аҳолисини ўрганиш орқали қишлоқлар ривожланишидаги қатор табиий, ижтимоий-иқтисодий омилларни бир бутун уйғунликда аниқлаш имкони яратилади. вилоят статистика бош бошқармаси берган маълумотга кўра, минтақада қфйлари сони муттасил ошиб борган. жумладан, охирги аҳоли рўйхати даврида (1989 йил) минтақада 91 та қфйлари мавжуд бўлгани ҳолда, ҳозирга келиб уларнинг сони 23 тага кўпайган. ўзбекистон республикаси шаҳар-созлик кодексига биноан қишлоқ аҳоли пунктлари ўзларининг демографик салоҳияти бўйича йирик, катта, ўрта ва кичик даражада синфлаштирилади. ушбу классификацияга асосланган ҳолда сурхондарёдаги қфйлардан 30 таси …
2
382576 282325 220330 9,6 39,1 28,9 22,5 10 30 37 37 8,7 26,4 32,4 32,5 39061 237474 476452 821905 2,5 15,0 30,3 52,2 жами 91 100.0 978646 100.0 114 100,0 1575,2 100 жадвал 1989 йилги рўйхати ва вилоят статистика бошбошқармаси маълумотлари асосида тузилди. 10001-15000 кишигача бўлган гуруҳга тўғри келувчи қишлоқлар 1989-2008 йилларда 1,2 мартага қисқарган ҳолда, 15001 дан кўп гуруҳга кирувчи қфйлари сони ушбу йилларда 37 тага етди. аҳолисининг миқдорига кўра ҳам айнан шу гуруҳдаги қфйлари энг катта кўрсаткичларга эга. бироқ, биринчи ва иккинчи гуруҳга тегишли қфй сон жиҳатдан ҳали ҳам устун бўлсада, уларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, инфратузилма тизимининг шаклланишда бироз қийинчиликлар туғдиради. аммо қишлоқларнинг тобора йириклашиб, кенгайиб бориши бундай муаммоларни ҳал этиш учун зарурий имкониятлар яратади. сурхондарё вилоятидаги қулай табиий географик, иқтисодий-ижтимоий ва демографик шарт-шароит минтақа бўйича қфйларининг турлича тақсимланишига олиб келган. жумладан, уларнинг энг кўпи (18 та) денов туманида бўлса, музработ, олтинсой, сариосиё, шеробод ва шўрчи туманларида уларнинг сони …
3
кирувчи қишлоқлар нисбатан кўплиги билан кўзга ташланади. бу ерлардаги қишлоқлар тоғлардан оқиб тушувчи сой, дарё бўйларида, йўл атрофида тарқалган бўлиб, аҳолисининг зичлик кўрсаткичи нисбатан олганда пастдир. аксинча, аҳолиси зич жойлашган жануб, жануби-ғарбий ҳудудлардаги туманларда қишлоқлар кам сонли. вилоятнинг аксарият қишлоқлари термиз-денов йўналишдаги автомобил ва темир йўл ҳамда сурхон дарёси водийси бўйлаб жойлашган, вилоят марказидан шимоли-шарқ томонга йўналган ушбу транспорт ва дарё йўллари ўтган ҳудудларда жами қишлоқларнинг 61,1 фоизи тўпланган. мавжуд қишлоқларнинг географик жойлашувига назар ташласак, денов (125 та), сариосиё (108 та), шеробод (70 та), жарқўрғон (74 та) ва узун (74 та) туманларида уларнинг энг кўпи мужассамлашганлигини кўрамиз. бандихон (17 та), ангор (36 та) ва термиз (34 та) туманлари эса қишлоқларнинг сони нисбатан камлиги билан тафсифланади. сурхондарё вилояти аҳоли манзилгоҳларини географик тадқиқ этишда улардаги аҳоли сони муҳим мезон вазифасини ўтайди. сабаби, аҳолининг ҳудудий тарқалиш ва жойлашув жараёнларини аввало аҳоли манзилгоҳларидаги аҳоли сони, унинг зичлиги, катта-кичиклиги, улар орасидаги масофа каби хусусиятлар белгилаб …
4
рик гуруҳга тегишли қишлоқ аҳоли манзилгоҳлари ва улардаги аҳоли сони ошганлиги билан боғлиқ. қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг сони, ўсиши, ҳудудий тарқалишини ўрганиш, уларнинг жойлашувидаги ўзига хос хусусиятларни кўрсатиб беради. сабаби, вилоятдаги қишлоқларни сонига кўра гуруҳлаштирилиб таҳлил этилганда барча туманлар деярли бир-бирига ўхшамаслиги, ҳар бири ўзгача мавқеини эгаллаши маълум бўлди. жумладан, аҳолиси 500 кишигача бўлган гуруҳга 117 та қишлоқ тўғри келса, бунинг энг кўпи сариосиё (25, 6 фоиз), бойсун (15, 4%), денов (14,2%) туманларда жойлашганлигини кўрамиз. 2-жадвал сурхондарё вилояти қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг ҳудудий таркиби (2008 йил, фоиз ҳисобида) туманлар қам шу жумладан, сонига кўра 500 кишигача 500-1000 1001-3000 3001-5000 5001 дан юқори 1. ангор 2. бойсун 3. бандихон 4. денов 5. жарқўрғон 6. музработ 7. олтинсой 8. сариосиё 9. термиз 10. узун 11. шеробод 12.шўрчи 13. қизириқ 14.қумқўрғон жами 4,2 6,6 2,0 14,7 8,7 6,6 5,2 12,8 4,0 8,7 8,3 5,2 5,2 7,8 100,0 - 15,4 0,5 14,2 5,7 6,8 5,1 25,6 …
5
ъзи туманлар таркибига кирувчи қишлоқларнинг аҳолиси жуда оз, ҳатто 1-2 кишидан иборат қишлоқлар мавжудлиги аниқланди. булар баланд тоғ ён бағридаги сойларда жойлашган қишлоқлар бўлиб, у асосан сариосиё туманининг энг юқори қисмидаги тўполонг, боботоғ қишлоқларидир. сариосиё тумани вилоят ҳудудининг 19,5 фоизини эгаллаган ҳолда, катта қисми тоғликлардан иборат бўлиб, жами қишлоқларнинг энг кўпи ҳам (12,8 фоизи) шу ерда тўпланган. шунингдек, стог, ҳазорбоғ қишлоқларида ҳам атиги 69-34 киши яшайди. худди шундай тоғ қишлоқларига яна узун туманидаги терак (65киши) ва пастки калон (88 киши) қишлоқларини киритиш мумкин. мазкур туманлар майдонига кўра нисбатан кенглиги билан ажралиб туради. айни вақтда ушбу тоғ ҳудудларидаги майда қишлоқлар тобора йириклашиб, улар орасидаги масофаси ўзаро яқинлашиб бормоқда. сўнгги пайтларда қамлари аҳолисининг демографик ривожланиши натижасида қишлоқлар орасидаги масофанинг борган сари қисқариши, қишлоқлар чегараси кенгайиши ва ундаги аҳолининг ортиши рўй бермоқда.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"сурхондарё вилояти кишлок ахоли манзилгохларининг сони ва таркибий тузилишидаги узгаришлар" haqida

1350546910_16247.doc сурхондарё вилояти қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг сони ва таркибий тузилишидаги ўзгаришлар www.arxiv.uz cурхондарё вилояти қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг сони ва таркибий тузилишидаги ўзгаришлар сурхондарё вилоятида жами 114 та (2007 йил) қишлоқ фуқаролар йиғинлари (қфй) мавжуд. улар тумандан кейинги кичик маъмурий-ҳудудий бирлик бўлиб, турли хил ўлчам ва кўринишдаги қишлоқларни ўзида бирлаштиради. шу боисдан даставвал қишлоқ аҳоли манзилгоҳларининг юқори бўғини бўлмиш қфй ва ундан қишлоқлар қисмига ўтиш ишнинг тўлақонли бажарилишига имкон беради. қолаверса, қфй сони ва уларнинг аҳолисини ўрганиш орқали қишлоқлар ривожланишидаги қатор табиий, ижтимоий-иқтисодий омилларни бир бутун уйғунликда аниқлаш имкони яратилади. вилоят статистика бош бошқармаси берган маълумотга к...

DOC format, 59,0 KB. "сурхондарё вилояти кишлок ахоли манзилгохларининг сони ва таркибий тузилишидаги узгаришлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.