o'zbekistonning tarixiy geografiyasi ma'ruzasi

DOCX 22 pages 45.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.8 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ma’ruza №: 6. sovet tuzumi davrida (1925–1991 yy.) o‘zbekistonning tarixiy geografiyasi. mustaqil o‘zbekiston respublikasi tarixiy geografiyasi. reja: 1.o'rta osiyoda milliy-hududiy chegaralanishning o'tkazilishi. o'zbekiston ssrning tashkil topishi. 2.xx asrning 20-80-yillarida qoraqalpog'iston. 3.o'zbekistonning aholi geografiyasi (xx asrning 20-80-yillari). 4.xx asrning 20-80-yillarida o'zbekistonning iqtisodiy geografiyasi. 5. o'zbekistonning tabiiy-geografik tavsifi. 6. o'zbekiston respublikasining ma'muriy-hududiy tuzilihshi. 7. davlat hokimiyatining tashkil etilishi. 8. respublikaning aholi geografiyasi. 9. sanoat va qishloq xo'jaligi geografiyasi. 10. transport va aloqa yo'llari. tayanch so‘z va iboralar: orol dengizi. tabiy iqlim. tropik havo. yer-mulk. cho'l zonasi. transport. mamuriy birlik. aholi geografiyasi. sanoat. davlat hokimyati. aloqa yo‘llari. 1.o'rta osiyoda milliy-hududiy chegaralanishning o'tkazilishi. o'zbekiston ssrning tashkil topisbi. 1924 yil 15 sentyabrda turkiston markaziy ijroiya qo'mitasining navbatdan tashqari sessiyasi ish boshladi. uning kun tartibida bitta masala: mlliy-hududiy chegaralanish masalasi turardi. mazkur masala yuzasidan islomov ma'ruza qildi. umuman bu ma'ruzada avvalgi bosqichlarda ilgari surilgan barcha g'oyalar va qoidalarni yaqqol takrorlashdan iborat bo'ldi. ma'ruzada milliy-hududiy chegaralanishni „millatlami …

2 / 22

at'. bu 1924 yil 16 sentyabrda turkiston markaziy ijroiya qo'mitasi sessiyasida chegaralanish to'g'risida qabul qilingan qarorda o'z ifodasini topdi. birmuncha keyinroq tojiklarning milliy o'z taqdirini o'zi belgilash shakli bir oz o'zgardi. 1924 yil 4 oktyabrdagi majlisda milliy-hududiy chegaralanish bo'yicha o'zbekiston byurosi tojikiston komissiyasining tojikiston avtonom respublikasi va uning o'zbekiston ittifoqdosh respublikasiga kirishi to'g'risidagi qarorga rozilik berdi. mana shu majlisning o'zida uzoq torti- shuvdan keyin panjikent va o'ratepa tumanlarining tojikiston tarkibiga kirishiga qaror qilindi. 1924 yil 14 oktyabrda rsfsr bolsheviklar markaziy ijroiya qo'mitasi ii sessiyasi turkiston respublikasi markaziy ijroiya qo'rnitasining milliy-hududiy chegaralanish to'g'risidagi qarorini tojik xalqiga nisbatan ayrim o'zgarishlar bilan tasdiqladi. tojik xalqiga turkiston markaziy ijroiya qo'mitasi sessiyasi va umum-buxoro qurultoy qarorida ko'rsatilgandek, o'zbekiston respublikasi tarkibida muxtor viloyat emas, balki tojikiston avtonom respublikasi tashkil etish huquqi berilishi maqsadga muvofiq ekanligini e'tirof qildi. shu tariqa bolsheviklar markaziy ijroiya qo'mitasi sessiyasi qaroriga muvofiq o'rta osiyoda o'zbekiston va turkmaniston republikalari, tojikiston avtonom respublikasi, qoraqalpog'iston …

3 / 22

ar qurultoylari qaroriga muvofiq rasmiylashtirishni amalga oshirish" vazifasi topshirildi.shunday qilib, 1924 yil sentyabr-oktyabrda milliy-hududiy chegaralanish o'rta osiyo republikalari, rossiya federasiyasi va sssr davlat hokimiyati yuqori organlari qarorlarida qonun yo'li bilan rasmiylashtirildi. sssr bolsheviklar markaziy ijroiya qo'mitasi ii sessiyasi qaroridan keyin qisqa muddat ichida yangi tashkil topgan milliy tuzilmalarning haqiqatda rasmiylashtirilishi amalga oshirildi. turkiston, buxoro, xorazm respublikalarining 1924 yil noyabrda bo'lib o'tgan maxsus sessiyalari o'z-o'zini tarqatib yuborish to'g'risida qaror qabul qildilar. yangi tashkil etilgan respublikalarda inqilobiy qo'mitalar tuzilib, ular yangi respublikalar va viloyatlar ta'sis s'ezdlarini chaqirish yuzasidan tayyorgarlik ishlariga boshchilik qildilar. milliy chegaralanish natijasida o'zbekiston ssr tarkibiga quyidagi hududlar kiritildi: — turkiston assr dan 9 ta uyezd, 133 tuman va 7 qishloq okrugi; — buxoro respublikasining 9 ta viloyati; — xorazm respublikasining 23 ta tumani. o'zbekiston ssr tashkil etilgan paytda uning hududi 312394 kv. km. ni, aholisi 4 million 447 ming 55 kishini tashkil etar edi. 1926 yil ma'lumotlari bo'yicha, milliy …

4 / 22

vetlarining i s'ezdi ochildi. u 17 fevralda „o'zbekiston sovet sotsialistik respublikasining tashkil topishi to'g'risidagi deklarasiya"ni qabul qildi. deklarasiya o'zbekiston ssr tashkil topganligini qonunan rasmiylashtirdi va o'zbekiston ssrning ixtiyoriy ravishda sssr tarkibiga kirganligini e'lon qildi. deklarasiyada qayd qilib o'tilganidek, „shu kundan e'tiboran o'zbek xalqi hududida toshkent, samarqand, farg'ona, qashqadaryo, zarafshon, surxondaryo va xorazm viloyatlarini о 'ziga olgan bu xalq tarixida birinchi marta ishchi va dehqonlarning ittifoqdosh о 'zbekiston sovet sosialistik respublikasi ta 'sis etildi, unga tojikiston avtonom ssr kirdiil. 1925 yil 13 mayda sssr sovetiarining iii s'ezdi turkmaniston va o'zbekiston respublikasining sssr tarkibiga kirishi to'g'risida shu respublikalar „xalqlarining erkin xohishi"ni inobatga olib tasdiqladi. shu tariqa, o'zbekiston ittifoqdosh respublikasining qonunan rasmiylashtirish jarayoni tugallandi va jahon xaritasida sssr tarkibidagi ittifoqdosh respublika bo'lgan o'zbekiston milliy sovet respublikasi paydo bo'ldi. 1937 yilda qabul qilingan o'zbekiston ssr konstitusiyasida yozib qo'yilgan respublikaning suvereniteti, erkinligi, tengligi va mustaqil rivojlanish huquqiga ega ekanligi haqidagi qoidalar faqat „qog'ozda" edi, xolos. …

5 / 22

ssr hududida bevosita ishlaydigan bo'ldi. 1927 yilda qabul qilingan o'zbekiston ssr ning birinchi va 1937 yilda qabul qilingan ikkkinchi konstitusiyasi ham amalda sssr konstitusiyasining ko'chirma nusxasi edi. chunki o'zbekiston qog'ozdagi „suve-ren" respublika bo'lib, amalda markazga tobe va qaram bir o'lka edi, xolos. u o'z xalqining milliy manfaatlariga oid biror-bir dolzarb, hayotiy ahamiyatga molik masalani ittifoq hukumatidan xoli ravishda mustaqil hal eta olmasdi. bunga uning haddi sig'masdi. binobarin, respublikaning ichki va tashqi siyosatiga daxldor barcha masalalar faqat hukmron markaz xohish-irodasi bilangina hal etilardi. hatto o'zbekistonning ma'muriy-hududiy tuzilishiga oid masalalar ham ittifoq hukumati roziligini so'ra-masdan 1929 yilda tojikiston assr o'zbekiston ssrtarkibidan chiqarilib, tojikiston sovet sotsialistik respublikasiga aylantirildi hamda sssr ga qabul qilindi. 2. xx asrning 20 - 80-yiliarida qoraqalpog'iston. xx asrning 20-yillarida qoraqalpoqlar turkiston assr amudaryo viloyatining chimboy (butun aholisi 81096 kishi bo'lib, qoraqalpoqlar 58604 kishi, ya'ni 71 foizini tashkil qiladi), sho'roxon uyezdlarida (butun aholisi 90736 kishi bo'lib, ulardan qoraqalpoqlar 81100 kishini, …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning tarixiy geografiyasi ma'ruzasi"

ma’ruza №: 6. sovet tuzumi davrida (1925–1991 yy.) o‘zbekistonning tarixiy geografiyasi. mustaqil o‘zbekiston respublikasi tarixiy geografiyasi. reja: 1.o'rta osiyoda milliy-hududiy chegaralanishning o'tkazilishi. o'zbekiston ssrning tashkil topishi. 2.xx asrning 20-80-yillarida qoraqalpog'iston. 3.o'zbekistonning aholi geografiyasi (xx asrning 20-80-yillari). 4.xx asrning 20-80-yillarida o'zbekistonning iqtisodiy geografiyasi. 5. o'zbekistonning tabiiy-geografik tavsifi. 6. o'zbekiston respublikasining ma'muriy-hududiy tuzilihshi. 7. davlat hokimiyatining tashkil etilishi. 8. respublikaning aholi geografiyasi. 9. sanoat va qishloq xo'jaligi geografiyasi. 10. transport va aloqa yo'llari. tayanch so‘z va iboralar: orol dengizi. tabiy iqlim. tropik havo. yer-mulk. cho'l zonasi. transport. ma...

This file contains 22 pages in DOCX format (45.8 KB). To download "o'zbekistonning tarixiy geografiyasi ma'ruzasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning tarixiy geograf… DOCX 22 pages Free download Telegram