algoritmlar haqida tushuncha

DOCX 64 pages 471.4 KB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 471.4 KB

File type DOCX

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

mavzu: bog‘ langan ro’yxatni tashkil etish.algaritmlarni loyixalash va tahlillash. reja: 1. fanga kirish. 2. malumotlar strukturasi. 3. ma’lumotlar statik tuzilmasi. 4. yarim statik ma’lumotlar strukturasi. 5. dinamik ma’lumotlar tuzilmasi. 6. bir,ikki bog’lamli va bog’lamli royxatlar. 7. xulosa. 8. foydalanilgan adabiyotlar va internet tarmoqlari. fanga kirish. algoritm tushunchasi. avvalo algoritm tushunchasi 1x asrla yashab ijod etgan buyuk bobokalonimiz muhammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog’liqligini tushuntirish lozim. algoritm so’zi al-xorazmiyning arifmetikaga bag’ishlangan asarining dastlabki betidagi “dixit algoritmi” (“dediki al-xorazmiy” ning lotincha ifodasi) degan jumlalardan kelib chiqqan. shundan so’ng al-xorazmiyning sanoq sistemasini takomillashtirishga qo’shgan hissasi, uning asarlari algoritm tushunchasining kiritilishiga sabab bo’lganligi ta’kidlab o’tiladi. algoritm nima degan savolga, u asosiy tushuncha sifatida qabul qilinganligidan, uning faqat tavsifi beriladi, ya’ni biror maqsadga erishishga yoki qandaydir masalani yechishga qaratilgan ko’rsatmalarning (buyruqlarning) aniq, tushunarli, chekli hamda to’liq tizimi tushuniladi. `algoritm tushunchasi aniq shaklda 20-asr boshlarida d. gilbert, k. gyodel, s. klin, a. chyorch, e. post, a. …

2 / 64

i, asosiy algoritmni aniqlashtiruvchi algoritm – yordamchi algoritm ekanligini ham ta’kidlab o’tish joiz. umuman, algoritmning qanday maqsadga mo’ljallanganligidan qat’i nazar uni muvaffaqiyat bilan bajarish mumkinligini aytib o’tish lozimdir. algoritmning bir nechta ta’rifi mavjud. ulardan ayrimlarini keltirib o’tamiz: – “algoritm - bu belgilaydigan cheklangan qoidalar to'plami, muayyan vazifalar to'plamini hal qilish bo'yicha amallar ketma-ketligi va beshta muhim xossaga ega: aniqlik, tushunarlilik, kiritish, chiqarish, samaradorlik”. (d. e. knut). – “algoritm - bu qat'iy belgilangan qoidalar asosida bajariladigan har qanday hisoblash tizimidir, bu ma'lum bir qator bosqichlardan so'ng, aniq qo'yilgan masalani hal qilishga olib keladi" (a. kolmogorov). – “algoritm - bu har xil boshlang'ich ma'lumotlardan kerakli natijaga o'tadigan hisoblash jarayonini belgilaydigan aniq ketma-ketlik" (a. markov). 1950-yillarda algoritm nazariyasiga o'z hissalarini kolmogorov va markov asarlari qo'shgan. 1960-1970 yillarda algoritm nazariyasida tadqiqot yo'nalishlari shakllandi: 1) algoritmlarning klassik nazariyasi (rasmiy tillar nuqtai nazaridan masalalarni shakllantirish, yechuvchanlik muammosi tushunchasi, murakkablik sinflarini kiritish, p = np (?) masalasini …

3 / 64

rasmiy tasdiqlash; - vazifalarni tasniflash, murakkablik sinflarini aniqlash va tadqiq qilish; - algoritmlarning murakkabligini asimptotik tahlil qilish; - rekursiv algoritmlarni o'rganish va tahlil qilish; - algoritmlar sifatini qiyosiy baholash mezonlarini ishlab chiqish. algoritm tushunchasini formallashtirish. 1-ta’rif. algoritm - bu ma'lum bir tilda berilgan, mumkin bo'lgan dastlabki ma'lumotlar sinfi uchun masalani hal qilish uchun mumkin bo'lgan elementar amallarning cheklangan ketma-ketligi. masalaning dastlabki ma'lumotlarining to'plami d bo'lsin, va r - mumkin bo'lgan natijalar to'plami, shunda algoritm 𝐃 → 𝐑 ko’rinishida tasvirlanadi. bu tasvirlanish to'liq bo'lmasligi mumkin. agar natija faqat ba'zi 𝑑 ∈ 𝐷 uchun olingan bo'lsa, algoritm qismiy algoritm va agar barcha 𝑑 ∈ 𝐷 uchun to'g'ri natija olsa to'liq algoritm deyiladi. 2-ta’rif. algoritm - bu cheklangan vaqt ichida masalani yechish natijasiga erishish uchun ijrochining harakatlari tartibini tavsiflovchi aniq ko'rsatmalar to'plami. algoritmning aniq yoki bilvosita turli xil ta'riflari bir qator talablarni keltirib chiqaradi: - algoritmda cheklangan miqdordagi elementar bajarilishi mumkin bo'lgan ketma-ketlik …

4 / 64

r bir ijrochining bajara olishi mumkin bo’lgan ko’rsatmalar tizimi mavjud. 3-xossa. aniqlik, ya’ni ijrochiga berilayotgan ko’rsatmalar aniq mazmunda bo’lishi lozim hamda faqat algoritmda ko’rsatilgan tartibda bajarilishi shart. 4-xossa. ommaviylik, ya’ni har bir algoritm mazmuniga ko’ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun yaroqli bo’lishi lozim. masalan, ikki oddiy kasr umumiy maxrajini topish algoritmi har qanday kasrlar umumiy maxrajini topish uchun ishlatiladi. 5-xossa. natijaviylik, ya’ni har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so’ng albatta natija berishi lozim. bu xossalar mohiyatini o’rganish va konkret algoritmlar uchun qarab chiqish talabalarning xossalar mazmunini bilib olishlariga yordam beradi. algoritmning tasvirlash usullari haqida gapirganda algoritmning berilish usullari xilma-xilligi va ular orasida eng ko’p uchraydiganlari quyidagilar ekanligini ko’rsatib o’tish joiz: 1. algoritmning so’zlar orqali ifodalanishi. 2. algoritmning formulalar yordamida berilishi. 3. algoritmning jadval ko’rinishida berilishi, masalan, turli matematik jadvallar, loteriya yutuqlari jadvali, funksiyalar qiymatlari jadvallari bunga misol bo’ladi. 4. algoritmning dastur shaklida ifodalanishi, ya’ni algoritm kompyuter ijrochisiga tushunarli bo’lgan dastur …

5 / 64

r bo’yicha biri ha ikkinchisi yo’q yo’nalishlarni beradi, parallelogramm- ma’lumotlarni kiritish yoki chiqarish, yordamchi algoritmga murojaat - parallelogramm ikki tomoni chiziq, yo’naltiruvchi chiziq - blok-sxemadagi harakat boshqaruvi, nuqta-to’g’ri chiziq (ikkita parallel) - qiymat berish. algoritmda bajarilishi tugallangan amallar ketma-ketligi algoritm qadami deb yuritiladi. har bir alhoxida qadamni ijro etish uchun bajarilishi kerak bo’lgan amallar haqidagi ko’rsatma buyruq deb aytiladi. algoritmlarni ko’rgazmaliroq qilib tasvirlash uchun blok-sxema, ya’ni geometrik usul ko’proq qo’llaniladi. algoritmning blok-sxemasi algoritmning asosiy tuzilishining yaqqol geometrik tasviri: algoritm bloklari, ya’ni geometrik shakllar ko’rinishida, bloklar orasidagi aloqa esa yunaltirilgan chiziqlar bilan ko’rsatiladi. chiziqlarning yunalishi bir blokdan so’ng qaysi blok bajarilishini bildiradi. algoritmlarni ushbu usulda ifodalashda vazifasi, tutgan o’rniga qarab quyidagi geometrik shakl(blok) lardan foydalaniladi. algoritmlar berilishi va ifodalanishiga qarab: chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi turlarga bo’linadi. algoritmning turlari bilan tanishtirganda, avvalo hyech qanday shart tekshirilmaydigan va tartib bilan faqat ketma-ket bajariladigan jarayonlarni ifodalaydigan chiziqli algoritmlar aytib o’tiladi. algoritm xato natijalarni keltirib …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritmlar haqida tushuncha"

mavzu: bog‘ langan ro’yxatni tashkil etish.algaritmlarni loyixalash va tahlillash. reja: 1. fanga kirish. 2. malumotlar strukturasi. 3. ma’lumotlar statik tuzilmasi. 4. yarim statik ma’lumotlar strukturasi. 5. dinamik ma’lumotlar tuzilmasi. 6. bir,ikki bog’lamli va bog’lamli royxatlar. 7. xulosa. 8. foydalanilgan adabiyotlar va internet tarmoqlari. fanga kirish. algoritm tushunchasi. avvalo algoritm tushunchasi 1x asrla yashab ijod etgan buyuk bobokalonimiz muhammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog’liqligini tushuntirish lozim. algoritm so’zi al-xorazmiyning arifmetikaga bag’ishlangan asarining dastlabki betidagi “dixit algoritmi” (“dediki al-xorazmiy” ning lotincha ifodasi) degan jumlalardan kelib chiqqan. shundan so’ng al-xorazmiyning sanoq sistemasini takomillashtirishga qo’shgan hissas...

This file contains 64 pages in DOCX format (471.4 KB). To download "algoritmlar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritmlar haqida tushuncha DOCX 64 pages Free download Telegram