amaliy mashg‘ulot. soha tilida adabiy til va uning me’yorlari

DOCX 3 sahifa 21,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 3
9-amaliy mashg‘ulot. soha tilida adabiy til va uning me’yorlari nutq va adabiy me’yor. og‘zaki va yozma savodxonlik til me’yorlarini puxta o‘zlashtirish bilan bog‘liq. har qaysi zamonda, har qaysi makonda savodxonlik insonning yaxshi fazilati sifatida ulug‘lanib kelingan. og‘zaki va yozma savodxonlikka erishishni ta’minlovchi tilshunoslikning bo‘limi orfoepiya, orfografiya sanaladi. talaffuz imlo bir-biri bilan uzviy bog‘liq. adabiy til qonuniyati asosida to‘g‘ri yozish qanchalik muhim bo‘lsa, to‘g‘ri talaffuz qilish ham shunchalik zarur. ammo so‘zning talaffuzi bilan yozilishi doim ham to‘g‘ri kelavermaydi. masalan, iztirob, izquvar, bo‘zchi, tuzsiz kabi so‘zlarda jarangsiz undoshdan oldin “s” aytilsa ham, “z” yoziladi. yoki baland, samarqand, poyezd; do‘st, g‘isht kabi so‘zlarda d,t tovushi ba’zan aytilmasa ham, yozuvda yoziladi. tafakkur arabcha so‘z bo‘lib, fikr yuritish, o‘ylash, fikrlash kabi ma’nolarni ifodalaydi. tafakkur orqali obyektiv borliqni taniy boshlaymiz. bu borada mutafakkir alisher navoiy shunday yozadi: ki har ishni qildi odamizod, tafakkur birla qildi oni bunyod. ko‘rinadiki, inson tafakkuri, zakovati va ongi eng oliy ne’mat …
2 / 3
a, hammasi ham davlat tili maqomiga ega emas (200 ga yaqin yozuv mavjud). sobiq sho‘rolar konstitutsiyasida ittifoqdagi barcha elat, xalq, millatlar va ularning tillari teng huquqli ekanligi ta’kidlangan bo‘lsa ham, lekin amalda rus tili davlat tili edi. barcha ish qog‘ozlari, pochta, telegraf ishlari, turli darajadagi yig‘ilishlar, qurultoylar, simpoziumlar rus tilida olib borilardi. rus tilini bilmaydigan shaxslar uzoqdagi qarindosh-urug‘lariga, tanish-bilishlariga oddiy bir telegramma ham jo‘nata olmas edilar. bunday holat rus tilidan boshqa tillar qo‘llanish doirasining cheklanishiga olib keldi va bu til vakillarining haqli ravishda noroziligiga sababchi bo‘ldi. 1988-yildan boshlab o‘zbek ziyolilari ham matbuotda o‘zlarining qator maqolalari bilan tilimiz haq-huquqini tiklash, uni davlat tiliga aylantirish muammosini ko‘tarib chiqdilar. bu masalaga bag‘ishlangan bir qancha anjumanlar bo‘lib o‘tdi. nihoyat, 1989-yilning 21-oktabrida o‘zbek tili o‘zbekistonning davlat tili sifatida rasman e’lon qilindi. buning natijasida o‘zbek tili respublikamizda o‘tkaziladigan oliy darajadagi davlat anjumanlarida ham qo‘llaniladigan, davlatning rasmiy hujjatlari yuritiladigan, rivojlanish istiqboli qonun bilan belgilangan tilga aylandi. ana …
3 / 3
qonunning yangi tahririni qabul qildi. yangi tahrirdagi qonunning muhim jihati shundaki, unda o‘zbek tilining bugungi jahon hamjamiyatidagi mavqeyi hisobga olindi. bu qonunda o‘zbekiston respublikasining demokratik, tinchliksevar siyosati o‘zining aniq ifodasini topdi. o‘zbek tili o‘zbekiston respublikasining davlat tili sifatida tan olinar ekan, bu narsa respublika hududidagi boshqa tillarning faoliyat ko‘rsatishi, rivojlanishi, o‘zbekistonda yashovchi barcha millat vakillarining o‘z ona tillarida erkin aloqa qilishlari uchun aslo monelik qilmaydi. qonunning 2-, 4-, 6-, 10-, 14-moddalarida boshqa millat vakillari tillarining amal qilishi himoya qilinadi. bu esa yangi qonunning naqadar xolis ekanligini ko‘rsatadi. o‘zbek tilining taraqqiyoti va istiqboli to‘g‘risida bir qancha qarorlar qabul qilindi. 1. 1993-yil 2-sentabrda “lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida” qonun qabul qilindi. 2. 1995-yil 24-avgustda “o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari” (82 qoida) o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi tomonidan tasdiqlandi. 3. milliy munosabatlarni yaxshilash, davr taqozosi bilan 1995-yil 21-dekabrda “davlat tili haqida”gi qonun (1989-yil 21-oktabrda tasdiqlangan qonun)ga ba’zi o‘zgartirishlar kiritildi. 4. “davlat …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amaliy mashg‘ulot. soha tilida adabiy til va uning me’yorlari" haqida

9-amaliy mashg‘ulot. soha tilida adabiy til va uning me’yorlari nutq va adabiy me’yor. og‘zaki va yozma savodxonlik til me’yorlarini puxta o‘zlashtirish bilan bog‘liq. har qaysi zamonda, har qaysi makonda savodxonlik insonning yaxshi fazilati sifatida ulug‘lanib kelingan. og‘zaki va yozma savodxonlikka erishishni ta’minlovchi tilshunoslikning bo‘limi orfoepiya, orfografiya sanaladi. talaffuz imlo bir-biri bilan uzviy bog‘liq. adabiy til qonuniyati asosida to‘g‘ri yozish qanchalik muhim bo‘lsa, to‘g‘ri talaffuz qilish ham shunchalik zarur. ammo so‘zning talaffuzi bilan yozilishi doim ham to‘g‘ri kelavermaydi. masalan, iztirob, izquvar, bo‘zchi, tuzsiz kabi so‘zlarda jarangsiz undoshdan oldin “s” aytilsa ham, “z” yoziladi. yoki baland, samarqand, poyezd; do‘st, g‘isht kabi so‘zlarda d,t tovu...

Bu fayl DOCX formatida 3 sahifadan iborat (21,3 KB). "amaliy mashg‘ulot. soha tilida adabiy til va uning me’yorlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amaliy mashg‘ulot. soha tilida … DOCX 3 sahifa Bepul yuklash Telegram