o‘zbekiston siyosiy partiyalarining fuqarolik jamiyati va huquqiy davlatni rivojlantirishdagi o‘rni

DOCX 10 стр. 41,0 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 41,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

8-mavzu. o`zbekiston siyosiy partiyalarining fuqarolik jamiyati va huquqiy davlatni rivojlantirishdagi o`rni reja. 1. siyosiy partiya tushunchasi. 2. siyosiy partiyaning vazifalari 3. siyosiy partiyalar turlari 4. o‘zbekistondagi siyosiy partiyalar faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari hozirgi zamon jamiyatlarining siyosiy hayoti murakkab, ziddiyatli va serqirrali bo‘lib, unda ko‘p sonli ishtirokchilar ya’ni, siyosat subyektlari ishtirok etadi. bu ishtirokchilar orasida eng ko‘zga ko‘rinarli o‘rinlardan birini siyosiy partiyalar egallaydi. bugungi rivojlangan dunyoda siyosiy partiya mavjud bo‘lmagan davlat borligini tasavvur qilish mushkul, deyarli barcha davlatlarda ikki yoki ko‘ppartiyaviy tizim mavjud. sivilizatsiyaning eng muhim yutuqlaridan bo‘lmish siyosiy partiya ijtimoiy hayotdagi demokratiya va barqarorlikni ta’minlashda asosiy omillardan biri bo‘lib, u ijtimoiy tashkilotlar orasidagi eng siyosiylashgan tashkilotdir. siyosiy partiya tushunchasining lug‘aviy ma’nosi nima, uning paydo bo‘lishi va keyingi tarixi qaysi zamonlarga borib taqaladi degan savol tug‘ilishi tabiiy. «partiya» atamasi lotincha «parts» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «qism», «bo‘lak» degan ma’nolarni anglatadi. siyosiy partiya deganda fuqarolarning muayyan siyosiy maqsadlar atrofida birlashgan va muayyan …

2 / 10

hni ifodalash uchun ishlatilganligi tarixdan ma’lum. o‘rta asrlardagi siyosiy partiyalar jamiyatda ziddiyatlar kuchayganda, feodallar va boshqa sinflar o‘rtasida yuzaga kelgan ijtimoiy kelishmovchiliklar sharoitida vujudga kelgan. zamonaviy ma’nodagi siyosiy partiyalar ma’lum bir ijtimoiy guruhning manfaatlarini uyushgan va izchil tarzda ifoda eta oladigan vakillik sifatida xvii-xviii asrlardagi ingliz va fransuz burjua inqiloblar davrida shakllandi. sanoat inqilobi natijasi o‘laroq, kapitalistik bozor munosabatlarining tezkor rivoji yevropa jamiyatlarining kuchli tabaqalanishiga olib keldi. ijtimoiy muammolarni siyosiy yo‘l bilan, ya’ni hokimiyat orqali hal etish hayotiy masalaga aylandi. shu tarzda siyosiy partiyalarning roli ham ortib bordi. m. veber taklif etgan siyosiy partiyalarning shakllanish tarixiga oid klassifikatsiyaga ko‘ra siyosiy partiyalar dastlab zodagonlarning siyosiy to‘garaklari tarzida paydo bo‘lib, keyinchalik siyosiy klublarga so‘ngra esa ommaviy partiyalarga aylanganlar. (biroq, hamma partiyalar ham o‘z tarixlarida bu uch bosqichni bosib o‘tmaganlar. odatda, ko‘pincha siyosiy klub yoki ijtimoiy-siyosiy harakatlardan siyosiy partiyalar kelib chiqqan.) masalan, angliyada 1831- yilda tuzilgan «charlton klab» konservatorlar partiyasiga, 1836-yilda tuzilgan «reform …

3 / 10

y partiyalar xviii asr oxiri xix asr boshlarida kongress (ya’ni, parlament) fraksiyalari (federalchilar va respublikachilar) shaklida paydo bo‘lib, ikki partiyaviylik asosidagi partiyaviy tizimni vujudga keltirdi. bu tizim keyinchalik aqshda burjua demokratiyasining asosini tashkil qildi. xix asrning ikkinchi yarmiga kelib, siyosiy partiyalarga birlashish jamiyatning faqat zodagon qatlamlarigagina xos xususiyat bo‘lmay qoldi. chunki bu davrda ko‘p sonli oddiy fuqarolarni o‘z saflariga birlashtira olgan ommaviy partiyalar ham tashkil topdiki, bunday ommaviy partiyalarning dastlabkilariga 1861-yilda tashkil topgan angliya liberal partiyasini hamda 1863-yilda tuzilgan birinchi ommaviy ishchi partiyasi bo‘lgan umumgerman ishchilar soyuzini kiritishimiz mumkin. paydo bo‘layotgan siyosiy partiyalarning faoliyatida siyosiy hokimiyat bilan aloqadorlik, unga ta’sir ko‘rsatish imkoniyatlari kuchayib bordi. xo‘sh, buning sabablari nimada edi? ommaviy siyosiy partiyalarning vujudga kelishi va siyosiy mavqeining kuchayib borishida xix asrning ikkinchi yarmida yevropa mamlakatlarida umumiy saylov huquqining fuqarolar tomonidan siyosiy huquq sifatida qo‘lga kiritilishi siyosat subyektlari sonining keskin oshuvini ta’minladi. quyidagi dalillarga e’tibor beraylik: angliyada 1830-yilda saylov huquqidan 200 …

4 / 10

dir. siyosiy partiya odatda muayyan siyosiy dastur asosida faoliyat ko‘rsatadi. buning boisi – siyosiy partiya atrofida jamiyatning muayyan guruhlari, tabaqalari, sinflari ma’lum bir maslak, g‘oya asosida birlashadilar. davlat hokimiyatini qo‘lga kiritish maqsadi har bir siyosiy partiyaning g‘oyaviy-siyosiy hujjatlarida, xususan uning dasturida ifodalanadi. g‘oyaviy-siyosiy dasturda partiya nima uchun va kim uchun siyosiy hokimiyatni qo‘lga kiritmoqchi ekanligi, qanday aniq maqsadlarni o‘z oldiga qo‘yganligi masalasi aks etgan bo‘ladi. biroq, barcha siyosiy partiyalar ham bu maqsadlarini ochiq-ravshan ifoda etishmaydi. ko‘pincha partiyalar «barcha fuqarolarning» yoki «mehnatkashlarning manfaatlarini ifoda etamiz» degan shiorlarni ilgari surishadi. aslida esa jamiyat a’zolari manfaatlari turlicha bo‘lib, hech qachon bir-biriga to‘liq mos kelmaydi. siyosiy partiyalar odatda butun jamiyatning emas, balki jamiyatdagi muayyan bir ijtimoiy guruhning, gohida esa aholi qatlamlari katta bir qismining manfaatlarini ifoda etadilar. buning uchun siyosiy partiyalar jamiyatdagi muayyan guruhlar manfaatlaridan kelib chiqib, harakat qiladilar. bu manfaatlar ular uchun ijtimoiy baza, manba bo‘lib xizmat qiladi, partiyalar bu manfaatlarni himoya qiladilar …

5 / 10

fuqaro ruhiyati partiya maqsadlarini amalga oshirishga yo‘naltiriladi va jamoatchilikning fikrini shakllantirishda oav dan foydalaniladi. 4. partiyaning hukmron elitasini shakllantirish, hokimiyatning vakillik organlari va jamiyat o‘rtasidagi aloqani ta’minlash, boshqa siyosiy institutlar bilan birgalikda davlat va ijtimoiy boshqaruvning mexanizmini shakllantirish, hokimiyat tuzilmalari va mexanizmlarining barqarorligini ta’minlash. 5. siyosiy madaniyatni oshirish. 6. parlament va hukumat faoliyatiga ta’sir ko‘rsatish. 7. siyosiy yetakchilarni tarbiyalash. 8. davlat oldida turgan maqsadlarning shakllanishi va amalga oshirilishida faol ishtirok etish. siyosiy partiya faoliyatidagi asosiy yo‘nalishlardan biri – partiyaning dasturini, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy strategiyasini ishlab chiqishdir. bunda malakali mafkurashunos xodimlardan foydalaniladi. partiyalar o‘z g‘oyaviy funksiyalarini bajarishda bir tomondan g‘oyalar ishlab chiqishga, ikkinchi tomondan, bu g‘oyalar tarafdorlarining odamlar orasida ko‘payishiga harakat qiladilar. bunda ular umuman jamiyatni taraqqiy ettirishning modellarini jamoatchilik va davlat e’tiboriga havola etadilar, garchi bu modellar aslida, muayyan ijtimoiy birliklarning manfaatlarini himoya etadigan modellar bo‘lsa ham. xulosa qilib aytganda, siyosiy partiyalar faoliyatining asosiy yo‘nalishlari quyidagilardir: 1) muayyan ijtimoiy guruhlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston siyosiy partiyalarining fuqarolik jamiyati va huquqiy davlatni rivojlantirishdagi o‘rni"

8-mavzu. o`zbekiston siyosiy partiyalarining fuqarolik jamiyati va huquqiy davlatni rivojlantirishdagi o`rni reja. 1. siyosiy partiya tushunchasi. 2. siyosiy partiyaning vazifalari 3. siyosiy partiyalar turlari 4. o‘zbekistondagi siyosiy partiyalar faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari hozirgi zamon jamiyatlarining siyosiy hayoti murakkab, ziddiyatli va serqirrali bo‘lib, unda ko‘p sonli ishtirokchilar ya’ni, siyosat subyektlari ishtirok etadi. bu ishtirokchilar orasida eng ko‘zga ko‘rinarli o‘rinlardan birini siyosiy partiyalar egallaydi. bugungi rivojlangan dunyoda siyosiy partiya mavjud bo‘lmagan davlat borligini tasavvur qilish mushkul, deyarli barcha davlatlarda ikki yoki ko‘ppartiyaviy tizim mavjud. sivilizatsiyaning eng muhim yutuqlaridan bo‘lmish siyosiy partiya ijtimoiy hayotdagi...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (41,0 КБ). Чтобы скачать "o‘zbekiston siyosiy partiyalarining fuqarolik jamiyati va huquqiy davlatni rivojlantirishdagi o‘rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston siyosiy partiyalari… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram