xromatografik usullar

DOCX 4 pages 67.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.2 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

8. xromatografik usullar xromatografya deb komponentlarni ikki faza orasida (xarakatlanuvshi va xarakatsiz fazalar) ajaratish va taxlil qilishga aytiladi. 1. xromatografya turlari va taxlil usullari. ajratilayotgan organik birikmalar tabiatiga, xossasiga qarab xromatografya quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. adsorbsyalash 2. taksimlovshi 3. cho‘ktirish usuli 1.adsorbsyali xromatografya kationlar adsorbent ustida moddalar xar xil adsorbsyalanish asosida qo‘llaniladi. 2.taksimlash xromatografyasida ajratiladigan moddaning suyuqlikka yutilishi, eruvchanligini xar xilligiga va ikki faza orasida taqsimlanishga asoslangan. 3.cho‘ktirish xromatografyasi kimyoviy reaksiyalar natijasida erimaydigan cho‘kmalar xosil qilishga asoslangan. 8.1. xromatografik aniqlash 1.nasadkali to‘ldirilgan ustunda-nasadkali (to‘ldirilgan) xromatografya. 2.kapillyarlarda - kapillyar xromatografya. 3.filtr qog‘ozda - qog‘oz xromatografyasi. 4.sorbentning yupka kavatida taxlil qilish-yupka kavat xromatografyasi. taxlillarni o‘tkazish usuliga qarab xromatografya 3 variantga bo‘linadi: frontal, elyuentli va siqib chiqarish. a b v a+b (a+b)+v (a+b)+d a a+b d a+b v a b b+v a+b v b a- a+b komponentlar (taxlilida) ustun orqali sustsorbsiya bo‘ladigan b chiqquncha beriladi, keyin aralashma a+b chiqadi. b- elyuent taxlilda a+b …

2 / 4

осферaгa 3-chizma. kapillyar xromatografya chizmasi. 1-balon, 2-reduktor, 3-filtr quritgich, 4-proba berish, 5-kapillyar ustun, 6-doimy tok kuchaytirgish, 7-potensiometr (zi chizuchi), 8- tug‘irlagich, 9- detektor. yuqorida ko‘rib utilgan taxlil usullaridan tashkari, neft maxsulotlarini taxlil kilish uchun kuyidagilar qo‘llaniladi. 1.mass - spektrometrya va xromo-mass-spektrometrya. 2.ultrabinafsha va infrakizil spektrometrya (iks), (uf), (ik). 3.yadro magnitli rezonans (yamr)va elektron paramagnit rezonans (epr). bu usullar bilan neft maxsulotlarining strukturalari o‘rganiladi. gaz xromatograflarida alanga-ionizatsion detektor qo‘llaniladi. uning katarometrli xromatografyaga nisbatan sezgirligi yuqoridir, katarometr - 102. alanga ionlanish - 104. gaz-suyuq xromatografyada aralashma tarkibidagi moddalarni uchuvchanligi, molekulalarning geometrik strukturasi va ko‘zg‘almas faza bilan munosabati xisobga olinadi. selektiv ko‘zg‘almas faza taxlil qilinadigan aralashmalarning taxlil qilinadigan moddaga nisbatan xar xil eruvchanligini ta'minlaydi. moddaning ustunga beriladigan vaqtidan boshlab cho‘qqining maksimal chiqish vaqtigacha bo‘lgan vaqt ushlab turish vaqti (tr) moddaning gaz fazasida bo‘lgan vaqti va molekulaning yutilgan xolatidagi (t'r) vaqtidan tashkil topgan. ustunning xaqiqiy ushlab turish kobilyati quydagi formula bilan aniqlanadi. t'r = …

3 / 4

effitsienti qo‘llaniladi. buning uchun turli usullardan foydalaniladi. 1.me'yorlashtirish, normallashtirish usuli: bu usul xamma piklar (shukki) yuzasini tuzatish koeffitsienti bilan 100% deb olinadi. o‘lshovli koeffitsienti, o‘lchanayotgan moddalarning bittasi birga teng deb olinadi. k=1 taxlil qilinayotgan aralashma tarkibi shu formula bilan aniqlanadi. xj = k1 s1 / ks ss (100) k - moslashtirish koeffitsienti. s - chiqqan moddaga tegishli yuza (chuqqi yuzasi). 2. ichki normallash usuli. bu usulda aralashmagan avvaldan ma'lum bo‘lgan modda qo‘shiladi va ichki standart (metka) qilib olinadi. kalibrovka qilish uchun aralashmaning xar biri bilan ma'lum moddaning aralashma qilib, pikllar nisbati olinadi, kalibrovkalar egri chizig‘i tuziladi va shu bo‘yicha komponentlar konsentratsyasi aniqlanadi. 3. absolyut kalibrovkalash usuli - gaz aralashmalarni taxlil qilishda qo‘llaniladi. bu usulda ustunga ma'lum gaz beriladi, pik yuzasi o‘lchanadi va kalibrovkalash egri chizig‘i chiziladi. keyin ustunga shu ma'lum gazni berib, gaz tarkibidagi boshqa modda xisoblab topiladi. 4. kapillyar xromatografya. 1957 yilda oshilgan bu usul xromatografik taxlil analitik imkonyatlarini …

4 / 4

shular jumlasidan, sis-, trans- dienlar izomerlari va alkinlar aniqlanadi. 6. qog‘ozli xromatografya - bu usulda xromatograf ro‘lini qog‘oz o‘ynaydi. qo‘zg‘almas faza - suv, qo‘zg‘aluvchi faza organik erituvshi moddalar. bu usul bilan smolalar va asfaltenlar taxlil qilinadi. qog‘ozga bir - ikki tomchi aniqlanayotgan moddadan tomizib, keyin u spirt - benzol eritmasiga solib qo‘yiladi, benzol oshib ketadi. qog‘ozda xromatogramma dog‘lari qoladi. ultrabinafsha nur ostida qaralganda smola-sarik chizik, asfalten – to‘q jigarrang beradi. sinov uchun savollar 1. xromatografya nima? 2. xromatografya turlari. 3. gaz-suyuqlik xromatografyasi nima? 4. gaz-suyuqlik xromatografyasining qulayliklari. 5. alanga-ionizatsion va katarometrli xromatografyaning farqi. 6. xromatografyada solishtirish o‘lhlovchi xajmi nima? 7. xromatografya usullari.

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xromatografik usullar"

8. xromatografik usullar xromatografya deb komponentlarni ikki faza orasida (xarakatlanuvshi va xarakatsiz fazalar) ajaratish va taxlil qilishga aytiladi. 1. xromatografya turlari va taxlil usullari. ajratilayotgan organik birikmalar tabiatiga, xossasiga qarab xromatografya quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. adsorbsyalash 2. taksimlovshi 3. cho‘ktirish usuli 1.adsorbsyali xromatografya kationlar adsorbent ustida moddalar xar xil adsorbsyalanish asosida qo‘llaniladi. 2.taksimlash xromatografyasida ajratiladigan moddaning suyuqlikka yutilishi, eruvchanligini xar xilligiga va ikki faza orasida taqsimlanishga asoslangan. 3.cho‘ktirish xromatografyasi kimyoviy reaksiyalar natijasida erimaydigan cho‘kmalar xosil qilishga asoslangan. 8.1. xromatografik aniqlash 1.nasadkali to‘ldirilgan ustunda-nasad...

This file contains 4 pages in DOCX format (67.2 KB). To download "xromatografik usullar", click the Telegram button on the left.

Tags: xromatografik usullar DOCX 4 pages Free download Telegram