o`zbеkistоndа mаdаniy mеrоs оbеktlаrini sаqlаsh vа tа`mirlash ishlаrini tаshkiliy vа аmаliy jihаtlаri.

DOCX 9 sahifa 29,9 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 9
6-мавзу; ххи аср бошида о`збекистонда маданий мерос обектларини сақлаш ва та`мирлаш ишларини ташкилий ва амалий жиҳатлари. режа; 1. мустақиллик йилларида археологик ёдгорликларни муҳофаза қилиш борасида айрим мулоҳазалар 2. мустақиллик йилларида меъморчилик ва амалий санъатнинг қайта тикланиши ма‟лумки, археологик ёдгорликлар тарихимизнинг қадимги ва энг қадимги даври ҳақида малумот берувчи деярли асосий манба ҳисобланади. зеро, ҳозирги вақтда юртимиздаги маданият ва спорт ишлари вазирлиги таркибидаги аксарият тарих ва о`лкашуносликка ихтисослаштирилган музейларнинг экспонатларини асосий қисмини айнан археологик ёдгорликларда аниқланган осори атиқалар ташкил этиши фикримиз далилидир. ҳалқмизнинг о`тмиш тарихини о`зида жамлаган археологик ёдгорликлар бизнинг кунларда оддий тепаликлар сифатида сақланган бо`либ, улар халқ орасида оқтепа, сариқтепа, ко`ктепа каби номлар билан аталиб келинади. ҳозирги кунда юртимизда сақланган археологик ёдгорликлар 8 мингдан зиёд бо`либ, улар шаҳарлар, қишлоқлар, қо`рг`онлар, саройлар, ко`шклар, энг қадимги одамлар яшаган манзилгоҳлар, турли хил иншоот қолдиқлари (кориз, сардоба, ко`прик ва ҳ.к.) харобалари ҳисобланади. шу билан бирга аждодларимиз қолдирган қадимги санат намуналари – петроглифлар, қадимги мозор …
2 / 9
ҳам белгиланган бо`либ, бу борада 49 моддада қуйидагилар такидланган: “фуқароларлар о`збекистон халқининг тарихий, манавий ва маданий меросини авайлаб асрашга мажбурдирлар. маданият ёдгорликлари давлат муҳофазасидадир”. шу билан бирга 2009-йил 13-октябрда қабул қилинган “археологик мерос обектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланишто`г`рисида”ги қонун археологик ёдгорлик ва уни муҳофаза қилиш ҳамда ундан фойдаланишнинг хуқуқий асосларини қайд этди. юқорида қайд қилинганидек археологик ёдгорликлар тарихнинг моддий намунаси бо`либ, унинг қисман ёки то`лиқ бузилиши тарихимизнинг қайсидир қисмини бутунлай ё`қ бо`либ кетишига олиб келиши мумкин. ҳозирги вақтда археологик ёдгорликларни қисман ёки то`лиқ бузилиши икки омил – табиий табиат жараёнлари ва инсон омиллари билан бог`лиқ ҳисобланади. археологик ёдгорликларини табиий табиат жараёнлари натижасида бузилиши, бу биринчи навбатда дарё, сойларнинг қирг`оқларини табиий эрозияси, ёг`ингарчилик натижасида ёдгорликлар чеккаларини қо`порилиб тушиши ҳисобланади. малумки, юртимиздаги аксарият қадимий шаҳар, қишлоқ, манзилгоҳлар харобаларининг катта қисми сув манбаига яқин жойлашган бо`либ, дарёларнинг қирг`оқларини емирилиши, о`занларнинг о`згариши, тошқин ва селлар каби ташқи тасирлар натижасида ёдгорликларни дарёга яқин қисмларининг …
3 / 9
отлари (ё`ллар, электр тармоқлари, алоқа линиялари ва ҳ.к.) бунёд этилмоқда. бу борада ёдгорликларни муҳофаза қилиш мақсадида о`збекистон республикаси маданият ва спорт ишлари вазирлиги томонидан моддий маданий мерос об‟ектлари муҳофаза тегралари лойиҳаларининг шаҳарсозлик ва лойиҳалаш ҳужжатларига, шунингдек мо`лжалланаётган ер қазиш, ер тузиш, қурилиш, мелиоратсия, хо`жалик ишлари ва бошқа ишларнинг моддий маданий мерос обектларини асраш талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида маданий мерос обектларининг тарихий-маданий экспертизаси ташкил этилади ва амалга оширилади. шу билан бирга самарқанд, бухоро, тошкент, шаҳрисабз, хива каби қадимий шаҳарларда олиб борилаётган қурилиш ишларида қонунчиликда белгиланган тартибда археологик кузатув ишларини олиб бориш, моддий маданий мерос обектлар атрофида бош режага асосан лойиҳалаш, қайта қуриш, қурилиш ва ободонлаштириш ишларини режалаштиришни маданий мерос обектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш давлат инспексияси билан келишилган ҳолда амалга ошириш ҳам муҳим катта аҳамият касб этади. кейинги йилларда археологик ёдгорликларни ро`йхатга олиш бо`йича олиб борилаётган тадқиқотлар ёдгорликларни 55-70 фоизи қишлоқ ҳудудларида, дала майдонларида жойлашганлигини ко`рсатмоқда. бу ҳолатда қонунчиликда белгиланган …
4 / 9
усусан, биргина шаҳрисабз туманида бу ко`рсаткич 23 фоизни ташкил этмоқда. зеро, собиқ шо`ролар даврида амалга оширилган ушбу амалиёт натижасида ёдгорликларни қарийб 2 метрлик маданий қатламни бузилишига олиб келган. айни вақтда ёдгорликлар ното`г`ри, ноқонуний равишда олиб борилган қазишмалар, ёдгорликлар ёки унинг атрофидан тупроқ олиниши каби жараёнлар ҳам археологик ёдгорликларнинг бузилишига сабаб бо`лиши мумкин. юқоридаги қайд қилинган омилларни таҳлил қилган ҳолда ёдгорликларни сақлаш ва муҳофаза қилишда қуйидаги комплекс чора тадбирларни амалга ошириш самарали натижа беради. биринчидан республикадаги археологик ёдгорликлар каталогини яратиш ва ягона гис системасига киритиш ҳамда ёдгорликларни муҳофаза теграларини белгилаш. ҳозирги вақтда самарқан, фарг`она, наманган, андижон вилоятларида ушбу ишлар деярли о`з якунига етган бо`лса, қолган вилоятларда бу борада кенг ко`ламли ишлар амалга оширилмоқда. иккинчидан, ёдгорликлар муҳофаза қилишда кенг аҳоли қатламини жалб этиш ва уларда о`з тарихига, қадриятига бо`лган қизиқишни кучайтириш ва бу борада оммавий ахборот воситаларидан кенг фойдаланиш. зеро, ҳар бир фуқаро о`зининг шаҳри, қишлог`и, маҳалласида жойлашган археологик ёдгорлик ҳақида то`лиқ …
5 / 9
осий тамойил ко`зга ташланади. улардан бири шарқона ме`морчиликнинг ан`анавий қонун-қоидаларига риоя этишдир. бу тамойил темурийлар тарихи давлат музейи, туркистон саройи, олий мажлис, тошкент шаҳар ҳокимияти бинолари тимсолида о`з аксини топгандир. ме`морчиликдаги иккинчи тамойил эса о`збекистоннинг жаҳон ҳамжамиятидан муносиб о`рин олиш сари интилишини намойиш этувчи жаҳон ме`морчилигининг энг яхши ютуқларидан фойдаланишда намоён бо`лмоқда. бундай бинолар жумласига “меридиан”, “афросиёб”, “бухоро”, “интерконтинентал`”, ” шератон” меҳмонхоналари, “о`зекспомарказ”, миллий банк, марказий банк, “тошкентплаза” савдо маркази, республика биржа маркази, банклараро молиявий хизматлар марказ,о`збекистон давлат консерваторияси ва бошқа биноларни киритиш мумкин. тошкент шаҳри ко`ркига ко`рк қо`шиб турган “олой”, “чорсу”, “отчопар”, “юнусобод”, “миробод”, “паркент”, “қо`йлиқ” ва бошқа бозор бинолари, шунингдек “юнусобод” теннис маркази, “жар” спорт маркази сингари замонавий иншоатлар барпо этилди. о`збекистоннинг қадимий шаҳарларидаги тарихий биноларни тиклаш ишлари жадалик билан олиб борилмоқда. бунга тошкент, самарқанд, бухоро, хива шаҳарларида қайта тикланган о`нлаб бинолар, тарихий иншоотлар обидалар мисол бо`ла олади. кадрлар тайёрлаш миллий дастурини ҳаётга тадбиқ этиш жараёнида юзлаб академик …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o`zbеkistоndа mаdаniy mеrоs оbеktlаrini sаqlаsh vа tа`mirlash ishlаrini tаshkiliy vа аmаliy jihаtlаri." haqida

6-мавзу; ххи аср бошида о`збекистонда маданий мерос обектларини сақлаш ва та`мирлаш ишларини ташкилий ва амалий жиҳатлари. режа; 1. мустақиллик йилларида археологик ёдгорликларни муҳофаза қилиш борасида айрим мулоҳазалар 2. мустақиллик йилларида меъморчилик ва амалий санъатнинг қайта тикланиши ма‟лумки, археологик ёдгорликлар тарихимизнинг қадимги ва энг қадимги даври ҳақида малумот берувчи деярли асосий манба ҳисобланади. зеро, ҳозирги вақтда юртимиздаги маданият ва спорт ишлари вазирлиги таркибидаги аксарият тарих ва о`лкашуносликка ихтисослаштирилган музейларнинг экспонатларини асосий қисмини айнан археологик ёдгорликларда аниқланган осори атиқалар ташкил этиши фикримиз далилидир. ҳалқмизнинг о`тмиш тарихини о`зида жамлаган археологик ёдгорликлар бизнинг кунларда оддий тепаликлар сифати...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (29,9 KB). "o`zbеkistоndа mаdаniy mеrоs оbеktlаrini sаqlаsh vа tа`mirlash ishlаrini tаshkiliy vа аmаliy jihаtlаri."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o`zbеkistоndа mаdаniy mеrоs оbе… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram