difraktsiya panjarasi laboratoriyasi

DOCX 4 pages 889.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 889.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

7 - laboratoriya ishi « difraksion panjara yordamida yorug’lik to’lqin uzunligini aniqlash» ishning maqsadi. yaxlit yorug’lik manbaidan spеktrni olish va kuzatish; yaxlit spеktr manbaidan (galogеn lampa) foydalanib yorug’lik filtralaridan o’tgan to’lqin uzunligini aniqlash. ishning qisqacha nazariyasi difraksiya deb, to’lqinlarning kichik to’siq yoki tirqishga tushganda uning geometrik soya tomoniga tarqalish hodisasiga aytiladi. difraksiya hodisasi tufayli hosil bo’lgan manzaraga difraksion manzara deyiladi. difraksion hodisalar ikki sinfga bo’linadi: 1. to’siqqa tushayotgan yorug’lik to’lqinining fronti sferadan iborat bo’lgan va kuzatish nuqtasi chekli masofada joylashgan holdagi difraksiyaga frenel difraksiyasi deb ataladi. 2. to’siqqa tushayotgan nurlar parallel dastani hosil qilgan va difraksion manzara cheksizlikda mujassamlashgan holdagi difraksion hodisalarni fraungofer tekshirgan. shuning uchun bunday difraksion hodisalar fraungofer difraksiyasi deb ataladi. mazkur ishda, difraksion panjarada fraungofer difraksiyasi qo’llaniladi. ko’p sonli bir - biriga yaqin joylashgan parallel tor tirqishlar to’plamiga difraksion panjara deyiladi (1-rasm). 1-rasm. shaffof difraksion panjara. difraksion panjaralarni shisha plastinka yoki metall ko’zgu sirtiga ingichka shtrixlar (tirqishlar) …

2 / 4

irqishlardan difraksiyalanib o’tgan nurlar, agar yig’uvchi linzaning fokal tekisligida yig’ilsa, fokal tekislikda joyashtirgan a ekranda difraksion manzara hosil bo’ladi. tirqishlar yorug’likning kogerent manbalari bo’lib hisoblanadi. ekranda vujudga kelgan difraksion manzara ikki hodisaning, ya’ni yorug’likning har bir tirqishdan difraksiyasi va yorug’likning tirqishlardan interferensiyasi natijasidir. bu difraksion manzaraning asosiy xususiyatlari ko’proq ikkinchi hodisa bilan aniqlanadi. masalan ikkita tirqishning chap chekkalariga tushayotgan nurlarning burchak ostida difraksiyalanuvchi parallel nurlarining l yo’llar ayirmasi quyidagiga teng ekanligi 2-b rasmda ko’rsatilgan: (1) interferensiya natijasi yo’l farqining kattaligi l ga bog’liq bo’ladi. yo’l farqi to’lqinlarning butun soniga teng bo’lganda, ya’ni: (2) bo’lganda nurlar ekranda interferensiya maksimumini beradi. yo’l ayirmasi yarim to’lqinlarning toq soniga teng bo’lganda, (3) nurlar interferensiya minimumlarini beradi. shunday qilib, ekran yoritilganligining maksimumlariga mos keluvchi difraksiya burchaklari quyidagi (4) munosabatdan, yoritilganlikning minimumlariga mos keluvchi difraksiya bur-chaklari (5) munosabatdan aniqlanadi, bu yerda, ─ spektr tartibi. ikki tirqishdan hosil bo’lgan difraksiya maksimumlarining o’rnini aniqlaydigan (4) formula, ko’p tirqishlardan …

3 / 4

gan va binafsha rang ko’p siljigan bo’ladi. difraksiya spektrida markaziy maksimum (nolinchi tartibli spektr) oqligicha qoladi, chunki (4) formulaga asosan n = 0 bo’lganda barcha to’lqin uzunliklari uchun = 0 bo’ladi. difraksion panjara vositasida, yorug’lik to’lqinlarining uzunligini (6) formula bo’yicha juda aniqlikda o’lchash mumkin. mazkur ishdan maqsad yorug’lik to’lqinlarining uzunligini aniqlashdir. 1-rasm. “yorug’lik difraksiyasi” yorug’lik stеndining qurilmasi (galogеn lampa): 1 - yorug’lik stеndi (galogеn lampa); 2 – elеmеntar tutqichiga o’rnatilgan linza; 3 - elеmеntar tutqichi; 4 – difraksion panjara; 5 – o’lchov ekrani; 6 - optik taglik; 7 – manba shnuri; 8 – yorug’lik stеndining tok manbai; 9 – balandlikni o’zgartirish imkoniyatiga ega burilma yuzali rеytеr; 10 – burchakli magnitli elеmеnt – tutqich. ishni bajarish tartibi: 1. 1-rasmga asosan stеndni yig’ing. 2. yassi yoki radial o’lchov ekranida spеktrning tasvirini oling. 3. optik elеmеntlarni taglik bo’ylab surib ekranda maksimumlar holatining o’zgarishini kuzating. 4. svеtofiltrning o’tkazuvchanlik to’lqin uzunligini hisoblash uchun ekranda kеskin, …

4 / 4

rning joylashish tartibi qanday? 8. nima uchun oq yorug’lik difraksiyasida markaziy oq yo'ldan boshqa maksimumlar ranglarga bo’yalgan bo'ladi? 9. interferensiya hodisasi deb qanday hodisaga aytiladi va interferensiya natijasi nimalarga bog’liq bo’ladi? 4 oleobject1.bin image4.wmf oleobject2.bin image5.wmf oleobject3.bin image6.wmf oleobject4.bin image7.wmf oleobject5.bin image8.wmf oleobject6.bin image9.wmf oleobject7.bin image10.png image11.png image1.png image2.png image3.wmf l j n sin d = × d n sin d 2 ) 1 2 ( l j × - = × 2 l j × = n sin d n sin 2 ) 1 2 ( l j × + = 2 ; 1 ; 0 ± ± = n n sin d j l × = j sin d l × = d

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "difraktsiya panjarasi laboratoriyasi"

7 - laboratoriya ishi « difraksion panjara yordamida yorug’lik to’lqin uzunligini aniqlash» ishning maqsadi. yaxlit yorug’lik manbaidan spеktrni olish va kuzatish; yaxlit spеktr manbaidan (galogеn lampa) foydalanib yorug’lik filtralaridan o’tgan to’lqin uzunligini aniqlash. ishning qisqacha nazariyasi difraksiya deb, to’lqinlarning kichik to’siq yoki tirqishga tushganda uning geometrik soya tomoniga tarqalish hodisasiga aytiladi. difraksiya hodisasi tufayli hosil bo’lgan manzaraga difraksion manzara deyiladi. difraksion hodisalar ikki sinfga bo’linadi: 1. to’siqqa tushayotgan yorug’lik to’lqinining fronti sferadan iborat bo’lgan va kuzatish nuqtasi chekli masofada joylashgan holdagi difraksiyaga frenel difraksiyasi deb ataladi. 2. to’siqqa tushayotgan nurlar parallel dastani hosil qilgan v...

This file contains 4 pages in DOCX format (889.8 KB). To download "difraktsiya panjarasi laboratoriyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: difraktsiya panjarasi laborator… DOCX 4 pages Free download Telegram