o‘rta osiyoning qadimgi davr tarixiy geografiyasi

DOCX 12 sahifa 60,8 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 60,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

3-mavzu. o‘rta osiyoning qadimgi davr tarixiy geografiyasi. reja: 1.o'rta osiyoning tosh asri manzilgohlari tarixiy geografiyasiga tavsif. 2.o'rta osiyoning eneolit, bronza va ilk temir davri manzilgohlari tarixiy geografiyasi. 3.o'rta osiyoning qadimgi xalqlari va davlat birlashmalari . 4.ahamoniylar hukmronligi va aleksandr makedonskiy yurishlari davrida o'rta osiyo tarixiy geografiyasi. 5.miloddan avvalgi iv asr oxiri-milodiy iv asrning boshlarida o'rta osiyoning siyosiy va iqtisodiy geografiyasi . 6.buyuk ipak yo'li: uning asosiy yo'nalish va tarmoqlariga tarixiy-geografik tavsif. tayanch so‘z va iboralar: tosh asri. ilk paleolit, оrta paleolit va so'nggi paleolit. teshiktosh. xo'jag'ayr, katta va kichik tuzkon, joytun makoni, tabiiy sharoitning noqulayligi. kopetdog'. 1.o'rta osiyoning tosh asri manzilgohlari tarixiy geografiyasiga tavsif. qadimgi tosh asri uch davrga bo'linadi: ilk paleolit, оrta paleolit va so'nggi paleolit. o'rta osiyodagi qadimgi tosh asri manzilgohlari va ularning madaniy qatlamlaridan topilgan ashyolarga qarab hukm chiqarilsa, bu o'lkaga odamlar juda erta kelib o'rnasha boshlaganligini bilish mumkin. ilk paleolit davri manzilgohlari seleng'ur g'ori va ko'lbuloq …

2 / 12

da o'zlariga makon qurganlar. iqlim issiqbo'lganligidan turar-joylarga ham ehtiyoj bo'lmagan. o'rta paleolit davriga oid dastlabki yodgorlik teshiktosh g'or makonidan topilgan. bu makon surxondaryo viloyatining boysun tumanidagi boysun tog'ining janubiy yonbag'ridagi turgandaryoning zavtalashgansoy darasida joylashgan. g'or shimoli-sharqqa qaragan bo'lib, kengligi old qismida 20 metr, chuqurligi 21 metr va balandligi 9 metrdir. teshiktosh g'orini kavlash natijasida 5 ta madaniy qatlam borligi aniqlangan. madaniy qatlamlardan 2859 ta toshdan yasalgan mehnat qurollari topilgan. ularning xo'jaligida ovchilikning o'rni katta bo'lgan. teshiktoshliklar yashagan boysun tog'lari yowoyi mevalarga boy bo'lgani bois, aholi termachilik bilan ham shug'ullangan. boysundagi yana bir g'or-makonlardan biri amir temur g'oridir. u teshiktosh g'oridan uzoq bo'lmagan yerda joylashgan. bu manzilgohdan topilgan mehnat qurollari ham odamlarning ovchilik hamda termachilik asosida kun kechirishganidan guvohlik beradi. keyingi davrda arxeologlar surxondaryo vodiysining turli joylaridan, xususan, to'palang daryosi bo'ylaridan o'rta paleoht davri kishilarining mehnat qurollarini topganlar. demak, bu davr kishilari.— neandertallar faqatgina boysundagina yashamay, balki butun surxon vohasiga tarqalgan …

3 / 12

ojikiston, qirg'iziston o'rtasida tabiiy sharoit jihatidan katta tafovut mavjudligi bilan izohlash mumkin. barcha davr kishilari kabi tosh asri odamlari ham tabiiy sharoit, oziq-ovqat va xom ashyo imkoniyati yaxshi bo'lgan joylarda istiqomat qilganlar. qirg'izistonda tosh asri manzilgohlarining eng mashhurlari tosson va georgiy bugor makonlari sanaladi. shuningdek, janubiy qirg'izistondagi isfara daryosi vodiysidagi xo'jag'ayr degan joydan ham o'rta tosh asri madaniyatiga mansub manzilgoh topilgan. janubiy qozog'iston yerlaridan ham ilk tosh asriga oid makonlar bilan birga o'rta tosh asri yodgorliklari ham topib o'rganilgan. ularga qorasuv, sari arka, takali, shabakti va boshqa manzilgohlarni kiritish mumkin. o'rta paleolit davriga kelib qadimgi odamlar o'rta osiyoning keng hududlariga tarqala boshlaydilar. bu davda odamlarning turmush tarzida va mehnat qurollarida yangi unsurlar paydo bo'ladi. qurollarning turlari ko'payadi. bu davrning ijtimoiy hayotdagi eng muhim xususiyati shundaki, bu davrda ibtidoiy to'dadan urug'chilikjamoasiga o'tila boshlandi. hozirgi zamon odamlariga o'xshash odamlar paydo bo'lishi uchun zamin hozirlandi. o'rta paleolit davri o'rta osiyo hududlarida tabiiy iqlim …

4 / 12

paleolit bosqichi miloddan awalgi 40-12 ming yilliklami o'z ichiga olib, o'rta osiyoda bu davrga oid 30 dan ortiq makonlar ochilgan. ulardan biri ko'lbuloq makoni ohangaron shahridan 10-12 km. g'arbda bo'lib, chotqol tizmasining janubiy yonbag'ridan chiqadigan qizilolma soyining chap sohilidagi qir-adir ustida joylashgan. shuningdek, toshkentning g'arbidagi bo'zsuv i makoni ham so'nggi paleolit davriga oid ekanligi aniqlangan. samarqand shahrining markazida siyobcha soyining o'ng sohilidan so'nggi paleout davriga oid samarqand makoni topib o'rganilgan. bu manzilgoh madaniy qatlamlaridan gulxan qoldig'i, ko'mir parchalari, hayvon va o'sirnlik qoldiqlari topilgan. bu topilmalar mazkur manzilgohda istiqomat qilgan kishilarning ovchilik va termachilik bilan shug'ullanganliklaridan dalolat beradi. so'nggi paleolit davriga doir makonlarga xo'jag'or (farg'ona vodiysi), shug'nov (pomir etaklari), qorakamar (tojikiston), achisay (qozog'iston) yodgorliklari kiradi. bu davrda odamlar tog'li hududlarda yashabgina qolmay, vohalar bo'ylab ham tarqala boshladilar. tekisliklarda daryo va ko'llar bo'ylarida joylashib, qarindosh-urug'chilikjamoalariga bo'linadilar. natijada jamiyatda juft oilalar paydo bo'lib, ular ayrim urug'larni birlashtirib, urug' jamoasini tashkil etadilar. miloddan avvalgi …

5 / 12

a g'arbda joylashgan. наг ikki gor - makondan topilgan ashyolarga asoslanib, haydarkon - so'x vohasidagi mezolit davrining ibtidoiy qabilalari baliqchilik, ovchilik va termachilikbtian shug'ullangan, deyish mumkin. mezolit davriga kelib yer yuzidagi ulkan muzliklarning chekinishi natijasida iqlim o'zgardi va u hozirgi davrdagiga ancha o'xshab qolgan edi. muzlikning chekinishi o'rta osiyoda haroratning ko'tarilishiga hamda hayvonot va o'simlik dunyosida ham o'zgarishlar yuz berishiga olib keldi. bu davrda odamlar o'q-yoyni kashf etdilar. eng katta yutuqlardan yana biri yowoyi hayvonlar - it, qo'y, echki kabilarning qo'lga o'rgatila boshlanib, xonakilashtirilishidir. mezolit davriga kelib o'rta osiyoning ba'zi joylarida termachilikdan dehqonchilikka va ovchilikdan chorvachilikka o'tishning ilk kurtaklari paydo bo'la boshladi. o'rta osiyo tarixida neolit davrining (yangi tosh asri) yuqori chegarasi miloddan awalgi vii, quyi chegarasi v-iii ming yilliklar bilan belgilanadi. bu davr o'rta osiyoda uchta: joytun, kaltaminor va hisor madaniyatlarining rivojlanishi bilan izohlanadi. joytun makoni turkmanistonning ashxobod shahridan 25 km. shimoldagi tepalikda joylashgan bo'lib, bir necha uydan tashkil …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘rta osiyoning qadimgi davr tarixiy geografiyasi" haqida

3-mavzu. o‘rta osiyoning qadimgi davr tarixiy geografiyasi. reja: 1.o'rta osiyoning tosh asri manzilgohlari tarixiy geografiyasiga tavsif. 2.o'rta osiyoning eneolit, bronza va ilk temir davri manzilgohlari tarixiy geografiyasi. 3.o'rta osiyoning qadimgi xalqlari va davlat birlashmalari . 4.ahamoniylar hukmronligi va aleksandr makedonskiy yurishlari davrida o'rta osiyo tarixiy geografiyasi. 5.miloddan avvalgi iv asr oxiri-milodiy iv asrning boshlarida o'rta osiyoning siyosiy va iqtisodiy geografiyasi . 6.buyuk ipak yo'li: uning asosiy yo'nalish va tarmoqlariga tarixiy-geografik tavsif. tayanch so‘z va iboralar: tosh asri. ilk paleolit, оrta paleolit va so'nggi paleolit. teshiktosh. xo'jag'ayr, katta va kichik tuzkon, joytun makoni, tabiiy sharoitning noqulayligi. kopetdog'. 1.o'rta osiyonin...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (60,8 KB). "o‘rta osiyoning qadimgi davr tarixiy geografiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘rta osiyoning qadimgi davr ta… DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram