bozor muvozanati

DOCX 16 стр. 124,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 124,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

2-mavzu. talab va taklif nazariyasi. bozor muvozanati.(2 soat) 1.bozorning mazmuni va belgilari. bozor mexanizmi, vazifalari va turkumlanishi. bozor infratuzilmasi. 2.bozor iqtisodiyotiga o’tish modellari. “o’zbek modeli”. uning tamoyillari va xususiyatlari. 3.iqtisodiy islohotlarning mazmuni. 2017-2021 yillarda o’zbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalaishi bo’yicha “harakatlar strategiyasi”ning mazmuni va yo’nalishlari. 4.talab va taklif tushunchasi. talab va taklif qonuni. bozor muvozanati. tayanch so’z va iboralar: bozor, bozor iqtisodiyoti, bozor mexanizmi, evolyutsion yo’l, revolyutsion yo’l, iqtisodiy islohotlar, harakatlar strategiyasi, beshta ustuvor yo’nalish, talab, taklif, talab qonuni, taklif qonuni, elastiklik, bozor muvozanati. 1.bozorning mazmuni va belgilari. bozor mexanizmi, vazifalari va turkumlanishi. bozor infratuzilmasi. bozor tushunchasi bozor iqtisodiyotining markaziy kategoriyasi bo’lib, iqtisodiyot nazariyasida ham, xo’jalik yuritish amaliyotida ham, barcha mamlakatlar tajribasida ham qo’llaniladigan ilmiy-amaliy tushunchadir. eng avvalo «bozor» va «bozor iqtisodiyoti» tushunchalarining bir-biridan farqlanishini ta’kidlab o’tishimiz lozim. chunki, ko’pincha bu ikki tushunchani bir xil ma’noda tushunish, ba’zi adabiyotlarda sinonim so’zlar sifatida qo’llash yoki ularni chalkashtirish hollari uchraydi. bozor …

2 / 16

boshlash fazasini o’z ichiga oladi. bozor – bu ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) bilan iste’molchi (xaridor)ni bir-biri bilan bog’laydigan, ayriboshlash jarayoniga xizmat qiladigan tartiblar, mezanizmlar va muassasaviy tuzilmalardir. bozor turli tuman ko’rinishlarga ega bo’lib, uning eng oddiy turlari tijorat do’konlari, avtomobillarga yog’ quyish shaxobchalari, qishloq xo’jalik mahsulotlari bozori kabilar bo’lsa, yuqori darajada tashkil qilingan hamda ancha murakkab shakllari birjalar, auksionlar va chet el valyutalari bozori hisoblanadi. har qanday bozor iqtisodiyotini tartibga solish mexanizmi asosan to‘rtta tarkibiy qismdan iborat bo‘ladi: narx, talab va taklif hamda raqobat. narxlar nisbati o‘zgarib turadi, shuning uchun narx, ishlab chiqaruvchi uchun ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishi zarurligini aniqlashda yo‘l ko‘rsatkich bo‘lib xizmat qiladi. talab va taklif hamda raqobatchilik muhitidagi o‘zgarishlar, o‘z navbatida, narxlardagi o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. bozor iqtisodiyotining muhim va umumiy belgilari quyidagilardan iborat: - turli shakllardagi mulkchilikning mavjud bo‘lishi va unda xususiy mulkchilikning ustun turishi; - tadbirkorlik va tanlov erkinligi; - raqobat kurashning mavjudligi; - davlatning iqtisodiyotga cheklangan …

3 / 16

korlar, ishchilar, ishlab chiqaruvchi va iste’molchilarning shaxsiy erkinligi; g) tadbirkorlarning yuqori foyda olish uchun kurashlari; d) iqtisodiyotning talab va taklif, erkin bozor narxi va raqobat kurashlari asosida tartiblanishi; e) aholining ijtimoiy himoya qilinmasligi, ishsizlikning va aholi ijtimoiy tabaqalashuvining kuchayishi. bozor iqtisodiyotining ikkinchi ko‘rinishi hozirgi zamon rivojlangan bozor iqtisodiyoti deb atalib, xix asrning oxiri va xx asr boshlaridan buyon amal qiladi. uning asosiy belgilari: a) mulkchilikning turli shakllariga ya’ni, xususiy, davlat, jamoa, aralash va boshqa mulk shakllariga asoslanib iqtisodiy va tadbirkorlik faoliyati yuritilishi; b) kapital va ishlab chiqarishning yuqori darajada umumlashganligi, mulkning bir qismi yirik monopoliyalar va davlat qo‘lida to‘planib, milliy va xalqaro miqyosda umumlashganligi; v) iqtisodiyotni tartibga solishda davlatning faol ishtiroki. bunda davlat fan-texnika taraqqiyoti va boshqa omillarni hisobga olib, turli iqtisodiy tadbirlarni, rivojlanish istiqbolini aniqlash, turli sohalar va tarmoqlar o‘rtasidagi nisbatlarni tartibga solish chora-tadbirlarini belgilash vazifalarini bajaradi; g) xo‘jaliklarni yuritishda reja usulidan foydalanishning kuchayishi (biznes rejasi, marketing tizimi orqali …

4 / 16

orlarning o’zaro kelishuvi, ekvivalentlilik prinsipi asosida ayirboshlash, sotuvchilarning xarajatlari qoplanib, foyda olishi va pul to’loviga qodir bo’lgan xaridorlarning talabini qondirish va raqobatchilikdan iboratdir. bozor iqtisodiyotiga o’tayotgan boshqa hamma mamlakatlardagi kabi bizning mamlakatimizda ham o’tish davri suronlarida ayrim adabiyotlarda bozor tushunchasiga yengil-elpi qarab uning almisoqdan qolgan eski, bir tomonlama, hozir ma’nosini yo’qotgan ta’rifini ko’rsatish hollari uchramoqda. turli mualliflar tomonidan yozilgan maqola va kitoblarda bozorga turlicha ta’rif berilib, u qizg’in munozaralarga sabab bo’lmoqda. ayrim mualliflar bozorni sotuvchi va xaridorlar tartibsiz to’planib, juft-juft, to’p-to’p, guruh-guruh bo’lib oldi-sotdi qiladigan joy deb hisoblasalar, ayrimlari uni kishilarga rizqu ro’z ulashadigan fayzu barakali, sirli dasturxon deb ataydilar.[footnoteref:2]1 [2: 1 alimov b., shodiyev m., rasulov т., «sharqona bozor fazilatlari». т. universitet, 1996 yil, 17-bet.] bozor tovarlarni ishlab chiqarish va ayirboshlash, pulning vujudga kelishi, ularning rivojlanishi natijasida kelib chiqqan tarixiy tushuncha bo’lib, hozirgi davrda keng tarqalgan ob’ektiv iqtisodiy jarayondir. bozor ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar, sotuvchilar va xaridorlar o’rtasida pul …

5 / 16

y resurslar, ishchi kuchi pulga sotiladi va sotib olinadi. bozor mexanizmi – bozor iqtisodiyotining tabiati taqozo qiladigan iqtisdoiy jarayonlarni boshqarish va uyg’unlashtirishga qaratilgan iqtisodiy dastak hamda vositalardir. erkin (klassik) bozor-tovar va xizmatlarning har bir turi bo‘yicha juda ko‘p ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar, ya’ni sotuvchilar va sotib oluvchilardan iborat bo‘lib, pul orqali ayirboshlash jarayonida ular o‘rtasida erkin raqobat kelib chiqadi, narxlar talab va taklif o‘rtasidagi nisbatga qarab erkin shakllanadi, raqobatning turli usullari qo‘llaniladi, aholi va ishlab chiqaruvchilar keskin tabaqalanadi. hozirgi zamon rivojlangan bozori — bunda davlat ham bozor ishtirokchisi bo‘lib, bozor ancha tartiblashtiriladi va boshqariladi, turli xil birjalar va boshqa oldi-sotdi jarayoniga xizmat qiluvchi sohalar rivojlangan bo‘ladi, raqobat kurashlari aholining tabaqalashuvi yumshatilib, ularning daromadlari darajasi o‘rtasidagi farqlar kamayadi. bozor hududiy jihatdan ham turlicha bo‘lishi mumkin. bular mahalliy bozorlar (toshkent bozori, samarqand bozori, urgut bozori, london bozori, nyu-york bozori, pekin bozori va boshqalar); milliy bozorlar (o‘zbekiston bozori, rossiya bozori, ukraina bozori, angliya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bozor muvozanati"

2-mavzu. talab va taklif nazariyasi. bozor muvozanati.(2 soat) 1.bozorning mazmuni va belgilari. bozor mexanizmi, vazifalari va turkumlanishi. bozor infratuzilmasi. 2.bozor iqtisodiyotiga o’tish modellari. “o’zbek modeli”. uning tamoyillari va xususiyatlari. 3.iqtisodiy islohotlarning mazmuni. 2017-2021 yillarda o’zbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalaishi bo’yicha “harakatlar strategiyasi”ning mazmuni va yo’nalishlari. 4.talab va taklif tushunchasi. talab va taklif qonuni. bozor muvozanati. tayanch so’z va iboralar: bozor, bozor iqtisodiyoti, bozor mexanizmi, evolyutsion yo’l, revolyutsion yo’l, iqtisodiy islohotlar, harakatlar strategiyasi, beshta ustuvor yo’nalish, talab, taklif, talab qonuni, taklif qonuni, elastiklik, bozor muvozanati. 1.bozorning mazmuni v...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (124,0 КБ). Чтобы скачать "bozor muvozanati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bozor muvozanati DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram