bino va inshootlar haqida tushunchalar

DOCX 11 pages 4.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

2-ma’ruza mavzu: bino va inshootlar haqida tushunchalar. reja: 1) binolar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar. 2) binolarning vazifasi, qavatlar soni, konstruktiv xususiyatlari, kapitalligi, olovbardoshligi va uzoqqa chidamliligi bo‘yicha klassifikatsiyasi. 3) binolarga qo‘yiladigan asosiy talablar: funksional, texnik, me’moriy va iqtisodiy maqsadga muvofiqlik talablari. tayanch iboralar:bino, inshoot, turar - joy binolari, jamoat binolari, sanoat binolari, qishloq xo‘jalik binolari, uzoqqa chidamlilik, olovbardoshlik, mukammallik klassi. bino - inson tomonidan ma’lum maqsadda quriladigan inshootlarning bir turi bo‘lib, unda turli ijtimoiy, siyosiy, xo‘jalik va ishlab-chiqarish jarayonlarini amalga oshirish uchun moddiy muhit yaratiladi. ularni vazifalariga qarab 4 ta asosiy tipga: turar - joy (uy-joyi), jamoat, sanoat va qishloq xo‘jaligi binolariga bo‘lish mumkin. turar - joy va jamoat binolarini birgalikda grajdan (fuqaro) binolari deb ham ataladi. turar - joy binolari - odamlarning doimiy yokivaqtincha yashashlari uchun mo‘ljallangan. ularga uylar, yotoqxonalar, mehmonxonalar kiradi. jamoat binolari - turli ishlab chiqarish bilan bog‘liq, bo‘lmagan funksional jarayonlarni amalga oshirish maqsadida odamlar vaqtincha faoliyat ko‘rsatishi …

2 / 11

lan farq qiladilar (1 - rasm. turar - joy, jamoat va sanoat binolari namunalari). bir qavatli turar - joy binosi. ko‘p qavatli turar - joy binosi. zamonaviy aerovokzal binosi. zamonaviy ma’muriy-savdo binosi. zamonaviy ma’muriy bino. zamonaviy sanoat korxonasi binosi. qishlok xo‘jalik binolarida qishlok xo‘jalik bilan bog‘liq bo‘lgan ishlab-chiqarish jarayonlari amalga oshiriladi (turli jonivorlarni boqish, qishloq xo‘jalik texnikalarini saqlash va ta’mirlash, qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlash va shunga o‘xshash jarayonlar). turar - joy binolari fasadda derazalar ko‘pligi, balkonlar borligi, uncha katta bo‘lmagan qavatlari va eni bilan ajralib turadilar, chunkiulardagi asosiy rejaviy element - xonalar uncha katta bo‘lmaydi. jamoat binolarida, aksincha, turli-tuman o‘lchamli, ya’ni juda katta (zal), o‘rtacha (darsxonalar, kasalxona palatalari) va kichik xonalar bo‘lishi mumkin. sanoat binolari o‘zlarining katta o‘lchamlari, turli maxsus texnologik qurilmalari va sodda me’moriy shakllari va yechimlari bilan ajralib turadilar. sanoat korxonalarida nafaqat binolar, balki ochiq, o‘rnatilgan qurilmalar va turli inshootlar ham bo‘lishi mukkin. binolar undagi qavatlarning soniga qarab …

3 / 11

li binolar 50 yildan 100 yilgacha, iii-darajali binolar 20 yildan 50 yilgacha, iv-darajali binolar 20 yilgacha xizmat qilishlari kerak. qurilish materiallari va konstruksiyalari yonmaydigan, qiyin yonadigan va yonuvchan bo‘lishi mumkin. ularning olovbordoshlik chegarasi ham har xil. asssiy konstruksiyalarning yonuvchanlik darajasi va olovbardoshlik chegarasiga bog‘liq holda binolar olovbardoshlik bo‘yicha 5 darajaga bo‘linadilar. 1-darajali olovbardosh binolarning yuk kutaruvchi va to‘siq kon-struksiyalari tabiiy yoki sun’iy tosh materiallardan, beton yoki temirbetondan, yonmaydigan yupqa varaqsimon va taxtasimon materiallardan bajariladi. p-darajali olovbardosh binolarning tomlarida olov ta’siridan himoya qilinmagan po‘lat konstruksiyalar qo‘llashga ruxsat etiladi. iii-darajali olovbardosh binolarning yopmalari uchun suvoq yoki qiyin yonadigan varaqsimon yoki taxtasimon materiallar bilan himoyalangan yog‘och konstruksiyalar qullash ruxsat etiladi. iv -darajali olovbordosh binolar karkassiz himoyalangan butun yoki elimlangan yog‘och konstruksiyalardan quriladi. v -darajali olovbordosh binolarning yuk kutaruvchi va to‘siq kon-struksiyalariga olovbordoshlik talablari qo‘yilmaydi, ya’ni ularni yonuvchan materiallardan ham qilish mumkin. iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq konstruktiv yechimlarni tanlash uchun, binolarni vazifasiga, shaharsozlikdagi ahamiyatiga …

4 / 11

binolari; iv - klass binolariga kam qavatli turar - joy binolari va vaqtinchalik jamoat binolari (masalan, vaqtinchalik foydalaniladigan umumiy ovqatlanish muassasalari va shunga o‘xshash binolar) kiradi. ko‘rib o‘tilgan binolarning barcha turlariga quyidagi asosiy talablar qo‘yiladi: funksional maqsadga muvofiqlik; texnik maqsadga muvofiqlik; me’moriy - badiiy ma’nodorlik; iktisodiy maqsadga muvofiqlik. bu talablarni ifodalovchi ayrim nazariy asoslarni ko‘rib o‘tamiz. binoda yoki uning rejaviy elementi - xonada inson uchun optimal sharoitlar (muhit) yaratilgan bo‘lsa, bino yoki xona o‘z vazifasiga muvofiq hisoblanadi. yaratilgan muhitning sifati bir qatoromillarga bog‘lik. bunday omillarga quyidagilar kiradi: ichki fazo - odam faoliyat kursata olishi, turli asbob va jihozlarni joylashtirish, odamlar harakatlanib yura olishi uchun zarur bo‘lgan joylar (xonaning uzunligi, kengligi na balandligi); mikroiqlim - xonadagi havoning temperaturasi, nisbiy namligi, harakat tezligi va tozalik darajasi orqali xonada yaratiladigan muhitning sifatini ifodalovchi omil; tovush rejimi - xonadagi eshitish uchun yaratilgan sharoitni, uning yoqimsiz, xalaqit beruvchi tovushlardan (shovqin) himoyalanganlik darajasini ifodalovchi omil; yorug‘lik …

5 / 11

shi shart. shunda bino yoki inshootning loyiha yechimi funksional maqsadga muvofiq hisoblanadi. binoning texnik talablarga muvofiqligini uning konstruktiv yechimi belgilaydi. binoning konstruktiv yechimi mexanika, fizika qonunlariga va kimyoviy qonunlarga to‘la muvofiq bo‘lishi zarur. binolar va ularning alohida konstruktiv qismlariga vaelementlariga bo‘ladigan tashqi va ichki ta’sirlar juda xilma-xil (2 - rasm). ularni kuch va kuch bo‘lmagan (muhit) ta’sirlarga bo‘lish mumkin. kuch ta’sirlarga: bino elementlarining xususiy og‘irligi va yer ostidagi elementlarga gruntning bosimi kabi doimiy yuklar; qo‘zg‘almas jihozlar, uzoq saqlanadigan yuklar va pardadevorlar kabi elementlardan hosil bo‘ladigan uzoq vaqt ta’sir etuvchi yuklar; qo‘zg‘aluvchan jihozlar, odamlar, qor va shamol ta’sirada hosil bo‘luvchi qisqa vaqt ta’sir etuvchi yuklar; shuningdek zilzila va avariyalar tufayli buzilishlar ta’sirida hosil bo‘luvchi alohida yuklar kiradi. 2 - rasm. binolarga bo‘ladigan tashqi ta’sirlar. kuch bo‘lmagan ta’sirlarga tashqi va ichki havo temperaturasi, namligida bo‘ladigan o‘zgarishlar ta’siri, yog‘ingarchilik quyosh radiatsiyasi, havo muhitida va er osti suvlarida bo‘lishi mumkin bo‘lgan kimyoviy agressiv moddalar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bino va inshootlar haqida tushunchalar"

2-ma’ruza mavzu: bino va inshootlar haqida tushunchalar. reja: 1) binolar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar. 2) binolarning vazifasi, qavatlar soni, konstruktiv xususiyatlari, kapitalligi, olovbardoshligi va uzoqqa chidamliligi bo‘yicha klassifikatsiyasi. 3) binolarga qo‘yiladigan asosiy talablar: funksional, texnik, me’moriy va iqtisodiy maqsadga muvofiqlik talablari. tayanch iboralar:bino, inshoot, turar - joy binolari, jamoat binolari, sanoat binolari, qishloq xo‘jalik binolari, uzoqqa chidamlilik, olovbardoshlik, mukammallik klassi. bino - inson tomonidan ma’lum maqsadda quriladigan inshootlarning bir turi bo‘lib, unda turli ijtimoiy, siyosiy, xo‘jalik va ishlab-chiqarish jarayonlarini amalga oshirish uchun moddiy muhit yaratiladi. ularni vazifalariga qarab 4 ta asosiy tipga: turar - joy ...

This file contains 11 pages in DOCX format (4.7 MB). To download "bino va inshootlar haqida tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: bino va inshootlar haqida tushu… DOCX 11 pages Free download Telegram