sport metrologiyasi

DOCX 6 pages 45.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

2- amaliy mashg‘ulot mavzusi sport metrologiyasidagi o‘lchashlar va ko‘rsatkichlarning o‘lchov birliklari o„lchashning sodda usullari quyidagilardan iborat: · to‘g‘ridan-to‘g‘ri baholash usuli. bunda fk ning qiymati o„lchov asbobining ko„rsatkichlari (masalan: tok kuchi – a ampermetr shkalasi va h.k.) bo„yicha aniqlanadi. · chegara (me’yor) bilan taqqoslash usuli. bunda fk ma‟lum bir o„rnatilgan me‟yor (chegara) bilan taqqoslanadi (masalan, richagli palladagi tosh (kg, g) bilan tana massasi (kg, g) va boshqalar. sport metrologiya – bu jismoniy tarbiya va sportda (jts) fizik kattaliklarni o„lchash usullari va uslublarini o„rganishga bag„ishlangan fan. sport metrologiyasidagi asosiy o‘lchov birliklari: · uzunlik – metr (m), santimetr (sm), millimetr (mm); · og„irlik – kilogramm (kg), gramm (g), milligramm (mg); · vaqt, davr – soniya (s), daqiqa (min), soat (soat); · elektr toki kuchi – amper (a); · harorat – kelvin (k), gradus selsiy (°s). sport metrologiyasida hosilaviy o‘lchov birliklari : · kuch – nyuton (1 n = kg · m/s2); · tezlik …

2 / 6

ksimal kislorod yetishmasligi – ml/kg; · o„pkaning hayotiy sig„imi – o‘hs (l); · arterial qondagi o2 ning parsial bosimi – mm.sim.ust.; · yurakdan chiqadigan qonning maksimal miqdori – l/min; · yurakning umumiy hajmi – sm3; · yurakning nisbiy hajmi – sm3/kg; · kislorod iste‟moli tezligi – l/min; · fosfagen tizimning quvvati – vt/s; · anaerob tizimning sig„imi – kal/kg. agar, absolyut kattaliklar nisbatlari ko„rilayotgan bo„lsa, u holda ko„rsatkich nisbiy bo„ladi, masalan: sportchining yuragidan haydaladigan qonning miqdori – a (l/min), yurakdan haydaladigan qonning maksimal miqdori – v (l/min), bu kattaliklarning nisbati o„lchovsiz kattalikni ifodalaydi k = a/v. bundan tashqari, jts amaliyotida sportchining qandaydir harakatlarini hisoblash keng tarqalgan: himoyalanish va hujum qilish elementlari soni, ma‟lum bir mashqlarni takrorlashlar soni va h.k. yuqorida keltirib o„tilgan o„lchov birliklari jtsda son izlanishlari uchun asos bo„ladi. bu birliklarda ifodalangan va maxsus moslamalar, o„lchov qurilma– vositalari yordamida olingan boshlang„ich ma‟lumotlar amaliy o„lchovlar uchun foydalaniladi. sportda o‘lchash shkalalar. …

3 / 6

aning bo‘linishi deyiladi. shkala qiymati – bu, shkalaning ikkita qo„shni bo„linishlari orasidagi masofaga mos keluvchi o„lchanayotgan kattalik qiymati. shkalaning qiymatini o„rnatish o„lchanayotgan kattalikni etalon bilan solishtirish orqali amalga oshiriladi. 2.1 – misol. akselerometr shkalasi qiymatini aniqlash quyidagicha amalga oshiriladi. jismning erkin tushishini bilgan holda, akselerometr pastga tashlanadi. bunda, uning ko„rsatkichi, shkalaning 1,96 ko„rsatkichida to„xtaydi. bu, jismning 9,8 m/s2 ga teng bo„lgan erkin tushish tezlanishi, moslamaning shkalasidagi 1,96 bo„linishiga teng ekanligini ko„rsatadi. shkalaning bir bo„linish oralig„ini x bilan belgilaymiz va quyidagicha tenglama tuzamiz: 1,96 → 9,8 m/s2, bundan, 1 → x m/s2 1 9,8м / с2 х  1,96  0,2м / с2 demak, akselerometrning bo„linish qiymati 0,2 m/s2 ga teng. ikkinchidan, shkala – ob‟ektlarni tasniflovchi ma‟lum bir tizimni ifodalaydi. bu ma‟noda, tartiblanuvchi tizimlar soniga qarab bir nechta shkalalar majmuasi bo„lishi mumkin. eng keng tarqalgan va jamoatchilik tomonidan tan olingan shkalalarga quyidagilarni kiritish mumkin: 1. nomlash shkala. 2. tartib shkalasi. 3. …

4 / 6

intervalli (oraliq) shkalasi – o„lchash natijalari ranglar bo„yicha taqsimlanadi hamda ma‟lum oraliq bilan ajratiladi. keyin quriladigan oraliqlar shkalasida boshlang„ich yoki nol nuqtasi istalgan joydan olinadi. masalan, kalendarning boshlanishi, harorat va boshqalar. bu shkala, natijalarni matematik usullar yordamida tahlil qilishi mumkin va oraliq shkalaning ma‟lumotlari “qanchalik katta” degan savolga javob bera oladi. lekin, o„lchashlarning natijalari bir–biridan qanchalik katta ekanligiga javob bera olmaydi. masalan, birinchi guruh, bo„ylari 155 dan 165 sm.gacha bo„lgan sportchilardan tashkil topgan, ikkinchisi – 165 dan 175 sm.gacha, uchinchisi – 175 dan 185 sm.gacha. sportchilarni uch guruh bo„yicha taqsimlanishi shkalalar intervaliga mos ravishda tasniflash hisoblanadi. nisbatlar shkalasi – interval shkalasidan faqat boshlang„ich yoki nol nuqtasining joyi aniq belgilanganligi bilan farq qiladi. shuning uchun, matematik usullarda hech qanday shart qo„yish va chegaralash mumkin emas. sportda, bu shkala yordamida uzunlik, kuch, tezlik va boshqa o„zgaruvchan sonlar o„lchanadi. faqat nisbatlar shkalasi orqali, u yoki bu ko„rsatkichning birlikka nisbiyligini aniqlash mumkin. masalan, barcha …

5 / 6

i va sport natijasining son birligi necha ochko (ball va boshqalar) ga tengligini aniqlovchi baholar shkalasida tasvirlanadi. shunday qilib, baholash jarayoni absolyut ko„rsatkichlarni baholash shkalasi yordamida nisbiy ko„rsatkichlarga o„tkazishni ifodalaydi. amaliyotda to„rt turdagi baholash shkalalaridan foydalanish qabul qilingan (2.1 - rasm). to„rtta grafikning har biri ochkolarni belgilash prinsiplarini tasvirlaydi; 1– grafikda natijalarning o„sishi, ochkolarning o„sishiga teng; 2–grafikda natijaning o„sishi bilan ochkolar sonini belgilash borgan sari kamayib boradi; 3–grafikda natijaning o„sishi bilan ochkolar sonini baholash ham ortib boradi; 4–grafikda amaliy jihatdan ikkita qism tasvirlangan: birinchi qism ikkinchi grafik sifatida, ikkinchisi esa – uchinchi grafik sifatida ishlaydi. 2.1 – rasm. baholash shkalasining turlari (shartli birliklarda): 1 – proporsional; 2 – regressiyalanuvchi;3 – progressiyalanuvchi; 4 –sigmoid ko„rinishida absolyut va nisbiy xatoliklarni o„lchash. o„lchashning absolyut xatoligi (  a) deb, o„lchanayotgan kattalik uchun o„lchov asbobi ko„rsatgan (a) natija bilan, kattalikning haqiqiy (a0) qiymati orasidagi farqqa teng bo„lgan  a = a – a0 (1.1.) …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport metrologiyasi"

2- amaliy mashg‘ulot mavzusi sport metrologiyasidagi o‘lchashlar va ko‘rsatkichlarning o‘lchov birliklari o„lchashning sodda usullari quyidagilardan iborat: · to‘g‘ridan-to‘g‘ri baholash usuli. bunda fk ning qiymati o„lchov asbobining ko„rsatkichlari (masalan: tok kuchi – a ampermetr shkalasi va h.k.) bo„yicha aniqlanadi. · chegara (me’yor) bilan taqqoslash usuli. bunda fk ma‟lum bir o„rnatilgan me‟yor (chegara) bilan taqqoslanadi (masalan, richagli palladagi tosh (kg, g) bilan tana massasi (kg, g) va boshqalar. sport metrologiya – bu jismoniy tarbiya va sportda (jts) fizik kattaliklarni o„lchash usullari va uslublarini o„rganishga bag„ishlangan fan. sport metrologiyasidagi asosiy o‘lchov birliklari: · uzunlik – metr (m), santimetr (sm), millimetr (mm); · og„irlik – kilogramm (kg), gramm (...

This file contains 6 pages in DOCX format (45.5 KB). To download "sport metrologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sport metrologiyasi DOCX 6 pages Free download Telegram