avtomobillarning umumiy tuzilishi

DOCX 13 pages 474.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 474.7 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1-mavzu: kirish. avtomobillarning umumiy tuzilishi reja: 1.avtomobillarning xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 2.avtomobil ishlab chiqarish. 3.avtomobilsozlikni rivojlanish bosqichlari 1.ma'lumki, avtomobil hozirgi xalq xo'jaligining hamma sohalarida keng ekspluatatsiya qilinmoqda. chunki avtomobil transporti yuqori monyovrchanlikka ega bo'lganligi sababli turli yo'llarda yurish va turli ish sharoitlariga moslana olish hususiyatiga ega. hozirgi kunda xom ashyo va tayyor mahsulotlarni tashish, ochiq usulda ko'mir va ruda qazib chiqarish, industrial usulda uy joy binolari va sanoat korxonalari qurish, qishloq xo'jaligiga zarur yuklar, o'g'it va turli materiallarni tashish, keng iste'mol mollarini bevosita iste'molchilarga o'z vaqtida yetkazib berish va boshqa maqsadlarda avtomobillardan foydalaniladi. avtomobillarning birinchi avlodlari ot tortadigan aravalar shaklida ishlanib, unga oldingi g‘ildirakni aylantirish uchun bug‘ dvigateli o‘rnatilgan. avtomobil kashfiyotchilarning bug‘ dvigatelini rivojlantirish, tako- millashtirish va uning ustida uzoq yillar moboynida tinimsiz ish olib borilishi natijasidir. bir necha yillar davomida bug‘ dvigateli asosida bir qancha o‘ziyurar avtomobillar yaratildi. birinchi mukammal harakatlanuvchi bug‘ avtomobilini 1769-yilda fransuz harbiy injeneri nikol-jozef kyunyo yaratdi …

2 / 13

shbu bug‘ avtomobilini dastlabki yuk avtomobili deyish mumkin. avtomobil ikki ot kuchiga teng bo‘lgan quvvatga qiyinchilik bilan erishardi. qozon katta hajmga ega bo‘lib, buning bosimi tez orada pasayib qolardi. bosimni bir maromda ushlab turish uchun har chorak soatda to‘xtab olovni kuchaytirish kerak bo‘lgan. bu muolaja «kochegar» tomonidan amalga oshirilgan va ko‘p vaqt talab qilar edi. germaniyadagi reyn daryosi qirog‘ida joylashgan mangeym shahri dunyodagi birinchi avtomobilining vatani deb yuritiladi. 1885- yilning bahorida karl bens ichki yonuv dvigateli bilan jihozlangan uch oyoqli o‘zi yurar aravani yaratdi (3a-rasm). 3- rasm. birinchi avtomobil: a — karl bens; b — gotlib daymler daymler bensdan mustaqil ravishda o‘zining havo bilan sovitiladigan benzinli dvigatelini yaratib, 1883-yili unga patent oladi. dastlab daymler bu dvigatelni maxsus velosipedga o‘rnatdi. velosipedning yon tomonlariga esa qulamasligi uchun roliklar o‘rnatilgan. shu asnoda daymler tomonidan 1885-yili dunyoda birinchi mototsikl yaratildi. daymler bensdan farqli ravishda 1886-yilda o‘zining to‘rt g‘ildirakli avtomobilini yaratdi (3b-rasm). fransiya-prussiya urushi «daymler» …

3 / 13

kengayishida hosil bo‘lgan bosimni porshen o‘ziga qabul qiladi va to‘g‘ri chiziqli ilgarilama-qaytma yo‘nalishi bilan tirsakli valni aylanma harakatga keltiradi. ichki yonuv dvigatelining ishlashi uchun unga havo va yonilg‘idan iborat yonuvchi aralashma bilan ta’minlash lozim. ichki yonuv dvigateli issiqlik energiyasini mexanik energiyaga aylantirib beradi va transmissiya orqali harakatga keltirish uchun xizmat qiladi. ichki yonuv dvigatel (iyod) mexanizm va tizimlar majmuasidan tashkil topgan. bular quyidagilar: krivoship- shatunli mexanizm gaz taqsimlash mexanizmi yengil avtomobillarga o‘rnatilgan porshenli ichki yonuv dvigatellar quyidagi belgilari bo‘yicha turlarga bo‘linadi: a) ishlatiladiganyonilg‘ining turiga qarab: · benzin yonilg‘isida ishlaydidigan (injektorli va karburatorli); · dizel yonilg‘isida ishlaydigan; · gaz yonilg‘isida ishlaydigan (suyultirilgan-propan, siqilgan- metan). b) ish siklining amalga oshishi bo ‘yicha: · ikki taktli; · to‘rt taktli; · olti taktli. v) ish aralashmasining alangalanishi bo ‘yicha: · elektr uchquni bilan alangalanadigan-karburatorli va injektorli dvigatellar; · siqish natijasida o‘z-o‘zidan alangalanuvchi-dizel dvigatellari. g) silindrlar soniga qarab: · uch silindrli; · to‘rt silindrli; · …

4 / 13

dvigatellarga dizel dvigatellari deyiladi va silindrdagi yonuvchi aralashmani elektr uchquni yordamida alangalantirish - bunday dvigatellarga karbyuratorli dvigatellar deyiladi. dizel dvigatellarda yonuvchi aralashma silindr ichida, karbyuratorli dvigatellarda esa yonuvchi aralashma karbyuratorda tayorlanib silindrga undan so’rib olinadi. shuning uchun bu ikki xil dvigatellarni bir-biridan yonuvchi aralashmaning tayorlanish usuliga qarab farqlanadi. ishchi jarayonlarning amalga oshirilishi bo’yicha: to’rt taktli va ikki taktli dvigatellardir. ishlatiladigan yoqilg’i turiga qarab: suyuq yoqilg’i bilan benzin va dizel yoqilg’isi bilan ishlovchi dvigatellar va gaz bilan ishlovchi dvigatellar (ishlatiladigan gazlar qisilgan va suyultirilgan holatda bo’ladi). silindrlar soniga qarab bir silindrli va ko’p silindrli (ikki- to’rt, olti silindrli va hokazo). silindrlarning joylashishiga qarab: bir qatorli va ikki qatorli dvigatellar (oxirgisi v-simon joylashish ham deb ataladi). porshenli ichdan yonar dvigatelar quyidagi mexanizmlardan: krivoship-shatun, gaz taqsimlash va tezliklar regulyatoridan hamda quyidagi sistemalardan - ta'minlash, sovutish, moylash, o’t oldirish va yurgizib yuborishdan iboratdir. 2.dvigatellarning asosiy mexanizm va tizimlari. porshenli iyodlari ikki mexanizm va besh …

5 / 13

lama ishlash rejimiga nisbatan avtomatik rostlab berish, ta’minlash tizimi bilan bevosita ulangan rostlagich orqali bajariladi. sovitish tizimi-ishlash rejimi hamda tashqi muhit sharoitiga qarab dvigatelning eng qulay haroratini yoqilg’i yonishi va quzg’aluvchan detallarni ishqalanishi natijasida hosil bulgan issiqlikning bir qismini sovitish agentiga kerakli miqdorda yuborishini ta’minlaydi. 3-mavzu: 4 taktli karbyuratorli dvigatelning ish sikli. reja: 1. ichki yonuv dvigatelining umumiy tuzilishi. 2. ish sikllari. 3.karbyuratorli dvigatelning ish sikli avtomobillarda asosan to‘rt taktli dvigatelining ish siklidan foydalaniladi. bular: · kiritish; · siqish; · kengayish (ish yo‘li); · chiqarish. ish sikli tirsakli valning ikki marta aylanganida sodir bo‘ladi. kiritish takti, porshen yuqorigi chetki nuqta (yuchn)dan pastki chetki nuqta (pchn)ga tomon harakatlanganida amalga oshib, tirsakli valning 0 dan 180° gacha burilishiga to‘g‘ri keladi. bu taktning boshlanishi oldidan kiritish klapani ochiladi. silindrga yonuvchi aralashma (benzinli dvigatellarda) yoki havo (dizellarda) kiritiladi. silindrga kiritilgan yonuvchi aralashma qizigan detallarning ta’sirida qiziydi va kiritish takti oxirida uning harorati 40°...80°£ ga …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobillarning umumiy tuzilishi"

1-mavzu: kirish. avtomobillarning umumiy tuzilishi reja: 1.avtomobillarning xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 2.avtomobil ishlab chiqarish. 3.avtomobilsozlikni rivojlanish bosqichlari 1.ma'lumki, avtomobil hozirgi xalq xo'jaligining hamma sohalarida keng ekspluatatsiya qilinmoqda. chunki avtomobil transporti yuqori monyovrchanlikka ega bo'lganligi sababli turli yo'llarda yurish va turli ish sharoitlariga moslana olish hususiyatiga ega. hozirgi kunda xom ashyo va tayyor mahsulotlarni tashish, ochiq usulda ko'mir va ruda qazib chiqarish, industrial usulda uy joy binolari va sanoat korxonalari qurish, qishloq xo'jaligiga zarur yuklar, o'g'it va turli materiallarni tashish, keng iste'mol mollarini bevosita iste'molchilarga o'z vaqtida yetkazib berish va boshqa maqsadlarda avtomobillardan foydalani...

This file contains 13 pages in DOCX format (474.7 KB). To download "avtomobillarning umumiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobillarning umumiy tuzilis… DOCX 13 pages Free download Telegram