tarixiy bilimlar va ularning tarixiy rivojidagi ahamiyati

PPTX 10 pages 155.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.0 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

reja: 1.o’tmish haqida tarixiy bilimlar va uning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. yunon yozuvning paydo bo’lishi. oromiy, forsiy, yunon, turkiy yozuvlar va ularning tarixiy bilimlar rivojidagi ahamiyati. 2.davlatlarning paydo bo’lishi bilan tarixiy bilimlar vazifasining o’zgarishi.o’rta osiyo davlatlarining tarixshunosligi va uning muammolari. 3.nikolo makiavellining “florensiya tarixi”, tomas morning “tarix”, lorenso vallaning “konstantin sovg’asining qalbaki ekanligi” va boshqa asarlari. 4.o’rta asrlar qo’lyozmalari (xorazm). arablar bosqini, uning tarixiy bilimlar rivojiga ta’siri. 5.musulmon renesansi.o’rta osiyo xalqlari tarixining yoritilishi.musulmon tarixshunosligining uslublari va tafakkuri. ibn xaldun va boshqalari. reja: 1.o’tmish haqida tarixiy bilimlar va uning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. yunon yozuvning paydo bo’lishi. oromiy, forsiy, yunon, turkiy yozuvlar va ularning tarixiy bilimlar rivojidagi ahamiyati. 2.davlatlarning paydo bo’lishi bilan tarixiy bilimlar vazifasining o’zgarishi.o’rta osiyo davlatlarining tarixshunosligi va uning muammolari. 3.nikolo makiavellining “florensiya tarixi”, tomas morning “tarix”, lorenso vallaning “konstantin sovg’asining qalbaki ekanligi” va boshqa asarlari. 4.o’rta asrlar qo’lyozmalari (xorazm). arablar bosqini, uning tarixiy bilimlar rivojiga ta’siri. 5.musulmon renesansi.o’rta osiyo xalqlari …

2 / 10

qaddam osiyo dashtlarida vujudga kelgan bu din erondagi uch qudratli davlatda (kayoniylar, ahamoniylar, sosoniylar) uzoq asrlar hukm, surgan din bo’lishi bilan birga, u juda ko’p sharq mamlakatlarida, xususan o’rta osiyoda ham tarqalgan edi. tarixiy manbalarda ilk marta tilga olina boshlagan vaqtlarda zardushtiylik ancha eskirib qolgan edi. - qadimgi diniy ta`limotlarni tekshiruv jarayoni qadimiy sharq va antik dunyo mamlakatlari - kichikroq qabilalar va shahar-davlatlardan yirik markazlashgan podshohliklar, so’ng imperiyalarga qadar kechgan siyosiy taraqqiyotning umumiy yo’nalishlari o’zaro bog’liqdir. ilk ulug’ davlat «yirik davlat tuzilmasi»dan biri ahamoniylar davlati (miloddan avvalgi vi-iv asrlar) edi. bu davlat yaqin va o’rta sharq mamlakatlarini, butun o’rta osiyoni va ba`zi yunon shahar-davlatlarini o’z hokimiyati ostida birlashtirgan edi. london dorilfununi professori m. boys eron tarixi va madaniyatiga oid asarlari bilan zardushtiylikning o’rta asrlardagi va yangi zamondagi tarixini o’rganishga katta hissa qo’shdi. m. boys 1963-64 yillarda yazd vodiysi shimolidagi olib borgan dala-qazilma ishlari vaqtida hozirgi zardushtiylarning e`tiqodlari va rasm-rusmlarini o’rgandi. …

3 / 10

mufassal yoritgan plutarx (i-ii asrlar) bilan yustin (ii asr) esa uning o’rta osiyoga qilgan yurishlari haqida deyarli og’iz ochmaydilar. sitsiliyalik diodorning «tarixiy kutubxona» asarida (miloddan avvalgi 1 asr) ko’p o’rinlar yo’qolgan. bu asar 17 kitobdan iborat bo’lib, iskandarning amudaryo ortiga yurishi tasvirlangan boblarning faqat sarlavhalarigina saqlanib qolgan. o’rta osiyo xalqlarining arab xalifaligi tarkibiga kirishi arafasidagi va undan keyingi ahvoli haqida gap borganida so’zsiz arabcha, forscha va qadimgi turkiy-runiy yozuvlarga murojaat qilamiz. tarixda uch joydan o’rta osiyo xalqlari tarixiga doir hujjatlar arxivi topilgan: hozirgi turkmanistonning niso shahrida - parfiya davlati (miloddan avvalgi i asr) hujjatlari, tuproqqal`ada (iii asr) xorazm davlati hujjatlari, mug’ togida (samarqand) so’g’diyona hujjatlari (vii asr) topilgan. bundan tashqari, erlardan juda ko’plab epigrafik yodgorliklar toshdagi bitiklar, ro’zg’or buyumlari va san`at asarlari topilgan. o’rta osiyo tarixidan daliliy ashyolarga boy ma`lumotlarni o’rta asrda yashashgan muarrix tabariy asarlaridan, shu asarning bal`amiy tuzgan forscha-tojikcha nusxasidan, jahonshumul qomusiy olim beruniy asarlaridan topishimiz mumkin. arablar …

4 / 10

da narshax qishlog’ida tug’ilgan. uning to’la ismi abu muhammad ibn ja`far ibn zakariyo ibn xattob ibn sharik (899-960 i) dir. gap shundaki, arab tilida yozilgan bu asarning asl nusxasi bizgacha yetib kelmagan yoki hozircha topilgani yo’q. bizgacha yetib kelgan «buxoro tarixi» so’z boshisida yozilishicha, kitobni 1128 yili arab tilidan quvalik abu nasr axmad ibn muhammad ibn nasr al-quboviy o’z dustlari taklifiga binoan fors tiliga tarjima qilgan. quboviyning yozishicha, u tarjima jarayonida kitobdagi ortiqcha tasvir va keraksiz joylarni qisqartirgan, ammo asl mohiyati va mazmunini qoldirib, keyingi tarixiy voqealar bayonini o’zidan qo’shgan. kitobning 1939 yilda tehronda nashr etilgan nusxasidan ko’rinadiki, «buxoro tarixi»ga keyinroq ham boshqa mualliflar tomonidan qo’shimchalar kiritilgan. tadqiqotchi olim s.p.tolstov haqqoniy ta`kidlaganidek, beruniy manbalarni o’rganishda vazminlik va bilimdonlik bilan, tanqidiy aql-mulohaza uslubi asosida ish ko’radi. manbalarga tanqidiy munosabat shubhasiz uning salaflarida ham bor edi, ammo beruniyda manbalarni tanqidiy tahlil qilish tadqiqotning asosiy shartiga aylanadi. o’zi tarixchilarni ogohlantirgan bir yoqlamalik, taxmin …

5 / 10

larni o’rganishda vazminlik va bilimdonlik bilan, tanqidiy aql-mulohaza uslubi asosida ish ko’radi. manbalarga tanqidiy munosabat shubhasiz uning salaflarida ham bor edi, ammo beruniyda manbalarni tanqidiy tahlil qilish tadqiqotning asosiy shartiga aylanadi. o’zi tarixchilarni ogohlantirgan bir yoqlamalik, taxmin va aqidaparastlikdan beruniyning o’zi ham xalos bo’lmasligi tabiiy, ammo bu sohada u o’zining barcha salaflari va zamondoshlaridan baland turadi. beruniy tarixiy risolalarining kupi yo’qolib ketishi sababi ham ehtimol shunda bo’lsa kerak. u manbalarni shafqatsiz tanqid qilardi. bu esa tarixiy adabiyot iste`molchilariga zamondoshlarning ko’pchiligiga manzur bo’lmasligi mumkin edi. beruniy «xronologiya», osoru-l-boqiya» risolasida an`anaviy islom dunyosi tarixshunosligida odat bo’lgan shohlar va qaxramonlar faoliyati, siyosiy voqealar o’rniga xalqlar madaniyati tarixi, ularning urf-odati va fe`l-atvori masalalariii yoritishga e`tibor beradi. shuning uchun tarixchilar «yodgorliklar»ga tarixiy-etnografik tadqiqot sifatida ham qaraydilar. /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy bilimlar va ularning tarixiy rivojidagi ahamiyati"

reja: 1.o’tmish haqida tarixiy bilimlar va uning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati. yunon yozuvning paydo bo’lishi. oromiy, forsiy, yunon, turkiy yozuvlar va ularning tarixiy bilimlar rivojidagi ahamiyati. 2.davlatlarning paydo bo’lishi bilan tarixiy bilimlar vazifasining o’zgarishi.o’rta osiyo davlatlarining tarixshunosligi va uning muammolari. 3.nikolo makiavellining “florensiya tarixi”, tomas morning “tarix”, lorenso vallaning “konstantin sovg’asining qalbaki ekanligi” va boshqa asarlari. 4.o’rta asrlar qo’lyozmalari (xorazm). arablar bosqini, uning tarixiy bilimlar rivojiga ta’siri. 5.musulmon renesansi.o’rta osiyo xalqlari tarixining yoritilishi.musulmon tarixshunosligining uslublari va tafakkuri. ibn xaldun va boshqalari. reja: 1.o’tmish haqida tarixiy bilimlar va uning jamiyat taraq...

This file contains 10 pages in PPTX format (155.0 KB). To download "tarixiy bilimlar va ularning tarixiy rivojidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy bilimlar va ularning ta… PPTX 10 pages Free download Telegram