nuklein kislotalar. nukleozidlar

PPTX 16 стр. 395,9 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 395,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mavzu: nukleozidlar. nukleotidlar.nukleozidlarning mono- va poli- fosfatlari. tayyorladi:islomov sanjar ‹#› nuklein kislotalar.nukleozidlar nuklein kislotalar har bir hujayrani asosiy xususiyati ko`payish, naslni saqlash va uni avloddan avlodga ko`chirishdir . bu vazifani hujayra yadrosida joylashgan nuklein kislotalar deb ataluvchi ,yuqori molekulyar azot tutuvchi biopolimerlar sinfi bajaradi . nuklein kislotalar oqsillar kabi hayot uchun zarur yuqori molekulyar biopolimerlardir. ular barcha tirik organizmlarda keng tarqalgan bo’lib ,o`z molekulalarida organizm uchun zarur bo`lgan oqsil va boshqa moddalarni sintezlaydi. nuklein kislotalarning asosiy vazifasi irsiy belgilarni saqlash va avloddan avlodga berish hisoblanadi bu esa hayotni uzluksizligini ta’minlaydi .organizmda kechadigan biologik jarayonlar energiya almashinuvi, oqsillar biosintezi nuklein kislotalar faoliyati bilan bog’liq [3]. nuklein kislotalar va oqsillar hayotning material asosini tashkil qiladilar. ular o`zaro bog`liq, ammo ularning hujayradagi o’rni va vazifasi farq qiladi. oqsillar asosan qurilish va hujayraning ishchi organlari materiali: nuklein kislotalar esa axborot material, ular organizm tuzilishi, o`sishi, rivojlanishiga tegishli ma’lumotlarni saqlanishi, takrorlanishi, almashinuvui va avloddan- avlodga …

2 / 16

za yoki dezoksiriboza uglevodi boʻlgan glikozidlar. n. nukleotidlarning nukleotidaza fermenti bilan parchalanishidan kelib chiqadi. barcha tirik organizmlardagi nuklein kislotalar va nukleotidlar tarkibida boʻladi. n.ning nomi uning molekulasiga kiradigan asosga karab, mas, adenin boʻlsa, adenozin, guanin boʻlsa, guanozin va h.k. deb ataladi nukleozidlar odatda nuklein kislotalarning kimyoviy yoki fermentativ parchalanishi natijasida olinadi. 1891-1911 yillarda aniqlangan bir nechta tabiiy nukleozidlarning tuzilmalari tafsilotlari shakar va azotli birikmalarning identifikatorlarini, shakar molekulalaridagi atomlar halqasining o'lchamini va ikkala komponent o'rtasidagi bog'lanish nuqtasini o'z ichiga oladi. adenozin va guanozinning kimyoviy sintezlari 1948 yilda tasvirlangan; o'sha paytdan boshlab nukleozidlar sintezi va ularning nuklein kislotalarga birlashishida tez sur'atlar bilan rivojlandi. puromitsin va boshqa ba'zi antibiotiklar mog'or yoki zamburug'lar tomonidan ishlab chiqarilgan nukleozidlardir. 1891- yilda nemis olimi kossel bu moddalarni gidroliz qilib, ular 3 xil komponentdan purin hamda pirimidin qatoriga kiradigan geterosiklik azotli asoslar, uglevod va fosfat kislotadan tashkil topganini aniqladi. shuningdek u nuklein kislotalarning 2 tipi mavjud ekanligini ko’rsatdi. …

3 / 16

oplazma nuklein kislotasi nukleotidlar siz dnk va rnk haqida eshitgan bo'lishingiz mumkin: bu molekulalar tirik mavjudotlarning (jumladan, biz odamlarning!) xususiyatlarini aniqlaydigan genetik ma'lumotni o'z ichiga oladi. ammo dnk va rnk aslida nimadan iboratligini bilasizmi? dnk va rnk nuklein kislotalar, nuklein kislotalar esa nukleotidlar deb ataladigan qurilish bloklaridan iborat. bu erda biz nukleotid nima ekanligini tasvirlaymiz, uning tarkibiy qismlari va tuzilishini batafsil ko'rib chiqamiz va uning nuklein kislotalar va boshqa biologik molekulalarni hosil qilish uchun qanday bog'lanishini muhokama qilamiz. nukleotid va nuklein kislota davom etishdan oldin, keling, bir narsani aniqlab olaylik: nukleotidlar nuklein kislotalardan farq qiladi. a. nukleotid monomer, nuklein kislota esa polimer hisoblanadi. monomerlar bu oʻxshash molekulalar bilan bogʻlanib, polimerlar deb ataladigan yirik molekulalarni hosil qiluvchi oddiy molekulalardir. nukleotidlar bir-biri bilan bog'lanib, nuklein kislotalarni hosil qiladi. nuklein kislotalar irsiy ma'lumot va hujayra funktsiyalari uchun ko'rsatmalarni o'z ichiga olgan molekulalardir. nukleotid ta'rifi birinchi navbatda nukleotidning ta'rifini ko'rib chiqamiz. nukleotidlar nuklein kislotalarning …

4 / 16

kin nuklein kislotalarni elementar tarkibi ancha sodda asosan c, h, n va n (15-16%) miqdori xarakterlidir. nuklein kislotalarni gidroliz qilib ularni polimer birikma va monomerlari azot asosi, uglevod va fosfat kislotadan tashkil topgan nukleonidlar rnk-ribozapolinukleotid va dnk- dezoksiribozapolinukleotid ekanligi tasdiqlandi. nuklein kislotalar yuqori molekulyar polimer bo’lib, juda ko’p monomerlardan tuzilgandir. ular nukleotid deb ataluvchi monomerlardan tashkil topganliklari uchun polinukleotid deb ataladi. har bir mononukleotid fosfat, monosaxarid pentoza – riboza yoki dizoksiribozadan va azot asosidan: purin yoki pirimidin asosidan tashkil topgan [11-15]. nuklein kislotalarni birinchi marta 1869 yilda shvetsariyalik shifokor yiring hujayralari yadrosidan ajratib oldi va uni nuklein (lotinsha nukleus–yadro) deb atadi. xx asrning 50-yillarigacha barcha biokimyoviy jarayonlar oqsillar ishtirokida boradi deb hisoblanar edi. keyinshalik irsiy belgilarning saqlanishi va nasldan-naslga o’tishi, hujayradagi oqsillar biosintezi nuklein kislotalar bilan bog’liqligi aniqlandi. azot asosi bilan uglevod qoldig’ining birikishidan – nukleozid, nukleozid bilan fosfat kislota qoldig’ining birikishidan nukleotid, nukleotidlar esa o’zaro polikondensatlanishidan nuklein kislotalar (dnk …

5 / 16

ning energiya manbai hisoblanadi, chunki fosfoefir bog’lari uzilganida katta energiya ajraladi va u bog’lar makroergik bog’lar deyiladi uglevod komponentlaridan riboza kiradi va bunda ham fosfat kislota qoldig`i bo’ladi. azot asoslari 11 purinlar - purinlar tarkibiga a vag kiradi. pirimidinlar – ular tarkibiga ц , т va у kiradi fosfat guruh nukleotidlar tarkibiga ortofosfat kiradi. u molekulada bitta (mono-), ikkita (di-), uchta (tri-) bo’lishi mukin . shundan kelib chiqqan holda, tarkibida riboza saqlagani ribonuklein kislota (rnk) va dezoksiriboza saqlagani dezoksiribonuklein kislota (dnk) deb ataladi. dnk asosan hujayra yadrosida, rnk sitoplazma va ribosomada uchraydi. barcha tirik mavjudodlarda dnk va rnk mavjud, faqat ayrim viruslarda dnk yoki rnk bo’ladi. shuning uchun ham viruslar dnk li va rnk li viruslar deb yuritiladi. nuklein kislotalar tarkibida azotli asoslarni saqlaydi va bu azotli asoslar ikki guruhga bo’linadi. image3.jpeg image4.jpeg image2.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nuklein kislotalar. nukleozidlar"

mavzu: nukleozidlar. nukleotidlar.nukleozidlarning mono- va poli- fosfatlari. tayyorladi:islomov sanjar ‹#› nuklein kislotalar.nukleozidlar nuklein kislotalar har bir hujayrani asosiy xususiyati ko`payish, naslni saqlash va uni avloddan avlodga ko`chirishdir . bu vazifani hujayra yadrosida joylashgan nuklein kislotalar deb ataluvchi ,yuqori molekulyar azot tutuvchi biopolimerlar sinfi bajaradi . nuklein kislotalar oqsillar kabi hayot uchun zarur yuqori molekulyar biopolimerlardir. ular barcha tirik organizmlarda keng tarqalgan bo’lib ,o`z molekulalarida organizm uchun zarur bo`lgan oqsil va boshqa moddalarni sintezlaydi. nuklein kislotalarning asosiy vazifasi irsiy belgilarni saqlash va avloddan avlodga berish hisoblanadi bu esa hayotni uzluksizligini ta’minlaydi .organizmda kechadigan bio...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (395,9 КБ). Чтобы скачать "nuklein kislotalar. nukleozidlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nuklein kislotalar. nukleozidlar PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram