tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash

DOC 726,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663190805.doc табиат компонентларини экологик ҳавфни вужудга келтирувчи ички ва ташқи омил сифатида белгилаш tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash bugungi kunga kelib ko`plab tadqiqotlarda tabiat komponentlarini turli jarayonlarning yuzaga kelishida ichki va tashqi omil sifatida belgilash ko`zga tashlanadi. bu esa ko`pchilikda tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida qachon hamda qanday holatlarda belgilanishi mumkin, degan savollarni keltirib chiqaradi. bu muammo ko`plab geograf olimlarning ishlarida kuzatiladi (grodzinskiy, 1987; preobrajenskiy, 1986). t.tillyayev (2004) ekologik havfni ichki omillar ta`sirida ham yuzaga kelshiga e`tibor bermasada, tashqi omillar mavjudligini ilmiy maqolalarida ta`kidlab o`tadi. falsafada esa tashqi omillar yer planetasidan tashqaridagi faoliyatlarni anglatadi (nigmatov, 2004). biz ekologik havfni keltirib chiqaruvchi ichki va tashqi omillarni tabiiy geografik jixatdan tahlil qilish maqsadga muvofiq, deb hisoblaymiz. chunki, ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omillar tadqiqot obyektining xududiy xususiyatlariga, ya`ni ko`zda tutilayotgan xududning katta - kichikligiga bog`liq. quyida ekologik …

asiga bevosita ta`sir etadi va u ham ichki ham tashqi omil sifatida qaraladi. masalan, sh.s. zokirov landshaftlar shakllanishi to`g`risida fikr yuritar ekan “...bunda inson ta`siriga tabiiy jarayon hamda tashqaridan ta`sir etadigan omil deb qaralmog`i lozim�”- deb hisoblaydi. biz, muayyan lanshaft, geotizim yoki xudud uchun tabiat komponentlari butunlay tashqi omil sanalmaydi va tabiat komponentlariga shartli ravishda tashqi omil sifatida qarash zarur, deb hisoblaymiz (1 - shema). masalan, inson faoliyati kuzatilmaydigan cho`l landshafti uchun inson tashqi omil va inson faoliyati kuzatiladigan landshaftlarda ichki omil sifatida qaralishi mumkin. ko`pchilik hollarda tadqiqotchilar inson ham tabiatning bir komponenti ekanligini inkor etmasalarda, ayni vaqtda uni antropogen tashqi omil sifatida qaraydilar. oqmas ko`l landshafti tadqiqot obyekti sifatida qaralsa, ko`l suv sathining pasayishi shu landshaftning boshqa komponentlari uchun havf tug`diradi va suv ichki havf soluvchi omil hisoblanadi. agar xududga suv oqib kirsa yoki undan oqib o`tsa suv tashqi omil sifatida qaraladi. shu jixatdan suv ham ichki ham tashqi …

hayvonot olamini ham ichki va tashqi havf tug`diruvchi omil ekanligini ko`rsatadi. iqlim elementlari (shamol, yog`ingarchilik va h.k.) mikro- va makro- iqlimning mavjudligi nuqtai nazaridan ichki va tashqi havf vujudga keltiruvchi omil ekanligidan dalolatdir. kuchli shamollar qumli changlarni olib kelib yotqizishi orqali unumdor tuproq qatlamiga havf soladi. xulosa qilib shuni aytish mumkinki, tabiat komponentlarini geografik va ekologik havfsizlik nuqtai nazardan tashqi yoki ichki omil sifatida belgilash birinchidan - tadqiqot obyekti yoki landshaftning katta – kichikligiga, ikkinchidan - joyning geografik o`rni va tabiiy geografik jarayonlarga bevosita bog`liq. foydalanilgan adabiyotlar: grodzinskiy m.d. ustoychivost geosistem: teoreticheskiy podxod k analizu i metodu kolichestvennoy otsenki. izd. an. seriya geograf, n 6, 1987. preobrajenskiy v.s. poisk v geografii. m., 1986. nigmatov a.n. o‘zbekiston respublikasining ekologiya huquqi. -t.: tdyui nashriyoti, 2004.-15 b tillyayev t. «oxrana prirodi ili ekologicheskaya bezopasnost. http://armon.freenet.uz/rus/bulletin/4/01.html. krauklis a.a. problemi eksperimentalnogo landshaftovedeniya. novosibirsk, 1979.

tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash - Page 4

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash"

1663190805.doc табиат компонентларини экологик ҳавфни вужудга келтирувчи ички ва ташқи омил сифатида белгилаш tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash bugungi kunga kelib ko`plab tadqiqotlarda tabiat komponentlarini turli jarayonlarning yuzaga kelishida ichki va tashqi omil sifatida belgilash ko`zga tashlanadi. bu esa ko`pchilikda tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida qachon hamda qanday holatlarda belgilanishi mumkin, degan savollarni keltirib chiqaradi. bu muammo ko`plab geograf olimlarning ishlarida kuzatiladi (grodzinskiy, 1987; preobrajenskiy, 1986). t.tillyayev (2004) ekologik havfni ichki omillar ta`sirida ham yuzaga kelshiga e`tibor bermasada, tashqi omillar mavjudligini ilm...

Формат DOC, 726,4 КБ. Чтобы скачать "tabiat komponentlarini ekologik havfni vujudga keltiruvchi ichki va tashqi omil sifatida belgilash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiat komponentlarini ekologik… DOC Бесплатная загрузка Telegram