orol dengizining tarixiy geografik nomlari

DOC 37,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1663190949.doc орол денгизининг тарихий географик номлари orol dengizining tarixiy geografik nomlari xx asrning 60- yillarigacha orol dengizining suv sathi, maydoni va boshqa gidrografik xususiyatlari ancha muhim bo`lgan, chunki uni amudaryo va sirdaryo uzliksiz suv bilan ta`minlab turgan. ammo 1960 yildan boshlab, dengizning suv sathi tez pasaya boshladi va 10 yil davomida 2,0 m ga, keyingi ikki o`n yillikda esa 5,7 va 7,2 m ga pasayib qoldi. suv hajmi ham shunga mos holda 1093 km3 dan 330 km3 ga, ya`ni uch martadan ko`p qisqarib ketdi. 1995 yilga kelib, keyingi 35 yil ichida dengiz suvining sathi 17 m pasayib ketganligi ma`lum bo`ldi. natijada dengiz dastlab ikkiga, “katta” va “kichik” dengizlarga bo`linib ketdi. 1999 yilda esa kichik dengizning suv sathi 2,5 m ga pasaygan bo`lsa, katta dengizning suv sathi esa 34 m belgiga yetdi (chub, 2000). hozirgi kunda dengizning 3 qismga bo`linganligi ma`lum. ko`pchilik gidrolog va geograf tadqiqotchilarning fikriga ko`ra, orol dengizi sathining …

dengizi tarixda qanday nomlar bilan atalganligiga to`htalib o`tamiz. orol tarixini o`rganish vaqtida turli manba va adabiyotlarda uning turlicha nom bilan atalganligini uchratish mumkin. orolning turli davrlarda qanday atalganligi va qachondan orol dengizi deb aytilayotganligi ko`pchilikni qiziqtirishi tabiiy. antik davr manbalarida orol dengizi haqida ma`lumotlar deyarli yo`q. shunga qaramay yunon olimi ptolemey (ii asr) va ammian marsellin (iv asr) asarlarida “oks” ko`li yoki botqoqligi deb aytganligini uchratish mumkin. lekin oks ko`lining orol yoki sariqamish botig`i ekanligi aytib o`tilmagan. xitoy solnomalarida orol dengizi “shimoliy dengiz” deb atalgan. ularda alanlar va turklar o`lkasida daryolar tog`lardan shimolga oqishi hamda qandaydir shimoliy dengizga quyilishi aytilgan. arablarning o`rta osiyoga kelishi (viii asr) bilan orol dengizi o`rni, tabiati va unga quyiluvchi daryolar haqida ko`plab batafsil ma`lumotlar yig`ilgan. arab geografi ibn hurdodbeh (ix asr) “masofalar va mamlakatlar kitobi” da amudaryo va sirdaryo “qurdor ko`li” ga quyilishini yozgan. x asrlarda yashab o`tgan ibn rusta va uning zamondoshi al mas`udiy …

da ham uchratish mumkin. xii asr boshlarida bakron o`zining “jahonnoma” asarida orol dengizini sirdaryoning quyi oqimida joylashgan jand shahri nomiga bog`lab “jand ko`li” deb ataganligi ham ma`lum. xvi asr oxiri va xvii asr boshlarida yaratilgan “kniga bolshomu cherteju” kitobida orol dengizi “ko`k dengiz”nomi bilan atalgan va uning geografik o`rni ko`rsatilgan. xvii asrda yashagan xiva honi abulg`ozi amudaryoning 1573 yilda “sir dengizi”ga oqqanligini yozgan. shu bilan birga uning ishlarida orol nomini ham uchratish mumkin. demak, orol dengizining hozirgi nomi xvii asrda ma`lum bo`ldi. dengizning “orol” deb nomlanishiga bir qancha izohlar mavjud. 1. unda ko`pgina orollar mavjudligi; 2. qo`ng`ir va kulrang qumli tekisliklar orasida havorang suvli dengiz orolga o`hshab ajralib turishi; 3. ko`pchilik daryolar deltalarida ko`plab orollarni xosil qiladi. amudaryoning bir qancha oqimlarining dengizga quyilish joyini kishilar oldindan orol deb, uning aholisini orolliklar deb atashgan. o`sha joy nomidan ko`l orol nomini olgan. ko`p hollarda ko`l va dengizlar uning yaqinidagi shahar va viloyatlar …

orol dengizining tarixiy geografik nomlari - Page 4

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"orol dengizining tarixiy geografik nomlari" haqida

1663190949.doc орол денгизининг тарихий географик номлари orol dengizining tarixiy geografik nomlari xx asrning 60- yillarigacha orol dengizining suv sathi, maydoni va boshqa gidrografik xususiyatlari ancha muhim bo`lgan, chunki uni amudaryo va sirdaryo uzliksiz suv bilan ta`minlab turgan. ammo 1960 yildan boshlab, dengizning suv sathi tez pasaya boshladi va 10 yil davomida 2,0 m ga, keyingi ikki o`n yillikda esa 5,7 va 7,2 m ga pasayib qoldi. suv hajmi ham shunga mos holda 1093 km3 dan 330 km3 ga, ya`ni uch martadan ko`p qisqarib ketdi. 1995 yilga kelib, keyingi 35 yil ichida dengiz suvining sathi 17 m pasayib ketganligi ma`lum bo`ldi. natijada dengiz dastlab ikkiga, “katta” va “kichik” dengizlarga bo`linib ketdi. 1999 yilda esa kichik dengizning suv sathi 2,5 m ga …

DOC format, 37,5 KB. "orol dengizining tarixiy geografik nomlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: orol dengizining tarixiy geogra… DOC Bepul yuklash Telegram