drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662582278.doc drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm drama konflikti dramada so’z drama janrlari tragediya drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm drama konflikti dramada so`z drama janrlari tragediya reja: 1. kirish 2. drama drama qahramoni - inson shaxsi 3. drama predmeti - harakat 4. dramatizm drama konflikti 5. dramada so`z 6. drama janrlari 7. tragediya v. g. belinskiy dramatik turning o`ziga xosliklarini tekshirar ekan: “drama hozirgi zamonda o`quvchi yoki tomoshabin ko`zi oldida bo`layotgan kabi ko`ringan kechmish voqyeadir”-, deydi va unda “shaxslar o`zlarini harakatda ifoda qilishlari kerak ” (v. belinskiy, 193- bet) ligini ta`kidlaydi. chunki “epopeyada voqyea, dramada odam hukmrondir. eposdagi qahramon – voqyea; dramaning qahramoni – inson shaxsidir”. eposdagi voqyea “tabiatning o`zginasi” bo`lsa, “dramada hayot faqat o`z – o`zicha mavjud emas , balki o`zi ham mavjuddir, u idrok etilgan ong kabi, erkin ifoda kabi mavjuddir... dramada... voqyea ustidan inson hukmronlik qiladi, …

vizmga mo`ljallanganini – bosh alomat deb baholaydilar (i.sulton, 267-270 b.). holbuki, drama – badiiy adabiyotning “vakilidir”, uning sahnadagi ijrosi (rejissyor va aktyorlar kashfi), tomoshabinlarning munosabati – teatr san`ati ilmining vazifasiga kiradi. xullas, v. belinskiy ta`kidlagan harakat birligi – asosiy ideyaning birligi asosida bosh xususiyatni tashkil etadi. shuning uchun ham “dramada harakat faqat va boshlicha jismoniy harakat ma`nosida emas, balki dastavval va boshlicha muallif ifoda etmoqchi bo`lgan bosh g`oyaning rivoji ma`nosida tushunilganidek, konflikt ham bosh qahramon (yoki qahramonlar) ning o`z maqsadlarini amalga oshirish yo`lida uchratgan to`siqlarni yengishi jarayoni ma`nosida, ya`ni keng ma`noda tushunilishi kerak”2 ana shundagina harakat konfliktning bag`rida yashaydi, ya`ni harakat konfliktni, konflikt harakatni ishga soladi; biri – biriga asos, bir –biriga quvvat bo`ladi; biri – birisiz yashay olmaydi; birining zaifligi ikkinchisining zaif bo`lishiga sabab bo`ladi; pirovardida, ikkalasi birlashib bosh g`oyani aniq ifoda etishga, qahramonlar qalbidagi “po`rtana”ni ochishga beminnat xizmat qiladilar. harakat va konfliktning birligi – dramada kuchli dramatizimni talab …

kaminani chorlab “pechkaga bir miqdor pul tashladim, sizga omonat”, dedi. suxsurov (ko`zlari olayib). men pechkaga pul tashlaganim yo`q! (birdan fosh qilib) o`zi mahkamai sha`riyatdan yulgan pullarni yashirib yuradi. qori (joni-poni chiqib). bo`hton! o`zi pora olgan aqchalarni pechkaga tashlaydi. obidjon. siz olib turasizmi? sizga qancha tegadi? qori. o`zi zakot tariqasida bir miqdorini machitga berib turadi. shaytonulla`in! suxsurov. o`zing shayton! tekinxo`r! qori. poraxo`r! suxsurov. ruhoniy. qori. o`g`ri, muttaham”. ko`rinayaptiki, bu bahs suxsurov va qorilarning poraxo`rliklarini yaqqol ochmoqda. hamtovoqlarning haromxo`rlikka asoslangan do`stligi haqiqiat tarozusida o`lchanar ekan, ularni bir-biriga dushmanga aylantira-di. garchi epos va lirikaning xususiyatlari dramada mavjud bo`lsa-da, ya`ni eposga xos voqyea, lirikaga xos lirik kechinma dramada yashasa-da, ular boshqacha sifat kasb etadi. “drama joy, voqyealar, holatlar, shaxslarning epik ravishda tasvir qilishga yo`l qo`ymaydi, ular xammasi bizning ko`z oldimizda bo`lishi lozim” (v. belinskiy, 193-bet). dramadagi subyekt lirikadagi kabi “o`z ichiga markazlashgan ichki dunyo emas, u endi shoirning o`zi xam emas, u endi chiqadi, …

amada harakat bosh alomatdir, harakat bilan omuxtalangan, boyitilgan (harakatlashgan) hamma narsa yashashga haqlidir. harakatlashmagan narsaning, vositaning dramada bo`lishga haqqi yo`q. buni v.belinskiy aniq ta`kidlaydi: “romanda ba`zi bir shaxs voqyeada chinakam ishtirok qiluvi bilan emas, balki original xarakterga ega bo`lgani uchun joy olishi mumkin (masalan, “o`tkan kunlar”dagi xushro`y obrazi kabi-h.u.); dramada esa voqyeaning borishi va taraqqiyot mezonida (demakki, dramadagi harakatda-h.u.) zarur bo`lmagan bitta ham shaxs bo`lmasligi kerak. soddalik, u qadar murakkab emaslik va harakat birligi (asosiy ideyaning birligi ma`nosida) dramaning asosiy shartlaridan biri bo`lishi lozim; unda hamma narsa bir maqsadga, bir mo`ljalga qarab yo`nalishi kerak. dramaning butun qiziqligi asosiy shaxsda, taqdirida dramaning asosiy fikri ifodalanadigan shaxsda to`planishi kerak” (194-bet). syujetning siqiqligi ham, kompozisiyaning zanjirsimonligi ham, dramatizmning o`tkirligi ham, konflikt keskinligi ham, so`zning tushunarli bo`lishi ham (“tushunarli nutq qimmatli nutqdir” - aristo-tel), qahramonning sun`iyligi ham (“tragediya ko`proq sun`iy asardir”-belinskiy) yuqorida aytilgan mulohazalarning (harakatning) mevasidir. ana shu qiyin xislati bilan v.belinskiy yozganidek, u …

hakllanishini jindak bo`lsa-da, rivojlantiradi. “halqasimonlik” replikaning ham xarakterli xususiyatidir: har bir personajning replikasi undan avval gapirgan personajning replikasi “ichidan” kelib chikadi va boshqa personajning javob replikasini tug`diradi, unga “ilinib qoladi”. dialog dramada fikriy “qilichbozlik”-dir”... (i.sulton, 277-bet). “alomat. endi bor umidingiz bolalaringizdan, ularni o`qitib “katta odam” qilmoqchisiz. lekin ularingizdan “katta odam” chiqmaydi. qishin-yozin daladan beri kelmaydigan chalasavod bolalardan hyech balo chiqmasligini bilasiz. farzandlaringizning o`zingizga o`xshamasligini istaysiz, demak, o`zingizning kimligingizni ham bilasiz! aqlingiz yetadi! lekin yana “ko`pga kelgan to`y” deb yuraverasiz! axir umr o`tib ketayapdi-ku, qo`chqor aka! qo`chqor (ko`ngli to`lib). baribir yig`lamayman!... yaxshi yashayapmiz, bildingizmi?... alomat. yig`laysiz... ana, ko`nglingiz to`lib turibdi... labingizni tishlamang, qo`chqor aka, foydasi yo`q. axir, yosh ko`zdan chiqadi, og`izdanmas... qo`chqor (yig`lagudek bo`lib). birov sizga hayotidan noliyaptimi? alomat. hamma gap shunda-da — nolimaysiz. ko`nikib ketgansiz. yaralar toshga aylangan-og`riq sezmaydi. dod solib baqirish-ku, qo`lingizdan kelmas, hyech qursa ingrab qo`yishga ham qodir emassiz, qo`chqor aka? “hayot deganlari shunaqa bo`lar ekan” deb umringizni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm"

1662582278.doc drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm drama konflikti dramada so’z drama janrlari tragediya drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm drama konflikti dramada so`z drama janrlari tragediya reja: 1. kirish 2. drama drama qahramoni - inson shaxsi 3. drama predmeti - harakat 4. dramatizm drama konflikti 5. dramada so`z 6. drama janrlari 7. tragediya v. g. belinskiy dramatik turning o`ziga xosliklarini tekshirar ekan: “drama hozirgi zamonda o`quvchi yoki tomoshabin ko`zi oldida bo`layotgan kabi ko`ringan kechmish voqyeadir”-, deydi va unda “shaxslar o`zlarini harakatda ifoda qilishlari kerak ” (v. belinskiy, 193- bet) ligini ta`kidlaydi. chunki “epopeyada voqyea, dramada odam hukmrondir. eposdagi qahramon – voqyea; d...

DOC format, 71.5 KB. To download "drama drama qahramoni - inson shaxsi drama predmeti - harakat dramatizm", click the Telegram button on the left.

Tags: drama drama qahramoni - inson … DOC Free download Telegram