biofizika fanidan taqdimot: umurtqalilarda koʻndalang-targ‘il muskullar qisqarish jarayoni. sirpanuvchi ipchalar modeli

PPTX 24 pages 1.8 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

oʻzbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti (kechki) 302-guruh talabasi husanova sugʻdiyonaning biofizika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi “biofizika” fanidan taqdimot mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo‘nalishi kechki bo‘limi 303-o‘zbek guruh mavzu: umurtqalilarda koʻndalang-targ'il muskullar qisqarish jarayoni.sirpanuvchi ipchalar modeli. bajardi:abduraxmonov a. 1.muskullar tasnifi 2.umurtqalilarda koʻndalang targ'il muskullar tuzilishi va joylashishi 3.ularning qisqarish jarayoni 4.sirpanuvchi ipchalar modeli reja: muskullar, mushaklar — odam va hayvonlar gavdasi aʼzolari; nerv impulslari taʼsirida qisqarish xususiyatiga ega toʻqima (muskul toʻqimasi)dan tashkil topgan. silliq, koʻndalangtargʻil va yurak muskullari birgalikda organizmning muskul sistemasini tashkil etadi. harakatlanishda asosiy rol oʻynaydi. koʻndalangtargil va silliq muskullarga boʻlinadi. silliq muskul lardan ichki aʼzolar, qon va limfa tomirlari devorining muskul pardalari, shuningdek, teri muskullari hosil boʻladi. silliq muskullar kishi ixtiyoridan tashqari qisqaradi, shuning uchun ular gʻayriixtiyoriy muskullar deyiladi. silliq muskul nuqul mezenximadan vujudga keladi. koʻndalan gtargʻil muskullarga skelet muskullari va yurak muskuli (miokard) kiradi. koʻndalangtargʻil muskullar toʻqimasi kishining ixtiyoriga boʻysunadi. har qaysi …

2 / 24

da o'zlarini qayta tashkil qilishiga olib keladi - bu qisqarishdir. (3) asab tizimining signali yo'qolganda, kimyoviy jarayon teskari bo'lib, mushak tolalari qayta joylashadi va mushak bo'shashadi. mushaklarning qisqarish mexanizmidagi bosqichlarni biroz batafsilroq ko'rib chiqaylik. mushaklar qisqarishi asab tizimi signal hosil qilganda boshlanadi. signal, harakat potentsiali deb ataladigan impuls, vosita neyroni deb ataladigan nerv hujayralarining bir turi bo'ylab harakatlanadi. nerv-mushak birikmasi - bu vosita neyroni mushak hujayrasiga etib boradigan joyning nomi. skelet mushak to'qimasi mushak tolalari deb ataladigan hujayralardan iborat. asab tizimining signali nerv-mushak birikmasiga etib kelganida, vosita neyron tomonidan kimyoviy xabar chiqariladi. kimyoviy xabar, atsetilxolin deb ataladigan neyrotransmitter mushak tolasining tashqi qismidagi retseptorlarga bog'lanadi. bu mushak ichidagi kimyoviy reaktsiyani boshlaydi. mushak tolasi ichidagi ko'p bosqichli molekulyar jarayon atsetilxolin mushak tolasi membranasidagi retseptorlarga bog'langanda boshlanadi. mushak tolalari ichidagi oqsillar bir-biri bilan o'zaro ta'sir qila oladigan, qisqartirish va bo'shashish uchun qayta tashkil etilishi mumkin bo'lgan uzun zanjirlarga bo'lingan. atsetilxolin mushak tolalari membranalaridagi …

3 / 24

jarayonlarni o'zgartiradi va mushak bo'shashadi. elektron mikroskopda olingan fotosuratlarda yo‟g‟on va ingichka iplarning o‟zaro qat‟iy bir tartib bilan joylashganligi, har bir yo‟g‟on ipning 6 ta ingichka ip bilan o‟ralib turishi ko‟zga tashlanadi. ayni vaqtda ikkita qo‟shni yo‟g‟on ip o‟rtasida bir juft ingichka ip bo‟ladi (qo‟shaloq geksoganal panjara). miozin va aktin iplarida ko‟ndalang ko‟prikchalar ko‟rinishida ion birikmalar bor.. muskullar elastiklik xususiyatiga ega bo'lgan maxsus to'qimalardir, bu yerda har bir mushak son-sanoqsiz mushak tolalariga ega. mushak tolalari ketma-ket miofibrillar deb ataladigan ingichka va mayda iplarga ega. harakat qilish uchun mushaklar qisqarishi kerak. mushak tolalari ichidagi kuchlanish hosil qiluvchi joylar faollashganda u qisqaradi. bu mexanizm sirpanuvchi ipchalar nazariyasi bilan izohlanadi. muskul tоlasining qisqarish jarayonini l.xaksli, j.xansоn va m.xaksli kabi оlimlar tоmоnidan yaratilgan sirpanuvchi tоlalar nazariyasi tushuntiradi. ammо bu nazariya miоzin ko’prikcha bоshchalarining aktin tоla bilan bоg’lanishi va undan ajralishi jarayonini to’la оchib bermaydi. devis tоmоnidan bu jarayon quyidagicha tushuntiriladi. ya`ni aktin va miоzin …

4 / 24

оlaning so’rilishiga оlib keladi. qisqargan ko’prikchaning atf mоlekulasiga ega bo’lgan uchi bu hоlatda atf ning faоl markazi turgan asоsga yaqinlashadi. bu faоl markaz ta`sirida atf parchalanadi va natijada aktоmiоzin bоg’lanish yo’qоladi. so’ngrakretinfоsfat gidrоlizlanishi ko’prikchada atf ning qaytadan sintezlanishiga va uning uchida manfiy zaryad hоsil bo’lishiga оlib keladi. bu zaryad ta`sirida fiksatsiyalangan manfiy zaryaddan ko’prikchaning asоsida itarilib, α-spiralning cho’zilishiga оlib keladi. so’ngra aktin tоlasining keyingi qismi bilan yangi ta`sir uchun sharоit yaratiladi. miоzin tоlalari tarmоqlanib, har qaysisi taxminan 150 miоzin mоlekulasidan tashkil tоpgan ko’prikcha bоshchalarini hоsil qiladi. bu bоshchalar miоzin tоlasini aktin tоlasi bilan bоg’lab turadi. ko’ndalang ko’prikchalarning bоshchalari eshkaksimоn harakat qilib, aktin tоlasini miоzin tоlasi оralig’iga siljitadi. ko’prikchalar harakatlarining amplitudasi 20 nm, chastоtasi sekundiga 5-50 tebranishni tashkil etadi. ko’ndalang ko’prikchalar faоllashganda bir-biridan alоhida tarzda dastlab aktin tоlasiga ulanib uni tоrtadi, so’ngra undan ajralib, yana birikish imkоniyatini tug’diradigan sharоitni “kutib” turadi. ko’prikchalar asinxrоn ravishda harakatlansada, ular juda ko’p bo’lganidan vujudga keladigan …

5 / 24

arning qisqarish jarayonini tushuntiradi, bunda ingichka ipchalar qalin ipchalar ustida siljiydi, bu esa miyofibrilni qisqartiradi. shuningdek, aktin polimerizatsiyasi va aktin-miozin o'zaro ta'siri hujayraning sirt bo'ylab harakatlanishi uchun javobgardir. aktin ipchalarida miyozinni bog'lash joylari mavjud bo'lib, ular troponin molekulalari ipchalardagi kaltsiy ionlari bilan bog'langanda aniqlanadi va aktin va miyozin o'rtasida ko'prik hosil bo'lishini osonlashtiradi. bu jarayon energiya manbai bo'lgan atp tomonidan quvvatlanadi. atp miyozin molekulalarining boshlarida gidrolizlanadi, bu bosh shaklining o'zgarishiga olib keladi va aktin ipchalari bilan bog'lanadi. foydalanilgan adabiyotlar fayllar.org›…umurtqalilarda…muskullari-qisqarish… muhaz.org›…umurtqalilarda…muskullari-qisqarish… slidetodoc.com›muskullarning-tuzilish…yoshga-oid… thank you for attention!!! image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biofizika fanidan taqdimot: umurtqalilarda koʻndalang-targ‘il muskullar qisqarish jarayoni. sirpanuvchi ipchalar modeli"

oʻzbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti (kechki) 302-guruh talabasi husanova sugʻdiyonaning biofizika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi “biofizika” fanidan taqdimot mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo‘nalishi kechki bo‘limi 303-o‘zbek guruh mavzu: umurtqalilarda koʻndalang-targ'il muskullar qisqarish jarayoni.sirpanuvchi ipchalar modeli. bajardi:abduraxmonov a. 1.muskullar tasnifi 2.umurtqalilarda koʻndalang targ'il muskullar tuzilishi va joylashishi 3.ularning qisqarish jarayoni 4.sirpanuvchi ipchalar modeli reja: muskullar, mushaklar — odam va hayvonlar gavdasi aʼzolari; nerv impulslari taʼsirida qisqarish xususiyatiga ega toʻqima (muskul toʻqimasi)dan tashkil topgan. silliq, koʻndalangtargʻil va yurak muskullari birgalikda...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "biofizika fanidan taqdimot: umurtqalilarda koʻndalang-targ‘il muskullar qisqarish jarayoni. sirpanuvchi ipchalar modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: biofizika fanidan taqdimot: umu… PPTX 24 pages Free download Telegram

biofizika fanidan taqdimot: umurtqalilarda koʻndalang-targ‘il muskullar qisqarish jarayoni. sirpanuvchi ipchalar modeli

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "biofizika fanidan taqdimot: umurtqalilarda koʻndalang-targ‘il muskullar qisqarish jarayoni. sirpanuvchi ipchalar modeli"

Similar files